📚ایـــران و اتـــم 📌خاطرات مرحوم دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان 🖍️به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۲۰) همه مبهوت عظمت نیروگاه بوشهر، حتی سفیر انگلیس! صفحات ۱۲۴ تا ۱۲۶ (با اندکی ویرایش) ____________ـ مثلاً نیروگاه بوشهر را در نظر بگیریم. نیروگاه بوشهر دو واحد ۱۲۰۰ مگاواتی بود که روی هم رفته ۲۴۰۰ مگاوات می‌شد. اگر مارک آلمان را به حساب آن زمان به دلار تبدیل بکنیم، حدود سه میلیارد دلار در آن زمان هزینه داشت. این مقدار را اگر به مگاوات تقسیم کنید بیش از هزینه‌ای است که در اروپا مثلا در فرانسه در می‌آمد. یعنی هزینهٔ نیروگاهی که با شرایط آن وقت در ایران می‌ساختیم از هزینهٔ نیروگاهی که مثلا در فرانسه می‌سازند بیش‌تر بود. علتش این است که زیرساخت‌ها در فرانسه یا کشورهای اروپایی کامل است؛ یعنی همه چیز هست. هر جا بروید جاده هست، آب هست، برق هست، تلفن هست... ولی در بوشهر هیچ‌چیز نبود. یادم هست روز اولی که رفتیم بیابان بی‌آب و علف بود. نه برق داشت، نه جاده، نه تلفن، نه آب، هیچ‌چی. باید همه‌جور امکانات می‌آوردیم و زیربنای عجیب و غریب درست می‌کردیم، چون چند هزار نفر آدم باید آن‌جا شش هفت سال کار می‌کردند. برای این‌ها باید همه چیز می‌آوردیم، برایشان خانه ساختیم، بچه‌هایشان باید مدرسه می‌رفتند، مدرسه ساختیم، مریض می‌شدند بیمارستان ساختیم، می‌خواستند خرید بکنند سوپرمارکت و بازارچه ساختیم. تعداد زیادی خارجی بودند، وسایل ورزش و تفریح میخواستند... خلاصه انواع و اقسام امکانات را باید تأمین می‌کردند. از هیچ باید زیربنا می‌ساختیم. اما فرانسوی و سوییسی نیازی ندارد این کارها را بکند، برای این که امکانات زیربنایی همه‌جای کشورشان هست. ولی ما در ایران مجبور بودیم اولش مقداری هزینه زیرساخت بکنیم. هر کار دیگری هم که می‌خواستند بکنند، همین جوری بود. باید اولش کارهای زیربنایی می‌کردند. فرض کنید می‌خواستید جایی در خراسان بیمارستان بسازید؛ کارهای زیربنایی هزینهٔ شما را بالا می‌برد. خب نیروگاه اتمی خیلی وسیع‌تر و بزرگ‌تر است. این طرح‌ها به شکلی باورنکردنی بزرگ و عجیب بود. مسأله مشکلی که با آن روبه رو بودیم قیمت‌گذاری نیروگاه بوشهر بود، چون نیروگاه بوشهر نخستین طرح نیروگاهی ما بود و تجربه‌ای در زمینهٔ قیمت‌گذاری نداشتیم. بنابراین با شرکت سازندۀ نیروگاه قرار گذاشتیم یک شرکت مشاور مهندسی سوییسی که در زمینه نیروگاه‌های برق تخصص داشت، وظیفۀ بررسی قیمت‌های اجزای نیروگاه بوشهر را به عهده بگیرد. این شرکت که الکترووات نام داشت، از مؤسسه‌های معتبر سوییس است و شهرت جهانی دارد. من این شرکت را به سازنده نیروگاه بوشهر یعنی «کرافت وِرک یونیون KWU» پیش‌نهاد کردم و مورد قبول واقع شد. کار بررسی بهای نیروگاه به‌خوبی انجام شد و بر اساس آن قرارداد ساخت نیروگاه امضا شد. با تجربه‌ای که در ساخت نیروگاه بوشهر پیدا کرده بودیم و نیز مذاکراتی که با آلمانی‌ها داشتیم به طور مستقیم با فرانسوی‌ها مذاکره کردیم و قیمت نیروگاه دارخوین را که به دست فرانسوی‌ها قرار بود ساخته شود، تعیین کردیم و دیگر از مهندسان مشاور خارجی کمک نگرفتیم. بد نیست اینجا دو سه تا داستان برایتان بگویم. یادم است یک دفعه که شاه آمد از این نیروگاه در حال ساخت بازدید بکند، ربیعی، فرمانده نیروی هوایی هم با او آمد. نیروی هوایی همیشه طرح‌های بزرگ ایران را اجرا می‌کرد و خیلی امکانات داشت. ربیعی وقتی آنجا را دید، یک دفعه به شاه گفت: «اعلاحضرت! من تا حالا فکر می‌کردم این ماییم که طرح‌های بزرگ و بغرنج ایران را اجرا می‌کنیم. اما طرح‌های ما در مقابل طرح‌های انرژی اتمی هیچ است! من امروز از عظمت این نیروگاه مات و مبهوت مانده‌ام که اصلا چه‌طور در ایران چنین کاری انجام می‌شود.». یک دفعه دیگر آنتونی پارسونز سفیر انگلیس به من زنگ زد که می‌خواهم بروم نیروگاه بوشهر را ببینم. او را صبح با هواپیما فرستادم. عصر برگشت. به من زنگ زد که من الان می‌خواهم شما را ببینم.» گفتم چه شده؟ فکر کردم اتفاقی برایش افتاده. گفت «چیزی نشده، می‌خواهم مطلبی به شما بگویم. آمد دفترم گفت: «من زمان جنگ جهانی دوم سرباز بودم و با آلمانی‌ها جنگیده‌ام. اگر قبلش این کارگاه و این کاری را که آلمانی‌ها دارند در بوشهر می‌کنند دیده بودم، ممکن نبود جرأت کنم بروم با آنها بجنگم. برای این که کارشان خارق‌العاده است. من در تمام انگلیس چنین چیزی ندیده‌ام!». هومی ستنا رئیس کمیسیون انرژی اتمی هندوستان هم پس از بازدید از کارگاه بوشهر به من گفت که «حالا می‌فهمم چگونه باید نیروگاه اتمی ساخت و چرا برنامه‌های ساخت نیروگاه اتمی در هند زیاد موفق نبوده است». اصلا طرح نیروگاه بوشهر طرح عجیب و غریبی بود، فوق‌العاده عجیب بود‌. می‌خواهم بگویم خیلی مشکل است، آدم بتواند هزینه‌های اولیه این جور طرح‌ها را برآورد کند. مثلاً فازهای پنجم یا ششم را آسان‌تر می‌شد حساب کرد، اما آن فازهای اولیه کمی خرج بیش‌تری داشت... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

❓چرا روس‌ها در آرایش قلب واکنش‌گاه بر هندسه شش‌ضلعی اصرار دارند؟ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Elekta Gamma Knife System ☢️جراحی مغز بدون حتی یک برش کوچک تقاطع اصول ساده با مهندسی دقیق و هوش‌مندانه در سامانه گامادرمانی الکتا 📌 به این سامانه چاقوی گاما می‌گویند، اما با آن‌که بسیار دقیق است، چاقو نیست! در سامانه گامادرمانی الکتا ۱۹۲ ریزپرتوی موازی‌شده گاما با منشأ قرص‌های کبالت ۶۰ به شکلی بسیار دقیق و هوش‌مندانه بر یک ناحیه تومور بسیار کوچک متمرکز می‌شوند و بافت سرطانی را نابود می‌کنند. بی‌دقتی این پرتوهای کانونی کم‌تر از یک‌دهم میلی‌متر (حدود ضخامت یک ورق کاغذ) است. این سطح از دقت به این معنی است که چاقوی گاما می‌تواند کوچک‌ترین و شدیدترین کانون تومور را هدف قرار دهد بی‌آن‌که بافت سالم آسیب ببیند. این روش درمانی غیرتهاجمی باعث می‌شود تا زمان بهبودی بیمار نسبت به جراحی‌های عادی یا پرتودرمانی‌های رایج کوتاه‌تر شود و عوارض جانبی کم‌تری برای بیمار پیش آید. ♦️دعوت می‌کنم مهندسی تحسین‌برانگیز این دستگاه رو ببینید و برای کار خودتون الهام بگیرید. ❓اطلاعات بیش‌تر @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

در حاشیه اجلاس بازنگری NPT در ژنو (سال ۱۹۹۰) حدود ۸ ساعت در دفتر نمایندگی سوئد در ژنو مشغول مذاکره بودیم. زمان استراحت داده شد تا با همدیگر مشورت کنیم. من در بالکن نمایندگی سوئد با سفیر یوگسلاوی رئیس وقت جنبش عدم تعهد گفت‌وگویی دوستانه داشتم. سفیر #یوگسلاوی رو به من کرد و یک‌باره گفت «من به وضعیت کشور شما غبطه می‌خورم». پرسیدم چطور؟ گفت: «شما هنوز خیلی مانده تا قدر خمینی را بدانید». گفتم منظور شما چیست؟ گفت: «من مطالعات زیادی درمورد منطقه خاورمیانه و کشور شما دارم. مطالعاتی درباره تاریخ فرهنگ و نیز اقوام شما که متشکل از کردها، لرها، بلوچ‌ها و آذری‌ها و... است. من خبر دارم که اجازه ندادید در کردستان مشکلات ایجاد شود. همه آن‌ها به‌ خاطر رهبری است که شما دارید و اوست که نگذاشته اتفاقی بیفتد. به دلیل این‌که اگر ایشان نبود کشور شما الان تکه‌تکه و تجزیه شده بود. من با علاقه همه اخبار مربوط به کشور شما را چه پیش‌ از انقلاب و به‌خصوص بعد از انقلاب دنبال می‌کنم. ایشان به دلیل محبوبیت و مدیریت استثنایی عامل وحدت شما شده. شما خودتان هنوز نمی‌دانید این رهبری چه نقشی داشته. مرا ببخش که این‌قدر صریح صحبت می‌کنم.» ... او ادامه داد: «غم بزرگی دارم که ما چنین رهبری نداریم و به‌زودی کشورم تجزیه می‌شود». آن زمان سال ۱۹۹۰ بود و از فروپاشی یوگسلاوی خبری نبود، لذا پرسیدم چطور مگه؟ اتفاقی افتاده؟ گفت :«نه هنوز، ولی خواهد افتاد. الان آتش زیر خاکستر است.» این اتفاق برای یوگسلاوی رخ داد. از آن زمان تا حالا لحظه‌ای نیست که ارزیابی سفیر وقت یوگسلاوی را فراموش کنم. ص ۲۲۲. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

💥خوش‌حالی مردم و مقامات محلی اوهایوی جنوبی از سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری شرکت غنی‌سازی اورانیوم سِنتروس (Centrus) در منطقه و ایجاد هزاران فرصت شغلی برای اهالی! @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🔹️شهید دکتر ذوالفقاری، برگزیده رتبه اول گروه فناوران کمیته فناوری سلامت جشنواره رازی 🔸️در سی‌ویکمین جشنواره رازی، شهید دکتر احمدرضا ذوالفقاری به پاس تحقیقات ارزشمند و اثرگذار در حوزه سلامت، به‌ویژه تولید مواد اولیه رادیوداروی درمان سرطان تیروئید به عنوان رتبه نخست گروه فناوران کمیته فناوری سلامت برگزیده شد. ▫️به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی، در آیین جشنواره رازی، از مقام علمی و جهادی شهید دکتر احمدرضا ذوالفقاری به عنوان یکی از نام‌آوران و دانشمندان برجسته کشور تجلیل شد. شهید ذوالفقاری از دانشمندان شاخص حوزه فیزیک هسته‌ای، متولد سال ۱۳۳۸ در تهران بود که پس از پایان تحصیلات در دانشگاه صنعتی شریف، مدرک دکتری مهندسی هسته‌ای (گرایش راکتور) را از دانشگاه امپریال کالج لندن در انگلستان دریافت کرد. وی سال‌ها در حوزه فیزیک هسته‌ای در ایران فعالیت داشت و آخرین پروژه تحقیقاتی ایشان، تولید پودر تلوریم دی‌اکسید غنی‌شده از ایزوتوپ پایدار تلوریم-۱۳۰ بود. ▫️بیشتر بخوانید: https://news.sbu.ac.ir/fa/w/razi-festival-ritual?redirect=%2F 🆔 @sbu_official 🆔 instagram.com/sbu_proffice 🆔 eitaa.com/sbu_proffic @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Анатолий Петрович Бугорский ☢️آناتولی پترویچ بوگارسکی فیزیک‌دان زنده‌مانده از تابش کشنده پروتونی @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⚠️ در دنیا حوادث هسته‌ای زیادی در اثر بی‌دقتی، خرابی تجهیزات، نقص در طراحی یا سرپیچی از مقررات ایمنی رخ داده، با این حال بیش‌تر این حوادث حتی برای متخصصان هسته‌ای دنیا هم چندان شناخته شده نیستند تا چه رسد به عموم مردم. یکی از این روی‌دادهای کم‌تر شناخته‌شده حادثه پرتوگیری آناتولی پتروویچ بوگارسکی، دانش‌مند روسی است که در بنیاد فیزیک انرژی بالای پراتوینا کار می‌کرد. ♦️ چی شده بود؟ در سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۸م) بوگارسکی روی سینکروترون U-70 کار می‌کرد که تا آن زمان بزرگ‌ترین شتاب‌دهنده‌ای بود که در شوروی سابق ساخته شده بود. در روز ۲۲ تیر ماه، هنگامی که شتاب‌دهنده در حال کار بود، بوگارسکی به سوی یک قطعه معیوب دستگاه می‌رود تا روی آن کار کند که در این هنگام ناخواسته سر خود را در مسیر باریکه پروتون‌های پرسرعت قرار می‌دهد که هر کدام ‌۷۶GeV‌‌ انرژی داشتند. این باریکه از پشت سر او وارد شده و با گذر از مغز، گیج‌گاه، بخشی از گوش میانی و سرانجام گونه، از سمت چپ بینی بوگارسکی خارج می‌شود. وی با آن‌که متوجه وخامت حادثه می‌شود، تصمیم می‌گیرد موقتاً چیزی به دیگران نگوید و حتی به کار روی قطعه معیوب ادامه می‌دهد. بعدها آناتولی در گزارش خود از حادثه می‌گوید که یک آن تابشی هزاران برابر درخشان‌تر از خورشید دیدم اما هیچ دردی نداشت. بنابر برآوردها، اندام‌های تابش‌دیده بوگارسکی دز کشنده‌ای در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلو رونتگن (kR)، معادل ۲ تا ۳ کیلوسیورت (kSv) دریافت کرده‌اند که با توجه به این‌که آستانه دز کشنده در حدود ‌۱۰Sv‌ است، این فرد تا ۳۰۰ برابر کمینه دز کشنده تابش دیده است (احتمالاً خطی و کانونی بودن باریکه تابش، باعث محدود ماندن آسیب تابشی شده است). ♦️بعدش چی شد؟ مدتی بعد پِی‌آمد پرتوگیری در چهره بوگارسکی نمایان می‌شود. سمت چپ گونه کمی متورم شده و شروع به پوست‌اندازی می‌کند و مسیری که صورت فرد در باریکه گذر کرده مشخص می‌شود. مقامات او را به بیمارستانی در مسکو می‌برند تا زیرنظر باشد. پزشکان انتظار داشتند او در مدت کوتاهی تسلیم مرگ شود، با این حال بوگارسکی زنده می‌ماند، دکترای خود را به پایان می‌رساند و پس از آن نیز به عنوان یک فیزیک‌دان به کار خود ادامه می‌دهد و حتی بعدها مسئول هم‌آهنگی آزمایش‌های همان شتاب‌دهنده شده و سرانجام از همان بنیاد بازنشسته می‌شود. وی تا یک دهه پس از حادثه، این روی‌داد را علنی نمی‌کند و تنها شمار محدودی از مقامات از آن خبر داشتند و خود بوگارسکی نیز سالی دو بار برای معاینات پزشکی به بیمارستان مراجعه می‌کرد. با وجود آن‌که باریکه پروتونی به بخشی از مغز بوگارسکی آسیب می‌زند اما گزارشی از اختلالات مغزی و روانی در رفتار او ثبت نشد. اما گوش چپ او کم‌کم شنوایی را از دست می‌دهد و صدای زنگ ممتد جای‌گزین آن می‌شود. هم‌چنین با از کار افتادن بخشی از اعصاب صورت، سمت چپ صورت آناتولی شل و بی‌حس می‌شود. ♦️آخرش چی شد؟ آناتولی بوگارسکی (متولد ۱۳۲۱) هم‌چنان زنده است و در روسیه هم‌راه خانواده، سال‌های پایانی زندگی خود را می‌گذراند. 🌐منبع: ویکی‌پدیا @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

☢️مسیر گذر باریکه پرشدت پروتونی از سر آناتولی بوگارسکی، فیزیک‌دان روس (۱۳ جولای ۱۹۷۸) @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای