بیانیهٔ راسل-آینشتاین
روز نهم ژوئیه ۱۹۵۵، «برتراند راسل» دانشمند، فیلسوف، منطقشناس و ریاضیدان مشهور و فعال ضدجنگ بریتانیایی (اصالتا ولزی) بیانیهای را منتشر کرد که یکی از مهمترین هشدارهای چند دهه اخیر درباره استفاده از سلاحهای هستهای به شمار میرود. اینبار هم پای انیشتین وسط بود. گفته میشود فکر و ایده اولیه نگارش چنین بیانیهای از ذهن انیشتین برآمده بود. او در اواخر عمرش نسبت به اطلاع و هشداری که به روزولت داده بود، ابراز پشیمانی و نسبت به آینده دنیا با وجود سلاحهای هستهای ابراز نگرانی کرده بود.
پیشنویس این بیانیه را برتراند راسل، چند ماه قبل و در اوج جنگ سرد در لندن تهیه کرد و یازده دانشمند آن زمان، از جمله آلبرت آینشتاین، فیزیکدان شهیر قرن بیستم، آن را امضا کردند. اغلب این دانشمندان تا آن زمان برنده جایزه نوبل شده بودند، یا بعد از آن این جایزه را کسب کردند. موضوع این بیانیه هشدار دربارهٔ خطرات گسترش سلاحهای هستهای برای جامعهٔ بشری بود.
دغدغههای آینشتاین برای ذهن نگران راسل کافی بود تا کاری را که از همان زمانِ بمباران هیروشما و ناگازاکی شروع کرده بود، به شکلی جدیتر به سرانجام برساند. این وسط، نقش «جوزف روتبلات» را هم نباید نادیده گرفت. روتبلات تنها دانشمندی بود که پروژه موسوم به منهتن را ترک کرد؛ یعنی همان پروژهای که کار آمریکا را به آزمایش و بمباران اتمی کشاند. او دلایل اخلاقی را برای خروجش از پروژه عنوان کرده و با هشدار نسبت به مسابقه تسلیحات هستهای در جهان، گفته بود که «نگران آینده کل بشر شده است.»
بیانیه راسل-آینشتاین، در یک همایشگاه عمومی و در جمع زیادی از علاقهمندان و اصحاب مطبوعات قرائت شد. این همایش با استقبال کمنظیری مواجه شد و بعد از ارائه بیانیه نیز برتراند راسل به پرسشهای متعدد رسانهها پاسخ داد.
دانشمندان امضاکننده بیانیه:
ماکس بورن
پرسی ویلیام بریجمن
آلبرت اینشتین
لئوپولد اینفلد
فردریک ژولیو کوری
هرمان مولر
لینوس پاولینگ
سیسل فرانک پاول
ژوزف روتبلات
برتراند راسل
هیدکی یوکاوا
منابع: ۱، ۲
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
فرازهایی از بیانیه راسل-آینشتاین:
«من هشدار امضاکنندگان این بیانیه را به آگاهی همه دولتهای قدرتمند جهان میرسانم؛ به این امید که آنها این اجازه را به شهروندان خود بدهند که زنده بمانند!... ما به نمايندگي از نوع بشر صحبت ميكنيم. بشري كه ادامه حياتش روي اين كره خاكي، با خطري جدي مواجه شده است. جهان امروز مملو از منازعات سياسي و مذهبي است... ما خواهان طرفداري از يك دسته يا محكوميت دسته ديگر نيستيم. همه در خطر هستند و ما اگر بتوانيم در اين برهه حساس زماني اين خطر را به خوبي درك كنيم، اميد به پيشگيري از آن را خواهيم داشت... زمزمههايي از برخي محافل قدرت به گوش رسيده است كه ما توانايي آن را داريم تا بمبي بسازيم ۲۵۰۰ بار قويتر از بمب هيروشيما ... و صاحبنظران همگي بر اين نكته اتفاقنظر دارند كه انفجار بمبي كه از آن صحبت ميشود، نقطه پاياني بر حيات بشري خواهد بود. آن هم نه يك پايان آني و لحظهاي، بلكه نابودي تدريجي و با دردناكترين بيماريها و دهشتبارترين شكنجهها براي نوع بشر....اكنون دو انتخاب پيش روي بشريت است؛ يكي ادامه همين مسير كه در نهايت به تاريكي و تباهي ميانجامد يا بازنگري در برنامههاي نظامي هستهاي و مهمتر از آن، پذيرش اين اصل كه منازعات دوجانبه جز با گفتوگو ختم به خير نميشود و جنگ نبايد يكي از گزينههاي در دسترس سياستمداران باشد، چه آنكه ما هر قدر در زمان صلح در ممنوعيت بهكارگيري بمب اتمي به توافق برسيم، به هيچ يك از اين وعدهها در شرايط جنگي نميتوان اميد بست... باید به دنبال روشهاي مسالمتآميز براي حل دعواها بود.»
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
امضای بیانیه راسل-آینشتاین، را میتوان واپسین کنشگری سیاسی آلبرت آینشتاین دانست، چراکه تنها چند روز پس از آن درگذشت.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
جوزف روتبلات (Joseph Rotblat)، از امضاکنندگان بیانیه، تنها دانشمندي بود که پس از آگاهی از بمباران هيروشيما و ديدن مسابقه تسليحاتي هستهاي قريبالوقوع، پروژه منهتن را به دلايل اخلاقي ترک کرد. او میگفت «نگران آينده کل بشريت شده است».
در سالهاي پس از آن، راسل و روتبلات در تلاش براي مهار سلاحهاي هستهاي بودند و با ساير دانشمندان براي تدوین بیانیه راسل-آينشتاين همکاري کردند.
۴۰ سال بعد، روتبلات هنگام دريافت جايزه صلح نوبل در سال ۱۹۹۵ گفت: «انسانيت خود را به ياد داشته باشيد و بقيه چيزها را فراموش کنيد.»
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
مُردِخای وانونو
سرنوشت افشاگر بزرگ زرادخانه هستهای اسرائیل چه شد؟
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
مردخای وانونو یک اسرائیلی مراکشیتبار است. وی کاردان «تأسیسات هستهای دیمونا» در اسرائیل بود که در سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵) در یک مصاحبه (بدون افشای نام خود) با هفتهنامه بریتانیایی ساندیتایمز اطلاعات و تصاویر محرمانهای را از تأسیسات دیمونا و کلاهکهای اتمی اسرائیل در اختیار این نشریه انگلیسی قرار داد.
پس از آنکه موساد پی برد که افشاگر اطلاعات محرمانه هستهای اسرائیل مردخای وانونو بوده است، تصمیم به دستگیری وی گرفت. اما وانونو در این زمان از اسرائیل خارج شده و در خاک انگلستان اقامت گزیدهبود و موساد نیز به علت قراردادهای امنیتی که با سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا داشت، نمیخواست در خاک بریتانیا دست به آدمربایی بزند. در نتیجه، طراحی یک عملیات برای کشاندن وی به خارج از بریتانیا آغاز شد. مقامات موساد تصمیم گرفتند تا با کمک عوامل انسانی خود وی را ترغیب کنند تا بریتانیا را به خواسته خود ترک و به کشور ایتالیا سفر کند. از این رو، یک افسر اطلاعاتی زن عضو موساد با نام عملیاتی «سیندی»، مأموریت یافت تا به عنوان یک «جهانگرد آمریکایی» به صورت ظاهراً «اتفاقی» با وی آشنا شود و طرح دوستی بریزد. سیندی پس از نزدیک شدن و گرم گرفتن با وانونو او را اغوا کرد تا با یکدیگر، برای تعطیلات آخر هفته به رُم پایتخت ایتالیا سفر کنند. ساعاتی پس از ورود به رم، تکاوران موساد وی را دستگیر و طی عملیاتی با کشتی باری به اسرائیل منتقل کردند. پس از بازگرداندن وانونو به اسرائیل، دادگاه وی را به اتهام جاسوسی و خیانت به کشور و به جرم «افشای اسرار هستهای کشور» به ۱۸ سال زندان محکوم کرد که ۱۱ سال آن در انفرادی گذشت.
مردخای وانونو پس از آزادی در روز ۲۱ آوریل ۲۰۰۴ نیز همچنان اجازه خروج از اسرائیل و مصاحبه با رسانههای خارجیها را نداشت. ولی وانونو با سرپیچی از الزامات آزادی مشروط با رسانههای خارجی مصاحبه کرد و از این رو دادگاه دوباره او را مجرم شناخت و به شش ماه حبس تعزیری محکوم کرد. پس از آزادی وانونو، اینگونه بازداشتها چندین بار تکرار شده است. وانونو در مصاحبه با رادیو دولتی سوئد گفته بود: «ما می توانیم به اسراییل بگوییم، شما که ایران را به علت فعالیتهای هستهای سرزنش میکنید، بهتر است همراه با ایران درهای تأسیساتتان را برای بازرسی باز کنید... من فکر می کنم ایران این را بپذیرد، اما اسرائیل هرگز آماده پذیرش این سیاست نیست. این در حالی است که ایران زیر فشار شدید برای توقف برنامه هستهایاش قرار دارد که گفته شده است کاملا صلحآمیز است.»
وانونو همچنین در ژوئیه ۲۰۰۴ در گفتوگو با روزنامه الحیات چاپ انگلستان، ادعا کرد که اسرائیل در ترور جان اف. کندی، سی و پنجمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، دست داشتهاست. او اظهار داشت که «دلایل محکمی» وجود دارد که ترور جان اف. کندی در پاسخ به فشاری بوده است که او به دیوید بن گوریون، نخستوزیر وقت اسرائیل برای روشن کردن وضعیت تأسیسات هستهای دیمونا وارد کرده بود.
در سال ۱۳۸۰ و در حالی که وانونو همچنان در زندان بود، دانشگاه ترومسوی نروژ به وی مدرک دکترای افتخاری اعطا کرد. وانونو پیشتر نیز در سال ۱۳۶۷ «جایزه زیست صحیح» را دریافت کرده بود. همچنین نام وی بارها به عنوان نامزد دریافت جایزه صلح نوبل مطرح شد تا آنکه وانونو در سال ۱۳۸۹ در نامهای خطاب به کارگروه جایزه نوبل خواستار خط خوردن نامش از فهرست نامزدها شد و بیان داشت که جایزهای را که پیشتر به شیمون پرز (نخستوزیر اسرائیل و سازنده رآکتور دیمونا) اعطا شده نمیخواهد و نمیپذیرد. او نوشت: «تنها چیزی که من میخواهم آزادی است و فقط آزادی».
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
موساد با یک عملیات پیچیده وانونو را به ایتالیا کشانده و او را میرباید. سپس وی را از راههای مخفی به اسرائیل بازمیگرداند.
در راه زندان، وانونو در برابر خبرنگاران دست خود را به شیشه میچسباند که روی آن نوشته: من از رم در ایتالیا ربوده شدم.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
گونتر گراس، شاعر آلمانی، در یکی از شعرهایش از مردخای وانونو با عنوان «قهرمانی در زمان ما» یاد میکند و دربارهٔ او مینویسد: «این نام قهرمانی است که امیدوار بود با نور فکندن بر حقایق، به کشورش خدمت کند».
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
13.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⭕عملیات تعویض #توربین پرفشار یک نیروگاه هستهای
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
📌توافق معروف به «۱۲۳ — یک، دو، سه» #آمریکا چیست؟
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای