پرسش:
پایه حقوقی بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران چیست؟
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
پاسخ:
این دو سند را به خاطر بسپارید:
(1) INFCIRC/214
(2) INFCIRC/214/Add.1
این دو سند حقوقی (بخوانید #اینفسیرک ۲۱۴) در حقیقت توافقنامههای جامع پادمانی (Comprehensive Safeguard Agreement) بین ایران و آژانس هستند. نخستین سند در ۱۵ می ۱۹۷۴ (۱۳۵۳) به تصویب رسیده و اجرایی شده است. این سند به موجب پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (NPT) و پس از پیوستن ایران به این پیمان بین نمایندگان ایران و آژانس مذاکره شده و به تأیید طرفین رسیده است. توافق جامع پادمانی در واقع «پیوست جداییناپذیر» پیمان NPT به شمار میرود و این توافق بسته به وضعیت کشورها و توافق آنها با آژانس ممکن است متفاوت باشد. برخی کشورها مانند هند اساسا به NPT نپیوستهاند ولی توافقات پادمانی محدودی را با آژانس امضا کردهاند (INFCIRC/754+Adds).
اسناد امضا شده مبنای حقوقی همکاری با آژانس و فرایندهای بازرسی این نهاد بینالمللی را تشکیل میدهد و ممکن است بر اساس آن اسناد و شیوهنامههای اجرایی دیگری نیز تهیه و تدوین شود.
سند دوم (INFCIRC/214/Add.1) که پس از امضای #برجام به تصویب رسیده (۱۳۹۵)، در حقیقت گسترش توافقنامه جامع پادمانی بین ایران و آژانس و پذیرش فرایندهای بازرسی و همکاری ایران بر مبنای «پروتکل الحاقی (۹۳+۲)» است. در پیمان برجام ایران پذیرفت که پروتکل الحاقی را به شکل موقت اجرایی کند. این پذیرش در قالب سند INFCIRC/214/Add.1 نهایی شد. البته پیشتر نیز در سال ۱۳۸۲ پروتکل الحاقی را امضا کرده بود که با بدعهدی شرکای خارجی از سال ۱۳۸۹ اجرای آن را متوقف نمود. کشورها با پذیرش پروتکل الحاقی باید اطلاعات تکمیلی از طرحها و تأسیسات هستهای را حتی پیش از ساخت در اختیار آژانس گذاشته و بازرسیهای گسترده و سرزده آژانس را بپذیرند. البته #پروتکل_الحاقی اکنون در ایران اجرا نمیشود و تنها توافق جامع پادمانی مبنای همکاری ایران و آژانس است.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای