🔴 نمایی از اتاقک‌های داغ نیروگاه آزمایشی SRE-I. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

ارتفاع ابر قارچی‌شکل ایجاد شده پس از انفجار هسته‌ای به صورت تابعی از قدرت معادل انفجار TNT. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

به یاد تـــزار؛ بازخوانی پرونده وحشت‌ناک‌ترین انفجار هسته‌ای تاریخ. _____________________________________ بمب تزار قوی‌ترین بمب هسته‌ای آزمایش‌شده تاکنون در تاریخ بشر است. ساخت این سلاح که در روسی «مادر کوزکینا» نیز نام‌گذاری شده، به دستور «نیکیتا خروشچف»، رهبر وقت اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی در سال ۱۹۶۱ (۱۳۴۰) آغاز شد و تنها چند ماه بعد توسط گروهی از دانش‌مندان هسته‌ای به رهبری ایگور کورچاتوف عضو انجمن علمی آکادمی علوم اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی آماده شد. هدف روس‌ها از ساخت این بمب اثبات برتری قدرت و فناوری خود به حریف آمریکایی بود. این آزمایش هم‌چنین، اصول طراحی جدید برای بمب‌های گرماهسته‌ای با بازده بالا را تأیید کرد، و همان‌طور که در گزارش نهایی آن آمده، امکان طراحی یک سامانه انفجاری «عملاً با قدرت نامحدود» فراهم شد. بمب تزار در تاریخ ۳۰ اکتبر سال ۱۹۶۱ (آبان ۱۳۴۰) در مجمع‌الجزایر نوایا زملیا (به معنی سرزمین نو) در اقیانوس منجمد شمالی و نزدیک به کشورهای سوئد و فنلاند آزمایش شد. موج انفجار این بمب سه بار دور کره زمین چرخید! در فنلاند شیشه برخی خانه‌ها شکست. هر موجود زنده تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری نقطه انفجار، بخار یا خاکستر شد. شعاع تخریب مؤثر (۱۰۰٪) این انفجار ۵۰۰ کیلومتر بود و پس از آن ابر قارچی به ارتفاع ۶۸ کیلومتر به آسمان رفت که تا ۱۰۰۰ کیلومتری با چشم دیده می‌شد. هم‌چنین، یونیدگی جو باعث شد تا امواج رادیویی حتی در فواصل بسیار دور از آزمایش، نزدیک به ۴۰ دقیقه مختل شود. برای این‌که بمب‌افکن فرصت کند تا از محل دور شود، یک چتر ۸۰۰ کیلوگرمی به بمب وصل شده بود تا بمب به‌کندی به ارتفاع ۴۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری زمین رسیده و سپس منفجر شود. با همه این پیش‌بینی‌ها قدرت انفجار چنان زیاد بود که موج آن بمب‌افکن را در فاصله ۱۵۷ کیلومتری به فاصله یک کیلومتر در اختیار گرفت و از مسیر خارج کرد. پیش از این آزمایش، نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده از زمان اجرای آن آگاه شده بودند و هم‌زمان با آن یک هواپیمای شناسایی (در قالب عملیات سرعت‌نور) به منطقه اعزام کرده بودند. این هواپیمای شناسایی که مجهز به تابش‌سنج‌های لازم بود، به‌اندازه‌ای به انفجار نزدیک شد که رنگ ضدتابش بدنه آن سوخت. نتایج اندازه‌گیری‌ آمریکایی‌ها نشان داد که بمب تقریباً معادل ۵۸ مگاتن TNT (یعنی ۲۴۳ PJ) انرژی آزاد کرده است. اما پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰)، دولت روسیه بازدهی بمب را ۵۰ مگاتن (۲۰۹ PJ) اعلام کرد و چون روس‌ها ابزارهای لازم را در اختیار داشته و به محل آزمایش دست‌رسی داشتند، قدرت اعلامی آن‌ها به عنوان رقم دقیق‌تر پذیرفته شد. محاسبات نشان می‌داد که اگر پیرامون کره انفجاری این بمب را با اورانیوم-۲۳۸ (به عنوان لایه تأخیرانداز یا کوبش‌گر - tamper) می‌پوشاندند، بازده آن از آستانه وحشتناک ۱۰۰ مگاتن TNT هم فراتر می‌رفت، اما ترس از قدرت بالای انفجار و فرصت کم بمب‌افکن برای فرار از منطقه و نیز نگرانی از شدت ریزش هواپخش‌های پرتوزا سرانجام سازندگان را قانع کرد تا از لایه سرب به جای U-238 استفاده کنند. این جای‌گزینی باعث شد تا بمب تزار با وجود قدرت وحشتناک، یکی از پاک‌ترین بمب‌های هسته‌ای از نظر شدت پرتوزایی باشد که تاکنون ساخته شده‌است؛ آن‌چنان تمیز که طبق گزارش‌ها آزمایش‌‌گران پس از ۲ ساعت به محل انفجار رفته و شروع به بررسی‌های میدانی کردند! بمب تزار تنها یک بار ساخته شد چراکه وزن ۲۷ تنی، طول ۸ متری و قطر ۲ متری آن بسیار فراتر از گنجایش کلاهک موشک‌های دوربرد بود و تنها باید به کمک بمب‌افکن‌های بزرگ به منطقه هدف برده می‌شد. با توجه به پیش‌رفت سامانه‌های پدافندی و جنگنده‌های نوین این کار خطر بزرگی به شمار می‌رفت. قسمت‌های باقی‌مانده از روکش بمب و نمونک‌های آن (Mockups) در موزه جنگ‌افزار هسته‌ای روسیه، ساروف (آرزاماس-۱۶)، و موزه جنگ‌افزار هسته‌ای و مؤسسه پژوهش‌های فنی فیزیک روسیه، سنژینسک (چلیابینسک-۷۰)، نگه‌داری می‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

نقطه انفجار بمب تزار در جزیره نوایا زملیا در اقیانوس منجمد شمالی. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

لحظات نخستین تشکیل گوی آتشین پس از انفجار بمب تزار. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

پس‌لرزه‌های سیاسی انفجار بمب تزار آزمایش AN602 (نام رسمی بمب تزار) توسط اتحاد جماهیر شوروی، باعث ترس جدی مقامات غربی (و به‌ویژه اروپایی‌ها) از توان هسته‌ای شوروی شد و به‌شدت این آزمایش را محکوم کردند. اروپایی‌ها همواره بر این باور بودند که در صورت رخ‌داد جنگ‌ هسته‌ای بین آمریکا و شوروی، گوشت قربانی و زمین سوخته، اروپا خواهد بود. هم‌چنین پس از این آزمایش، ایالات متحده دیگر ظرفیت آزمایش‌های هسته‌ای خود را افزایش نداد. تا آن زمان قوی‌ترین بمب هسته‌ای آمریکا ۱۵ مگاتن TNT قدرت داشت (یعنی کم‌تر از یک‌سوم بازدهی بمب تزار). از این رو تلاش‌ها برای محدودکردن رقابت تسلیحاتی شدت گرفت و دو سال بعد در سال ۱۹۶۳ (۱۳۴۲) «پیمان منع جزئی آزمایش‌‌های هسته‌ای» با هدف ممنوعیت آزمایش‌های هسته‌ای در جو، فضا و زیر آب (یعنی هرکجا غیر از زیر زمین) در مسکو به امضا رسید. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

اول شکافت، سپس گداخت، و باز هم گداخت! بمب تزار یک بمب سه مرحله‌ای (شکافت، گداخت، گداخت) با طراحی مرحله دوم و سوم تروت‌نو-بابائو بود که قدرت آن ۱۵۷۰ برابر مجموع انرژی بمب‌هایی است که هیروشیما و ناکازاکی را ویران کردند! این بمب ۱۰ برابر انرژی ترکیبی همه مواد منفجره معمولی استفاده‌شده در جنگ جهانی دوم، و ۱۰ درصد از بازده ترکیبی همه آزمایش‌های هسته‌ای دیگر تا کنون قدرت داشته است! یک بمب هیدروژنی سه مرحله‌ای از یک بمب اولیه شکافت برای فشرده‌سازی یک بمب ثانویه هیدروژنی استفاده می‌کند، و سپس از انرژی حاصل از انفجار دوم برای فشرده‌کردن یک مرحله گرما‌هسته‌ای بسیار بزرگ‌تر استفاده می‌کند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

ابعاد واقعی بمب تزار را در این عکس می‌توان مشاهده کرد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

آندره ساخاروف (۱۹۲۹-۱۹۸۹)، از طراحان بمب تزار، در سال ۱۹۷۵ به علت فعالیت‌های بشردوستانه برنده جایزه صلح نوبل شد! @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 تماشا کنید: آزمایش بمب تزار در جزیره نوایا زملیا، اقیانوس منجمد شمالی، ۱۹۶۱. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

نگاهی به ساختار داخلی و سازوکار بمب تزار. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

در عمق صدها هزار کیلومتری درون #خورشید چه می‌گذرد؟ @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای