📕 حقوق بینالملل و نظام عدم گسترش سلاحهای هستهای
📝 دکتر #نادر_ساعد
🏬 مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
دولتهای امضاکننده شیوهنامه الحاقی ۲+۹۳ چه اطلاعاتی را باید به آژانس گزارش کنند؟
ص ۹۴-۹۶ (با ویرایش)
_____________________________________
#شیوهنامه (#پروتکل) الحاقی ۲+۹۳ #آژانس بر جمعآوری اطلاعات هستهای از دولتهای عضو #پادمان و سایر منابع اطلاعاتی استوار است و در هر حال دولتهای اخیر را به گزارشدهی متعهد نموده است. اطلاعاتی که دولتهای عضو شیوهنامه الحاقی باید به آژانس ارائه نمایند، به سه دسته تقسیم میشود:
۱. اطلاعات الزامی؛
ماده ۲ شیوهنامه، دولتهای عضو را ملزم کرده تا اطلاعات زیر را به آژانس اظهار کنند:
۱. الف) اطلاعاتی درباره مکان فعالیتهای تحقیق و توسعه پیرامون چرخه سوخت هستهای؛ شامل:
— تبدیل مواد هستهای
— غنیسازی مواد هستهای
— تولید سوخت هستهای
— رآکتورها
— تأسیسات حساس
— بازفرآوری سوخت هستهای
— فرآوری پسمانهای حاوی پلوتونیوم یا اورانیوم غنیشده یا اورانیوم ۲۳۳.
۱. ب) اطلاعاتی درباره فعالیتهای عملیاتی در تأسیسات و مکانهای خارج از
تأسیسات؛
(طبق ماده ۱۸ تأسیسات یعنی مکانی که در آنجا به طور معمول بیش از یک کیلوگرم مواد هستهای مصرف میشود و مکانهای خارج از تأسیسات نیز مکانهایی هستند که در آنجا به طور معمول کمتر از یک کیلوگرم مواد هستهای مصرف میشود).
۱. پ) اطلاعات درباره هر ساختمان یا کارگاه شامل کاربری، محتویات و نقشه محل؛
۱.ت) اطلاعات درباره فعالیتهای جاری در هر محلی که ممکن است در آنجا مواد هستهای استفاده نشود ولی برای برنامههای سوخت هستهای اساسی و مهم باشند. این فعالیتها در پیوست شمارهٔ ۱ تصریح شده و ۲۵ فعالیت را دربرمیگیرد.
۱. ث) اطلاعات درباره مکان و وضعیت عملیاتی و ظرفیت برآوردشده تولید سالانه از معادن اورانیوم و کارخانههای تغلیظ توریوم و در صورت تقاضای آژانس تولید سالیانه معادن یا کارخانجات تغلیظ خصوصی؛
۱. ج) اطلاعات درباره مواد چشمه که هنوز به ترکیب و خلوص مناسب برای تولید
سوخت نرسیدهاند.
۱. چ) اطلاعات درباره مقادیر موجود کاربرد و مکانهای مواد هستهای که بر طبق قرارداد بازرسی INFCIRC/153 معاف از بازرسی و نظارت و اظهار بودند.
۱. ح) اطلاعات درباره مکان یا پردازش بیشتر پسمانهای سطح بالا که حاوی پلوتونیوم و اورانیوم غنیشده سطح بالا یا اورانیوم ۲۳۳ بوده پیشتر نظارت آژانس روی آنها پایان یافته است.
۱. خ) اطلاعات درباره تجهیزات خاص و مواد غیرهستهای که در پیوست دوم شیوهنامه فهرست شدهاند، بهویژه اگر صادر یا وارد شده باشند: یعنی رآکتورها و تجهیزات مربوطه، مواد غیرهستهای برای رآکتورها، کارخانههای بازفراوری سوخت هستهای و تجهیزات خاصی که برای این کار طراحی شدهاند، کارخانههای تولید عناصر سوخت، کارخانههای جداسازی ایزوتوپهای اورانیوم و تجهیزات مربوطه کارخانههای تولید آب
سنگین، دوتریوم و تجهیزات مربوطه، کارخانههای تبدیل اورانیوم و تجهیزات مربوطه؛
۱. د) طرحهای کلی ۱۰ سال آینده درباره توسعه چرخه سوخت هستهای (R&D).
کاملاً پیداست که سطح اطلاعات الزامی دولتها به گونهای است که اختیارات بعدی آژانس را در تأیید صحت و کامل بودن آنها به صورت چشمگیری افزایش میدهد. در این صورت آژانس در جایگاهی برتر از دولتهای غیر هستهای عضو NPT قرار میگیرد.
۲. اطلاعات مؤيد حسن نيت؛
دولتها برای رفع سوء تفاهم و ابهامات و اثبات بهکارگیری توان و تلاش معقول خود به آژانس، باید اطلاعات کاملی از محلهای تحقیق و توسعه چرخه سوخت هستهای ارائه کنند که متضمن کاربرد مواد هستهای نیستند. همچنین است تشریح فعالیتهای جاری و هویت اشخاص و نهادهای مجری
فعالیتها.
همانطور که پیداست درجه الزام در ارائه این نوع اطلاعات نیز دست کمی از اطلاعات الزامی ندارد، بهویژه آنکه ارائه اطلاعات درباره هویت فعالان شاغل در بخشهای هستهای خطری است که موجب افشای بنیه علمی و نیروی انسانی خواهد شد. البته این دستاوردها، تلاش غرب است که سعی کنند دانش فنی را نیز به خود منحصر سازند و مستقیماً دانشمندان کشورهای در حال توسعه را مخاطب قواعد حقوقی بینالمللی قرار دهند. به همین علت، مجموعه قواعدی را در قالب شیوهنامه تهیه کردهاند.
۳. اطلاعات درخواستی آژانس؛
اگر آژانس درباره هر کدام از اطلاعات فوق ابهامی داشته باشد که نیاز به توضیح و شفافیت داشته باشد، در صورت درخواست از دولت مربوطه این دولت باید نظر آژانس را تأمین نماید.
به این ترتیب، با نظارت بر فعالیتها و اظهارنامهها، عملاً همه فعالیتهای هستهای صلحآمیز کشورهای عضو نیز زیرنظارت قرار میگیرد و این در حالی است که اطلاعات درخواستی بسیار فراتر از آن چیزی است که آژانس برای نظارت بر فعالیتهای هستهای کشورهای عضو خود به آنها نیاز دارد.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
فناوری هستهای ⚛️🇮🇷
ناقابل، فقط ۲۰۰۰ نفــــر! بازخوانی #پرونده حادثه #پرتوگیری عمومی در استان #ساموت_پراکان #تایلند (۲۰
👆👆👆
برای دوستان #تازهوارد
با #حادثه پرتویی #ساموت_پراکان آشنا شوید.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
31.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
Britain's Windscale Nuclear Disaster (1957)
حادثه واکنشگاه وینداسکل در انگلستان
بازخوانی پرونده بدترین #حادثه_هستهای در انگلستان؛ ماجرای #واکنشگاهی (رآکتوری) که ۲۴ ساعت در آتش میسوخت.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
تا یک ماه پس از حادثه واکنشگاه #وینداسکل، شیر دامها در مساحت ۵۰۰ کیلومتر مربعی از محل دور ریخته میشد.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
Schematic of the british #Windscale Pu breeding reactor.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
A photo of #Windscale reactor graphite channels with damaged fuel bundles.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
ماجرای «حماقت کوککرافت»!
در #حادثه_هستهای #واکنشگاه #وینداسکل یک تدبیر باعث شد که پخش مواد پرتوزا کنترل بشه.
این رآکتور جزء اولین واکنشگاههای هستهای انگلیس بوده که بلافاصله بعد از جنگ جهانی دوم ساخته شد. هدف از ساخت این واکنشگاه هم فقط تولید #پلوتونیم برای بمب بود و به همین علت خیلی با عجله ساخته شد. طراحی قلب، همونطور که در یکی از شکلها اومده تا حدی شبیه فنآوری CANDU بوده با این تفاوت که کندکنندهاش #گرافیت و خنککنندهاش هوا بوده که از وسط سوراخهای گرافیتی و کنار مجتمعهای فینبندی شده عبور میکرده و بعد مستقیم میرفته داخل دودکش. در مراحل ساخت این پرسش پیش میاد که ممکنه هوای گذرنده از قلب حاوی گرد پرتوزا باشه. جان کوککرافت (برنده نوبل فیزیک: ۱۹۵۱) که از مدیران اجرایی طرح بود، پیشنهاد داد که برای تصفیه این گرد و غبار پرتوزا در بالای دودکش فیلتر نصب بشه. اضافه کردن این فیلترها باعث تأخیر زیادی در پروژه شد و برنامه رو خیلی عقب انداخت.
به همین علت همکارانش به طرح لقب «حماقت کوککرافت - Cockcroft Folly» دادند.
همین حماقت کوککرافت، باعث شد تا هنگام حادثه ۹۵ درصد مواد پرتوزا تو صافیهای دودکش گیر کند و محیط خیلی آلوده نشود.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای
اطلاعات بیشتر درباره آتشسوزی #واگنشگاه #وینداسکل را در اینجا بخوانید.
@Nuc_Technology ⚛️ فناوری هستهای