ایـــران و اتـــم خاطرات دکتر «#اکبر_اعتماد»، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و بنیان‌گذار دانش‌گاه بوعلی سینای همدان به کوشش حسین دهباشی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

(۴) نظم و انضباط را به آژانس برگرداندم! صص ۱۹۵-۱۹۸ ________________________________________ من رئیس هیأت نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) بودم و هر سال در نشست عمومی آژانس شرکت می‌کردم. یک دفعه متوجه شدم وضع آژانس از چند لحاظ خراب است. آژانس بودجه‌ای رسمی داشت که کشورها تأمینش می‌کردند. هر کشور بر حسب درآمد ملی‌اش مقداری بودجه به آژانس می‌داد و مقداری هم کمک‌های داوطلبانه کشورها بود که برای کمک به کشورهای فاقد فناوری هسته‌ای مصرف می‌شد تا به کارشناسان و تجهیزات (اولیه) هسته‌ای دست‌رسی داشته باشند. آن زمان کمک داوطلبانه ایران به آژانس ۷٫۰۰۰ دلار در سال بود. من یک بار در نطقم در نشست عمومی آژانس گفتم کمک‌های داوطلبانه به آژانس بسیار پایین است و به جایی نمی‌رسد و از همه کشورها خواستم کمک‌های داوطلبانه‌شان را بالا ببرند. بعد به عنوان اولین کشور، کمک داوطلبانه ایران را از ۷٫۰۰۰ دلار به ۱۰۰٫۰۰۰ دلار افزایش دادم. همین باعث شد همه کشورهای دیگر هم کمک‌های داوطلبانه‌شان را بالا بردند و یک دفعه وضع مالی آژانس خوب شد تا بتواند به کشورهای دیگر کمک بکند. همه هم خیلی خوشحال شدند و تشکر کردند. سال بعد من رئیس مجمع عمومی آژانس شدم. مجمع عمومی IAEA هفت هشت روز طول می‌کشید، یعنی یک تعطیلات آخر هفته هم داخلش می‌افتاد و نماینده‌های کشورها مجبور بودند آن‌جا بمانند. خلاصه وقت زیادی می‌گرفت. از طرف دیگر، جلسات آژانس - که معمولاً از ۱۰ صبح تا ۱ بعدازظهر، و ۴ تا ۷ بعد از ظهر تشکیل می‌شد - خیلی شل و ول و بدون انضباط شروع می‌شد؛ چون نمایندگان جلسه داشتند و بی‌حساب و کتاب می‌رفتند و می‌آمدند. مثلاً اگر قرار بود جلسه ساعت ده صبح شروع شود، یازده، یازده و نیم، یا حتی دوازده شروع می‌شد. آن سالی که من رئیس شدم، صبح رأس ساعت ده رفتم سر جلسه نشستم. دیدم ده پانزده نماینده بیش‌تر نیامده‌اند. همۀ سخن‌ران‌ها قبلا اسم نوشته بودند برای سخن‌رانی. من انگار نه انگار که ده پانزده نماینده بیش‌تر حضور ندارند، فهرست متقاضیان سخن‌رانی را برداشتم و صدایشان کردم. مثلا گفتم چک‌اسلواکی... نماینده‌اش نبود، نوبتش از دست رفت. كوبا ... .نبود، نوبتش از دست رفت و خلاصه هر کشوری که نماینده‌اش حضور داشت می‌آمد صحبتش را می‌کرد، بقیه نوبتشان می‌سوخت. در این حین کم‌کم نماینده‌ها داخل سالن می‌آمدند. یادم هست نماینده کوبا آمد دید نوبت صحبتش گذشته، یک دفعه بلند شد و گفت: من صحبت نکرده‌ام! گفتم نوبت شما گذشته، صدایتان کردم، نبودید. پرچمش را دستش گرفت و پرید وسط سالن که من باید صحبت بکنم! گفتم شما در نوبت صحبتتان نبودید، الان هم اگر سر و صدا بکنید می‌دهم از سالن بیرونتان کنند! اصلاً چنین چیزی در آژانس سابقه نداشت. او هم رفت سر جایش نشست. یک دفعه همه حساب کارشان را کردند. دیدند نه، دیگر شل‌بازی و این‌ها نمی‌شود. از فردا همه آمدند و جلسه‌ سر ساعت ده شروع شد. جلسه بعد از ظهر هم همین‌طور. به این ترتیب، مجمع که هر سال هفت، هشت، ده روز طول می‌کشید و تا آن طرف تعطیلات آخر هفته می‌رفت، عصر جمعه تمام شد و شنبه و یک‌شنبه همه به خانه‌هایشان برگشتند. این هم یک امتیاز دیگر برای من شد که دیدند مو لای درز مدیریت من نمی‌رود. — ادامه در پست بعد @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

— ادامه مطلب علاوه بر نشست سالانه، من هر ماه هم به آژانس می‌رفتم، چون عضو شورای حکام هم بودم. یک بار سفرای هند و چند کشور غربی مثل فرانسه و آلمان و انگلیس و آمریکا به ملاقاتم آمدند و گفتند: ما سال دیگر می‌خواهیم تو را نام‌زد ریاست آژانس بکنیم. می‌خواستیم نظرت را بدانیم. مدت ریاست رئیس وقت آژانس که یک سوئدی به نام سیگوارد اکلوند بود، یک سال دیگر تمام می‌شد. گفتم من نمی‌خواهم رئیس آژانس بشوم. گفتند همه تصمیم گرفته‌ایم و مطمئن باش همه موافق‌ تواند. تو با این قدرتی که در کارت به خرج می‌دهی، می‌توانی آژانس را تحرک تازه‌ای بدهی. دیدم این‌جوری جواب دادن سخت است گفتم ببینید از من نپرسید، باید بروید با شاه صحبت بکنید. اگر بخواهم رئیس بشوم او باید اجازه بدهد، همین‌طوری نمی‌توانم سازمان انرژی اتمی ایران را رها کنم و این جا بیایم. قبول کردند، اما من قبل از این که آن‌ها بروند با شاه صحبت بکنند، خودم به شاه گفتم همچه چیزی هست و می‌خواهند من را رئیس آژانس بکنند و من نمی‌خواهم. ترسیدم شاه خوشش بیاید که من رئيس آژانس بشوم، به او گفتم من اصلا از آن‌جا بدم می‌آید، چون که آن‌جا آن‌قدر سیاست‌بازی قدرت‌های بزرگ هست که من اصلا حوصله آن کارها را ندارم. ثانیا من دارم در مملکتم کار و خدمت می‌کنم، اگر پیش شما آمدند، خواهش می‌کنم جواب رد بدهید، من حاضر نیستم بروم. به اعلی‌حضرت گفتم من هنوز جوان هستم و نیروی زیادی دارم و می‌توانم به کشورم خدمت کنم و علاقه‌ای به این که این سمت را بگیرم ندارم؛ مگر این که خود اعلی‌حضرت تشخیص دهند که وجود من در رأس آژانس لازم است. در آن صورت این سمت را به عنوان یک وظیفه ملی قبول خواهم کرد. شاه گفت همین که می‌گویی صحیح است. بعد، سفیر فرانسه پیش شاه رفت و پیش‌نهاد ریاست مرا از سوی کشورهای دیگر مطرح کرد و پاسخ می‌شنود که او در کشور خودش مفیدتر است و این سمت را قبول نخواهد کرد. بعد از این که به آن‌ها جواب رد داده شد تصمیم گرفتند که شخص تازه‌ای را انتخاب نکنند و سیگوارد اکلوند را برای چهار سال دیگر در مقام خود ابقا کردند. بعد به من گفتند که او را به این امید ابقا کردند که شاید تا چهار سال دیگر من بتوانم این سمت را قبول کنم! جالب است اضافه کنم که در آن سال من رئیس مجمع عمومی آژانس بودم و جلسه رأی‌گیری برای انتخاب مجدد اکلوند و مراسم قسم خوردن او به ریاست من انجام شد. بعد از انقلاب که به پاریس آمدم باز سراغم آمدند گفتند ما حاضریم تو را رئیس آژانس بکنیم؛ حالا که در ایران نیستی، قبول کن. گفتم نمی‌کنم! گفتند چرا؟! گفتم چون برای این کار مجبورم ملیت کشور دیگری را مصنوعاً بپذیرم. در آن وقت ایران که پشت سر من نبود و من ملیت هیچ کشوری را نداشتم و نمی‌خواستم ملیت کشور دیگری را هم بپذیرم. بالأخره هم نرفتم. می‌خواهم بگویم تا این حد هم اصرار کردند و من نرفتم چون اصلا خوشم نمی‌آمد آنجا کار بکنم. من هیچ نوع تمایلی به ریاست IAEA نداشتم. می‌دانستم که رئیس آژانس نمی‌تواند در کار خود مستقل باشد و همیشه قدرت‌های بزرگ امیال خود را بر آژانس تحمیل می‌کنند. نمی‌توانستم در آب گل‌آلود سازمان‌های بین‌المللی شنا کنم. در شورای حکام هم خیلی اذیتشان کردم. مثلا کشورهای صنعتی می‌خواستند بعضی تصمیمات بگیرند که فقط به نفع خودشان بود و اصلاً با کشورهای دیگر کار نداشت؛ من مخالفت می‌کردم و صریحاً می‌گفتم در صورت جلسه بنویسند من مخالفت کرده‌ام. هیچ‌کدام این‌ها را هم به شاه نمی‌گفتم. آن وقت‌ها روال این بود که هر کسی هر جا و به هر همایشی می‌رفت و هر کاری می‌خواست بکند به شاه تلگراف می‌کرد که این‌جوری شده... اجازه می‌دهید این جوری بگویم؟... چه بگویم؟... موافقت بکنم؟ مخالفت بکنم؟... اما من در همه کارهایی که در آژانس کردم، هیچ‌وقت چیزی به شاه نمی‌گفتم که بداند، نه تنها قبلش اجازه نمی‌گرفتم، بعدش هم به او چیزی نمی‌گفتم... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

دکتر #اکبر_اعتماد، نخستین رئیس سازمان انرژی اتمی ایران @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

مردی که شرط آمریکا را نپذیرفت! ⬛مرحوم دکتر #اکبر_اعتماد را بیش‌تر بشناسیم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

نگاهی به آزمایش پراکندگی #رادرفورد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

سازمان انرژی اتمی ایران در سالی که گذشت... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

ایران دومین کشور در دنیا در تولید پرتودارویِ «رِنیوم ۱۸۸» 🟢 یکی از پرتودارو‌هایی که امسال (۱۴۰۴) در مراسم روز ملی فناوری هسته‌ای، رونمایی شد پرتودارویِ «رِنیوم ۱۸۸» است که ایران را به دومین تولیدکننده این دارو در جهان تبدیل کرده است. 🔹دارویِ Re-188 در درمان سرطان‌های پوستی کاربرد دارد. کاهش هزینه درمان و حفظ بافت‌ها از مزیت‌های این محصول پیشرفته است. با این دستاورد بیش‌تر آشنا شویم. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

Rhenium (Re) عنصر رِنیوم چه ویژگی‌هایی دارد؟ این عنصر از کمیاب‌ترین عناصر روی زمین است و فراوانی آن در پوسته زمین یک در میلیارد برآورده شده‌است؛ تا حدی که حتی در هر تن از غنی‌ترین سنگ معدن‌های #رنیوم در #قزاقستان، کم‌تر از ۱۰ گرم #رنیوم وجود دارد. این عنصر بالاترین نقطه جوش در بین تمامی عناصر و پس از #تنگستن و #کربن، سومین نقطه ذوب بالا را دارد. تحمل حرارتی بالای این فلز باعث شده تا از ابرآلیاژهای #نیکل و #رنیوم در ساخت موتورهای جت استفاده شود. نسل دوم ابرآلیاژهای #رنیوم که در موتورهای توربوفن جنگنده‌هایی چون اف-۱۴، اف-۱۵ و اف-۱۶ استفاده شده‌اند دارای ۳ درصد رنیوم و نسل سوم این آلیاژها که در موتورهای اف-۲۲ و اف-۳۵ استفاده شده‌اند حاوی ۶ درصد رنیوم هستند. حدود ۷۰ درصد رنیوم تولیدی دنیا برای ساخت موتورهای جت استفاده می‌شود. دومین کاربرد مهم این فلز در ساخت کاتالیزورهای #پلاتین_رنیوم است که برای ساخت بنزین بدون #سرب و اکتان بالا استفاده می‌شوند. تولید سالانه این فلز ۴۰ تا ۵۰ تن است و پرو، شیلی، #آمریکا و #لهستان مهم‌ترین تولیدکنندگان آن هستند. رنیوم با توجه به کم‌یابی از گران‌ترین فلزات است که تنها #طلا و فلزات گروه #پلاتین از آن گران‌تر هستند. در ماه اوت سال ۲۰۱۱ میانگین قیمت این فلز به ۴۵۷۵ دلار برای هر کیلوگرم هم رسید، هرچند اکنون (آوریل ۲۰۲۵) قیمت آن در حدود ۲٫۷۰۰ دلار بر کیلوگرم است. کاربرد این فلز در ساخت جت‌های نظامی و موتور موشک‌ها باعث شده تا این فلز اهمیت راه‌بردی هم داشته باشد. منبع: ویکی‌پدیا @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

آشنایی با ویژگی‌های عنصر #رنیوم (Rhenium) @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⬛ به سوی ابدیت ... مراسم بدرقه و تشییع پیکر بنیان‌گذار و نخستین رییس سازمان انرژی اتمی ایران، استاد عالی‌قدر دکتر #اکبر_اعتماد روز شنبه ۳۰ فروردین ساعت ۱۰ صبح از مقابل مسجد شهدای سازمان برگزار خواهد شد. از شما فرهیخته گرامی دعوت می شود در این مراسم حضور به هم رسانید. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

🎥 اینک هسته‌ای ☑️ مستند "اینک هسته‌ای _ Nuclear Now" مستندی علمی و زیست‌محیطی با امتیاز ۷ از ۱۰ از درگاه IMDB. نویسنده، کارگردان و راوی: الیور استون 📌در جدیدترین مستند الیور استون، او با دست‌رسی به نیروگاه های هسته‌ای کشورهای فرانسه ،روسیه و ایالات متحده، امکان غلبه بر چالش های تغییرات آب و هوایی و فقر انرژی را برای جامعه جهانی برای رسیدن به آینده‌ای روشن از طریق انرژی هسته چ‌ای بررسی می‌کند. ⏰ زمان پخش: پنج‌شنبه، ۲۸ فروردین، ساعت ۲۲:۳۰ بازپخش: جمعه، ساعت ۱۳. 👈 شبکه۴ در فضای مجازی: @tv4_irib 🆔 ارتباط با ما: @IRIBSima4 @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای