ز دست دیده و دل هر دو فریاد! بازخوانی پرونده #حادثه_پرتویی در #نیروگاه چرخه ترکیبی #گیلان، مرداد ۱۳۷۵. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

حوادث هسته‌ای زیادی در دنیا به علت دست‌کاری ناشیانه تجهیزات هسته‌ای، بی‌توجهی به مقررات ایمنی، سهل‌انگاری و یا تخطی از استانداردهای حرفه‌ای ثبت شده‌اند. یکی از همین حوادث ناشی از سهل‌انگاری، در استان گیلان ثبت شده و گزارش آن در آژانس نیز مستند شده است. ♦️ ماجرا چه بود؟ داستان از این قرار است که در مرداد سال ۱۳۷۵، یکی از نیروگاه‌های چرخه ترکیبی #گیلان یک دستگاه عکس‌برداری صنعتی را به نیروگاه می‌آورد تا به کمک آن از کیفیت اتصالات جوش در دیگ بخار نیروگاه مطمئن شوند. ساعت ۳ بامداد، هنگامی که کار تقریبا تمام شده بود، ناگهان #چشمه پرتوزای دستگاه از کابل متحرک آن جداشده و به درون یک شیار بتونی به ضخامت ۱ متر می‌افتد. گروه عکس‌برداری متوجه این موضوع نمی‌شوند و گمان می‌کنند که چشمه به‌سلامت به درون حفاظ دستگاه برگشته است و بنابراین محیط را ترک می‌کنند. با تعویض نوبت کاری در ساعت ۸ صبح، یک کارگر ۳۳ ساله روستایی و بی‌سواد که مسئول نصب عایق‌های گرمایی دیگ بخار بود، هنگام کار متوجه وجود یک فلز درخشان و هم‌اندازه مداد در یکی از شیارهای بتونی نیروگاه می‌شود. او این فلز خوش رنگ و لعاب را برداشته و در جیب سینه خود می‌گذارد، غافل از این‌که آن‌چه به سینه چسبانده چیزی نیست جز یک تابش‌گر قوی بتا-گاما از ایزوتوپ #ایریدیوم-۱۹۲ (Ir-192) به شدت ۱۸۵ گیگابکرل (معادل ۵ کوری)! ♦️ نشانه‌ها ظاهر می‌شوند! یک ساعت و نیم بعد، کارگر احساس سرگیجه و تهوع و سوختگی در ناحیه سینه می‌کند و گمان می‌کند که احتمالا مشکل از این فلز ناشناخته باشد. بنابراین آن را از جیب خود درآورده و درون همان شیار بتونی می‌اندازد و سپس به استراحت‌گاه کارگران می‌رود. کمی بعد، کاربران دستگاه عکس‌برداری متوجه می‌شوند که چشمه پرتوزا در دستگاه نیست و جست‌وجو برای یافتن آن آغاز می‌شود. آنان دوباره به همان محل عکس‌برداری برگشته و یک ساعت بعد چشمه را می‌یابند و آن را دوباره به درون حفاظ دستگاه برمی‌گردانند و ضمنا موضوع را به مسئول حفاظت پرتویی نیز اطلاع می‌دهند. ♦️اعلام مشکل ساعت ۱ بعد از ظهر، کارگر یادشده به هم‌کاران خود اطلاع می‌دهد که حالش خوب نیست و دچار ضعف و سستی شده و علت احتمالی آن را هم برداشتن یک قطعه فلزی درخشان اعلام می‌کند که درون شیاری نزدیک دیگ بخار افتاده بود و می‌گوید که آن را سرجایش گذاشته است. این خبر به مدیر نیروگاه می‌رسد و با پرس‌وجوی وی مشخص می‌شود که آن‌چه برداشته در حقیقت چشمه پرتوزا بوده است. ♦️اعلام به سازمان پس از آگاهی مسئول #حفاظت_پرتویی مستقر در نیروگاه، حادثه به مقامات سازمان انرژی اتمی گزارش می‌شود و با توصیه سازمان و بر اساس قانون حفاظت پرتویی، کارگر مصدوم و همه اطرافیان احتمالی پرتودیده برای آزمایش خون راهی بیمارستان می‌شوند. هم‌زمان یک گروه ویژه از سازمان برای ارزیابی میدانی راهی گیلان می‌شوند و پس از بازدید از نیروگاه دستور می‌دهند از همه ۶۰۰ نفر کارکنان نیروگاه نمونه خون گرفته شود. دو روز بعد، گروه ویژه تصمیم می‌گیرد همه نمونه‌های خون به‌علاوه ۵۵ نفر از کارکنان مشکوک از جمله کارگر مصدوم را برای آزمایش‌های تکمیلی به تهران اعزام کند. ♦️ سیر بیماری تا یک ماه پس از حادثه، مجموعا ۳۰۰۰ نمونه خون آزمایش می‌شود که پس از آزمایش‌های اولیه مشخص شد که جز کارگر مصدوم، دیگر نفرات دز خطرناکی دریافت نکرده‌اند و نیاز به اقدامات درمانی خاص ندارند. با این حال، دز دریافتی کارگر حادثه‌دیده معادل مقدار کشنده 4.5Gy برآورد شد. پس از ۲۴ ساعت از آزمایش خون دستور می‌دهند که وی در یک اتاق ایزوله در بیمارستان امام حسین تهران بستری شود. با وجود اقدامات درمانی، به‌تدریج و در روزها و هفته‌های بعد عواقب #پرتوگیری آشکار می‌شود و ناحیه سینه مصدوم شروع به تلاشی و عفونت می‌کند. با وخیم‌تر شدن وضعیت بیمار، مقامات با مؤسسه کوری در فرانسه مکاتبه می‌کنند و ۲۴ روز پس از حادثه بیمار برای جراحی و درمان‌های پیش‌رفته‌تر از جمله پیوند بافت از پا، به پاریس اعزام می‌شود. تا دو ماه پس از حادثه بیمار درد شدیدی داشت، روحیه‌اش را باخته بود و با مورفین آرام می‌شد، اما پس از آن حال او رو بهبودی گذاشت و سرانجام پس از حدود سه ماه سلامتی او به نقطه‌ای برگشت که امکان پی‌گیری درمان در تهران میسر شد و بنابراین روز ۹۵ پس از حادثه به ایران برگشت. ۵ روز پس از بازگشت به ایران حال کارگر مساعد شد و به روستای خود در گیلان برگشت، با این حال چند هفته بعد به علت درد سینه دوباره به دکتر مراجعه می‌کند. اقدامات درمانی ادامه می‌یابد و دوباره حال او بهتر می‌شود. اما پس از مدتی به علت درد آزاردهنده در آرنج و سپس ورم کف دست دوباره ناگزیر به مراجعه می‌شود. این رفت و برگشت‌ها تا عادی شدن وضعیت او چندین بار ادامه می‌یابند. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۶ روز پس از #پرتوگیری؛ آثار سوختگی در سینه مصدوم حادثه #گیلان دیده می‌شود، سال ۱۳۷۵. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۱۲ روز پس از حادثه؛ بدتر شدن وضعیت سوختگی #پرتویی. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۱۵ روز پس از حادثه؛ بافت پرتودیده فاسد می‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۲۵ روز پس از حادثه؛ التهاب در سطحی‌ترین لایه پوست دیده می‌شود. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۳۵ روز بعد؛ وضعیت هم‌چنان وخیم است... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۸۵ روز بعد حادثه؛ بافتی که روز ۶۵ پیوند زده شده، اینک گرفته است. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۴ ماه بعد از حادثه؛ حال بیمار بهبود می‌یابد... @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

⏰ ۴ ماه بعد از حادثه؛ بافت پوست پا نیز که از آن برای پیوند به سینه برداشت شده بود، بهبود می‌یابد. @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

برای آگاهی از جزئیات #حادثه #پرتوگیری در #گیلان می‌توانید کتاب ویژه این حادثه را مطالعه نمایید که #آژانس منتشر کرده است: https://www.iaea.org/publications/6284/the-radiological-accident-in-gilan @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای

فایل کتاب حادثه پرتویی گیلان (۱۳۷۵) The radiological accident in Gilan | IAEA @Nuc_Technology ⚛️ فناوری هسته‌ای