پیام رهبر انقلاب به مناسبت هفته فراجا : نشانه‌های تأثیر پررنگ فراجا در جنگ‌های اخیر آشکارتر شد.
نقش پررنگ فراجا در سطوح مختلف از رده‌های فرماندهی و ستادی تا کلانتری‌ها و پاسگاه‌ها برای تأمین امنیّت در سال‌های اخیر برجستگی بیشتری یافته است و نشانه‌های این تأثیر در جنگ‌های تحمیلی دوّم و سوّم آشکارتر شد.
تمرکز و اصرار دشمن جنایتکار امریکایی-صهیونی برای ضربه زدن به رده‌های مختلف فراجا از بالاترین سطوح تا سرپنجه‌های آن نیز اهمیّت این نهاد را بیش از پیش عیان نمود. امّا این تلاش مذبوحانه و ضربات خباثت‌آلود به ارکان نظم و امنیّت جامعه که مشابهی برای آن در طول تاریخ موجود نیست، باعث نشد تا نیروهای شجاع فراجا ذرّه‌ای از مأموریت خود کوتاه بیایند و حتّی در خیابان‌ها و خودروها، همان نقش و وظایفی که در اَمکنه و مقرهای خود ایفا می‌کردند را به انجام رسانند.
امنیت کشور، مرهون رشادت و شجاعت نیروهای فداکار فراجا است.
امنیّت، از مهمترین نعمات الهی است و برقراری آن در نقاط مختلف ایران عزیز، از شهرهای بزرگ تا جزئی‌ترین واحدهای جمعیّتی در روستاها و محلّه‌ها، از مرزبانی‌های سخت در شرایط دشوار آب و هوایی و اقلیم‌های متنوع کوهستان‌ها تا دریاها، از دشت‌ها و جنگل‌ها تا مرکزی‌ترین نقاط کشور مرهون رشادت و شجاعت نیروهای فداکار و زحمتکش فراجا به‌عنوان یکی از ستون‌های مستحکم امنیّت کشور است.
این امنیّت ابعاد مختلف اجتماعی، اخلاقی و آسایش عمومی را در جامعه فراهم می‌کند و چنین خدمت ارزشمندی علاوه بر جهاد فی سبیل‌الله، از پشتوانه اجتماعی قوی برخوردار است.
ممکن است خیلی از اوقات زحمات و فداکاری‌های حافظان امنیّت، نزدِ برخی افراد عادّی‌انگاری شود و همین مظلومیّت و گمنامی است که اجر آنان را در پیشگاه الهی افزون می سازد .
استفاده از فناوری‌ها و هوش‌مصنوعی نقش مهمّی در کیفیت مأموریّت‌های فراجا دارد.
تقویّت همه‌جانبۀ نیروهای حافظ امنیّت از جنبه‌های مختلف انسانی، سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خصوصاً ارتقاء فنّاوری‌ها از جمله استفادۀ هدفمند از هوش مصنوعی در تحلیل داده‌ها نقش مهمّی در کیفیت و تسهیل انجام مأموریّت‌های فراجا دارد.
با درخواست علوّ درجات و رضوان الهی برای شهدای والامقام فراجا و قدردانی از همه خانواده‌‌ها و کارکنان، سربازان، و نیروهای رشید و غیور خصوصاً فرمانده شجاع و خستگی‌ناپذیر و باهوش فراجا و مجاهدت‌های ایشان؛ امیدوارم با دعای سَرورمان عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشّریف در اعتلای امنیّت، اقتدار، و عزّت ایران اسلامی بیش از پیش موفّق باشند.
بخش پنجم
شاه طهماسب و تلاش برای حفظ و تحکیم صفویه
طهماسب پس از مرگ پدرش، شاه اسماعیل اول، در سال ۹۳۰ ه.ق به سلطنت رسید. سال‌های نخست پادشاهی او با کشمکش و رقابت میان امیران قزلباش همراه بود و طهماسب در آغاز حکومت، به دلیل سن کم، تا حد زیادی تحت نفوذ آنان قرار داشت. با گذشت زمان، او توانست قدرت شخصی و سیاسی خود را افزایش دهد و نقش مستقیم‌تری در ادارهٔ حکومت صفوی ایفا کند.
در دوران حکومت طهماسب، صفویان با امپراتوری عثمانی وارد جنگ‌های طولانی شدند. سلطان سلیمان یکم در فاصلهٔ سال‌های ۱۵۳۴ تا ۱۵۵۴ میلادی سه لشکرکشی عمده علیه ایران انجام داد و بخش‌هایی از آذربایجان و سرزمین‌های غربی ایران در معرض حملات عثمانی قرار گرفت. تبریز نیز در سال ۱۵۳۴ برای مدتی به تصرف عثمانیان درآمد. طهماسب در جریان این درگیری‌ها از رویارویی مستقیم و پرهزینه با ارتش عثمانی پرهیز می‌کرد و بیشتر از تاکتیک‌های فرسایشی و جلوگیری از تأمین آذوقهٔ دشمن بهره می‌گرفت.
طهماسب در نهایت مرکز سلطنت را از تبریز به قزوین منتقل کرد. دربارهٔ تاریخ دقیق این انتقال میان پژوهشگران اختلاف وجود دارد، اما ایرانیکا انتقال آن را در حدود سال ۱۵۵۷ میلادی ذکر می‌کند. آسیب‌پذیری تبریز در برابر حملات عثمانی یکی از عوامل مهم این تصمیم بود، اما انتقال پایتخت تنها یک تصمیم نظامی نبود و با تلاش طهماسب برای ایجاد یک مرکز سیاسی جدید و کاهش وابستگی حکومت به ساختار سنتی قزلباشان نیز ارتباط داشت.
جنگ‌های ایران و عثمانی سرانجام با پیمان آماسیه در سال ۹۶۲ ه.ق / ۱۵۵۵ میلادی پایان یافت. این پیمان در ۲۹ مه ۱۵۵۵ میلادی میان دولت صفوی و عثمانی منعقد شد و حدود بیست سال پابرجا ماند. بر اساس این توافق، عثمانیان بر عراق و بخش‌هایی از آناتولی شرقی تسلط خود را حفظ کردند، در حالی که صفویان کنترل خود بر آذربایجان و بخش‌هایی از قفقاز جنوبی را حفظ کردند. پیمان آماسیه موجب شد تا در باقی‌ماندهٔ دوران حکومت طهماسب، جنگ گسترده‌ای میان دو دولت رخ ندهد و دولت صفوی فرصت بیشتری برای تثبیت اوضاع داخلی خود پیدا کند.
طهماسب در شرق نیز با ازبکان درگیر بود و برای دفاع از خراسان و شهرهایی مانند هرات با آنان نبردهای متعددی داشت. یکی از مهمترین نبردهای آغازین دوران او، نبرد جام در سال ۹۳۵ ه.ق / ۱۵۲۸ میلادی بود. طهماسب در آن زمان تنها چهارده سال داشت و سپاه صفوی توانست نیروهای ازبک را شکست دهد. این پیروزی از رویدادهای مهم تثبیت موقعیت طهماسب در سال‌های نخست سلطنت او بود.
طهماسب همچنین در دهه‌های ۱۵۴۰ و ۱۵۵۰ میلادی چندین لشکرکشی به قفقاز انجام داد. در جریان این لشکرکشی‌ها، شمار زیادی از گرجیان و دیگر مردم قفقاز به سرزمین‌های صفوی منتقل شدند. بخشی از این افراد، به‌ویژه مردان جوان، در ساختار دربار و نظام غلامان قرار گرفتند. این روند به تدریج زمینهٔ شکل‌گیری یک نیروی غیرقزلباش را فراهم کرد که می‌توانست در برابر نفوذ قبایل قزلباش نقش متوازن‌کننده داشته باشد.
در نتیجه، طهماسب را می‌توان یکی از پایه‌گذاران روندی دانست که بعدها در دورهٔ شاه عباس اول به گسترش گستردهٔ نیروهای قفقازی و تغییر ساختار نظامی و سیاسی دولت صفوی انجامید. با این حال، تبدیل این نیروها به یک نیروی نظامی بزرگ و سازمان‌یافته در مقیاس دورهٔ شاه عباس، در دورهٔ بعدی انجام شد و نباید تمام این اصلاحات را به زمان طهماسب نسبت داد.
مسئلهٔ جانشینی طهماسب نیز در سال‌های پایانی حکومت او اهمیت زیادی پیدا کرد. طهماسب در سال ۹۸۴ ه.ق / ۱۵۷۶ میلادی درگذشت و پس از مرگ او، رقابت میان جناح‌های مختلف بر سر جانشینی به بحران سیاسی و درگیری در دربار انجامید. در جریان این بحران، حیدر میرزا کشته شد و سرانجام اسماعیل میرزا با عنوان شاه اسماعیل دوم به سلطنت رسید.
طهماسب با حدود ۵۲ سال سلطنت، طولانی‌ترین دورهٔ پادشاهی را در میان شاهان صفوی داشت. او در سال‌های دشوار پس از مرگ شاه اسماعیل اول توانست حکومت صفوی را حفظ کند و در برابر فشارهای عثمانی و ازبکان از قلمرو آن دفاع کند. در پایان سلطنت او، دولت صفوی همچنان پابرجا بود و ساختار سیاسی و مذهبی آن نسبت به آغاز سلطنتش استحکام بیشتری یافته بود. ایرانیکا نیز بر طولانی‌ترین بودن سلطنت او در میان فرمانروایان صفوی و اهمیت دستاوردهای سیاسی، فرهنگی و مذهبی دورهٔ او تأکید می‌کند.
منابع:
حسن بیگ روملو، احسن‌التواریخ
قاضی احمد بن شرف‌الدین حسینی قمی، خلاصة‌التواریخ
غیاث‌الدین خواندمیر، تاریخ شاه اسماعیل و شاه طهماسب
Colin Paul Mitchell, “Ṭahmāsp I,” Encyclopaedia Iranica
Markus Köhbach, “Amasya, Peace of,” Encyclopaedia Iranica
📌 ⌯ #Handwriting
👨💻 ⌯ #shahed
🇮🇷 ⌯『 𝐉𝐨𝐢𝐧 𝐍𝐨𝐰 | @Parsin_ir 』
وقتی از دست ممد (مالک کانال) خسته شدی و رفتی یکم اکسپلور بچرخی
واکنش اکسپلور🦖:
📌 ⌯ #Meme
👩🏻💻 ⌯ #Violet
🇮🇷 ⌯『 𝐉𝐨𝐢𝐧 𝐍𝐨𝐰 | @Parsin_ir 』