آگاه یا ناآگاه، محتوا خوب یا بد، آوازه و اسم یک سری کتاب شروع میشه به پخش شدن بین افرادی که کتاب میخونن و دنبال میکنن. کی باید اینجا مراقب باشه؟ آفرین ما. ما باید مراقب باشیم که چه کتابی داره به ما معرفی میشه.

اینکه بیام تیتر بزنم «شاهکارهایی که اگه نخونی عمرت بر فناست 🤭» یا «بهترین کتاب‌های ژانر فلان 🔥» همیشه معنی این رو نمی‌ده که ویدئو داره راست میگه! گاهی صرفاً ترفندهای تبلیغه. گاهی احساسات خود سازنده‌ی ویدئوعه. و گاهی، ترویجِ هدف دارِ یک سری خط فکری خاص توی کتاب های خاصه.

مجدداً تکرار می‌کنم که این همیشه بد نیست اگه واقعا محتوا به روح و روان شما کمک واقعی بکنه. ما از مسکن‌های کوتاه مدت برای آرام شدن درد یا خلأ هامون حرف نمی‌زنیم. کمک واقعی کمکی هست که مشکل رو واقعا حل کنه.

اما بعضی وقت‌ها هم کتاب‌هایی معروف میشن که محتواشون، محتوای خوبی نیست. ما نباید اجازه بدیم ویدئوهای معرفی به همین راحتی باعث بشن سراغ هر کتابی بریم.

تجربه‌ی تلخی که من اخیراً داشتم. یه کتاب رمان که خیلی وقت بود میدیدم معروف شده رو شروع کردم خوندن. راستش اصلا مسئله «سلیقه من نیست» نبود. از فضاسازی، توصیف مبارزات، شخصیت سازی و پیچیدگی‌های داستانی و توانایی نویسندگی که توی داستان بود خوشم اومد و به نظرم نقطه‌ی قوت داستان بود. اما داستان زیرپوستی محتوای +۱۸ داشت. [کاملا 😐 شده بودم.] شخصیت اصلی زن و مرد همه‌اش داشتن لاس میزدن و شوخی‌های جنسی می‌کردن. داستان سعی کرده بود کارهای شخصیت منفی داستان رو با «آخی گناه داره عجب زندگی سختی داشته» تطهیر کنه.

بعد میدونید کجا مغزم منفجر شد؟ اونجا که بعد از خوندن کتاب یدونه از همین ویدئوهای معرفی دیدم که نوشته بود «پسره حتی به بدن دختره اشاره هم نمیکنه» و در عرض چند ثانیه تمام صحنه‌های داستان اومد جلوی چشمم و اینجوری بودم که اگه اون شوخی‌ها و حرف‌ها اشاره نیست پس چیه دقیقا؟ اصلا تعریف شما از اشاره چیه؟ نکنه من اشتباه فهمیدم؟

این رو تعریف کردم که بگم هیچکدوم ما از اثر تشویقی اون ویدئوها دور نیستیم. اگه مراقبت نکنیم، میخونیم و خوشمون هم میاد. بعد بیا و درستش کن. به همین راحتی که نیست.. بعضی آسیب‌ها تا مدت‌ها اثرشون روی روان ما میمونه.

حواسمون به این باشه که چی داره به ما معرفی میشه که بریم بخونیم. و حتی اگر ندونسته خوندیم، حتماً یک وقتی بزاریم و فکر کنیم که آیا محتوای کتاب درست بود؟ شخصیت ها چه کارهای اشتباهی کردن که نباید میکردن؟ کار درست چی بود؟ داستان چی میخواست بگه؟

بعضی از این معرفی‌ها هم کاملا با استفاده از شیوه تحریک عاطفی، مخاطب رو احساساتی می‌کنه و تشویق به خوندن کتاب های مختلف میکننش. مثلا یکی از دیالوگ‌های قشنگ کتاب رو می‌زاره که شخصیت داستان یک لقب زیبا و جالب برای دختره گذاشته و داره حرف‌های عشقولانه میزنه. ما نه مخالف لقب زیبا و جالبیم. نه مخالف حرف‌های محبت آمیز. مسئله اینجاست که اون ویدئو با اون یه تیکه دیالوگ‌ نشون نمیده که قبلش پسره با دختره چطور رفتار کرده بود و آیا اصلا محتواهای دیگه‌ی داستان هم درستن؟ بله واقعا ممکنه جذب کننده باشه، منم برم بخونمش بعد یهو ببینم که وا، اینکه زورکی اینجاست پسره رو هم دوست نداره- یا هزار جور موقعیت ناجالب دیگه.

انقدر بعضی کتاب‌ها معروف شدن که حتی فضا نمی‌دن کسایی که به نظرشون محتوای کتاب مشکل داره یا خوب نیست نظر بدن. اصلا موافق کل بحث‌های اینجا هم نیستی، واقعا همه‌ی کتاب ها صد در صد خوبن؟ یعنی یه نقطه‌ی منفی هم ممکن نیست توش پیدا بشه؟ ما که آدمیزادیم پر اشتباهاتیم. ساخته‌ی آدمیزاد نمیتونه اشتباه و غلط توش باشه؟ یکم فضا بدیم. اجازه بدیم حتی چیزهای مورد علاقه ما نقد بشن. شاید چیزهایی هست که از توی عینک ما دیده نمیشه. اما عینک یکی دیگه اون رو میبینه. همین عینک‌های متفاوت هست که باعث میشه آدما سعی کنن به سمت پیشرفت حرکت کنن.