🔷عدالت اجتماعی، هدف دیگر بعثت انبیاء 🌱
نظریه سوم: هر دو هدف اصیل هستن 🎯
حالا نظر سومی هم هست. میگه: اصلاً چه ضرورتی داره که ما حتماً یه هدف برای بعثت و خلقت در نظر بگیریم و یکی رو هدف اصلی و بقیه رو مقدمه بدونیم؟
ممکنه بگیم پیامبران دو هدف داشتن. برای دو هدف مستقل مبعوث شدن. هیچکدوم هم مقدمه دیگری نیست:
🔹 یکی اینکه حلقه ارتباطی باشن میان بشر و خدا، تا بشر خدا رو پرستش کنه. 🤲
🔹 یکی دیگه اینکه عدالت در میان بشر برقرار بشه. ⚖️
و دیدیم که توی قرآن هر دو هدف اومده. چه مانعی داره که هر دو اصالت داشته باشن و هیچکدوم مقدمه دیگری نباشه؟
مثال مشابه: تزکیه نفس 🌿
این مطلب توی مسائل دیگه قرآن هم وجود داره. مثلاً مسئله تزکیه نفس.
قرآن روی تزکیه و تهذیب نفس خیلی تکیه کرده. میگه:
««قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا»»
رستگاری انسان در گرو تزکیه نفسه. 🌱
حالا سوال: تزکیه نفس خودش هدفه یا مقدمه؟ 🤔
اگه مقدمهست، مقدمه چیه؟ مقدمه شناخت خداست؟ یا مقدمه برقراری عدالت اجتماعیه؟
اگه مقدمه عدالت اجتماعیه، یعنی انبیاء اومدن که عدالت اجتماعی رو برقرار کنن. و برای این کار ناچار بودن یه سری صفات رو رذیله بخونن؛ صفاتی که با زندگی اجتماعی جور درنمیاد، مثل:
🔸 حسد
🔸 کبر
🔸 خودپرستی
🔸 هواپرستی
و یه سری صفات دیگه رو فضیلت بخونن؛ صفاتی که به عدالت اجتماعی کمک میکنه، مثل:
🔹 راستی
🔹 امانت
🔹 احسان
🔹 محبت
🔹 تواضع
ولی یه احتمال دیگه هم هست: تزکیه نفس، قطع نظر از همه اینها، خودش مستقل باشه. خودش هدف باشه. 🎯
کدوم درسته؟ 🤔
به نظر ما، قرآن شرک رو به هیچ معنی نمیپذیره. قرآن کتاب توحید به تمام معنی کلمهست. ☝️
توحید در چند مرحله 🕊️
🔹 توحید ذاتی: برای خداوند مثل قائل نیست.
«لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ»
🔹 توحید صفاتی: هر صفتی که حداکثر کمال رو داشته باشه، برای خداست.
«لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ»
🔹 توحید در فاعلیت: در مقابل خدا، فاعلی رو نمیپذیره. هر فاعلی رو در طول خدا میپذیره. معنای «لا حول و لا قوة الا بالله» همینه. 🤲
🔹 توحید در غایت: هیچ هدفی رو برای کائنات، هدف اساسی و مستقل و نهایی نمیدونه جز خدا. ☝️
پس برای انسان هم، چه در حرکت تکوینی، چه در حرکت تشریعی، هدفی جز خدا نمیشناسه.
تفاوت نگاه اسلام با مکتبهای دیگه 🌍
انسانی که اسلام میخواد، با انسانی که مکتبهای فلسفی بشر میخوان، از زمین تا آسمون فرق داره.
خیلی چیزها هست که اسلام میگه و دیگران هم همون رو میگن. ولی نه با یه دید.
اسلام همیشه به مسائل از جهت توحیدی و خدائی نگاه میکنه. ☝️✨
مثال: قوانین ثابت جهان 🌌
بشر توی فلسفه خودش رسیده به اینکه جهان ما یه سری قوانین ثابت و تغییرناپذیر داره. قرآن هم همین رو میگه، ولی نه با این تعبیر. بلکه از دید الهی:
««فَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدِیلًا وَلَن تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْوِیلًا»»
یعنی این قوانین، در چارچوب سنت و اراده الهی معنا پیدا میکنن. 🌱
نگاه قرآن به عدالت ⚖️
قرآن اصل عدالت رو میپذیره. حتی فوقالعاده براش اهمیت و ارزش قائله. ولی نه به این عنوان که عدالت هدف نهایی باشه.
و نه به این عنوان که عدالت مقدمه باشه برای اینکه انسان توی این دنیا خوش زندگی کنه، همون خوشیای که ما درک میکنیم.
بلکه زندگی خوش دنیا رو هم در سایه یه نوع توحید عملی میبینه. ☝️
یعنی اینکه انسان خالص برای خدا بشه. 🤍
و مقدمه همون میدونه.
پس عدالت هست؛ ⚖️
ولی نه به عنوان هدف نهایی.
عدالت راهیه که انسان رو به توحید عملی و خلوص برای خدا میرسونه. 🌱☝️
و اینجاست که نگاه اسلام با همه مکتبهای دیگه فرق میکنه. ✨
ادامه دارد... 🌱