فقط یه ایلان ماسک بیاد تمام ثروتش رو بزاره وسط بگه به هر نفر 100 میلیارد پول میدم که فقط بی طرف باشه
چند درصد مردم اینقدر قدرت مقابله با هوای نفسشون رو دارن که مقابله کنن
بدبینی نسبت به آینده بشریت
بحث ما درباره گذشته بود؛ اینکه آیا اون چیزی که بر سر انسان و جامعه اومده، تکامل بوده یا نه. یا شاید شق سومی هم وجود داره: بعضی بخشهای زندگی پیشرفت چشمگیری کرده، ولی بعضی جنبهها اصلاً پیشرفتی نداشته.
بذارید اینطوری بگم: اگه زندگی اجتماعی رو مثل یه اندام زنده در نظر بگیریم، بخش فنی و تشکیلاتی مثل جسم و اندامه و بخش انسانی مثل روحش. حالا نتیجه این میشه که بشریت از نظر جسم و اندام خیلی رشد کرده، ولی از نظر روح و معنا تقریباً سر جاش مونده.
_حالا بریم سراغ آینده: بدبینی و ناامیدی
بعضیها درباره آینده بشر مرددن. اصلاً نمیدونن بشر آیندهای داره یا نه. یعنی فکر میکنن شاید بشر با دست خودش نابود بشه. این تردید توی جوامع غربی و بین دانشمندهاشون خیلی دیده میشه.
بعضیها هم از این هم بدترن. اونها دیگه تردید ندارن؛ کاملاً ناامیدن. به سرشت انسان بدبینن و میگن این سرشت قابل اصلاح نیست.
اینها چی میگن؟ میگن سرشت انسان همون حیوانیته: شهوتپرستی، خودخواهی، فریب، دروغ، ظلم و ستم. از همون اول که زندگی اجتماعی شروع شد، صحنه زندگی پر بوده از شر و فساد. فرقی هم نمیکنه دوره توحش باشه یا دوره تمدن.
_تمدن چیزی رو عوض نکرده؟
اینها معتقدن تمدن و فرهنگ نتونسته ماهیت انسان رو تغییر بده. منتها فرق انسان وحشی با انسان متمدن امروزی چیه؟
فقط در روش و شکله، نه در هدف و ماهیت.
انسان بدوی چون فرهنگ و تمدن نداشت، جنایتهاش رو صریح و بیرودربایستی انجام میداد. ولی انسان متمدن امروز همون جنایتها رو با لفافههای طلایی انجام میده. با شیکترین کلمهها و مدرنترین اصطلاحها. ولی محتوا همونه.
مثلاً انسان وحشی با سنگ میکشت، انسان متمدن با بمب اتم. هر دو میکشن. فرقش فقط در ابزاره.
_نتیجه این طرز فکر چیه؟
نتیجهاش یأس و ناامیدیه. چارهاش چی میشه؟ از نظر اونها: خودکشی دستهجمعی!
خوشبختانه این فکر بین ما کمه، ولی صفر هم نیست. مخصوصاً بین بعضی دانشجوها ممکنه وجود داشته باشه. توی کتابها هم این بحثها هست.
حتی بعضیها میگن انسانی که به بلوغ فرهنگی رسیده، باید خودکشی کنه. چرا؟ چون فهمیده طبیعت انسان لاعلاجه. این منطق صادق هدایت هم بود.
توی اروپا این فکر به شکلهای مختلف رایجه. آمار نشون میده با وجود اینهمه رفاه، خودکشیها روز به روز بیشتر میشه. پدیده هیپیگری هم یه جور واکنش به همینه. یعنی تمدن نتونسته انسان رو تغییر بده.
_پناه بردن به مواد مخدر
گزارشهایی که از یونسکو و جاهای دیگه میاد، نشون میده پناه بردن به مواد مخدر توی کشورهای غربی از همین فکر ناامیدی میاد.
وقتی بشر میبینه هیچکدوم از اصلاحات و انقلابها نتونسته انسان رو عوض کنه — رژیمها عوض شدن، سیستمها تغییر کردن، ولی فقط شکلشون عوض شده و باطنشون همون مونده — به این نتیجه میرسه که دیگه بیخیال، رهاش کنیم.
این یه نظریهست. ولی نظریه خطرناکیه.
ادامه دارد… 🌱