🔸حسادت — ریشه اخلاقی (قسمت اول)
نظریه حسادت چیه؟ 😤
یکی دیگه از ریشههایی که برای پیدا شدن حجاب ذکر کردهاند، جنبه اخلاقی داره.
اینجا هم مثل نظریه سابق، علت پدیدآمدن حجاب رو تسلط مرد و اسارت زن معرفی کردهاند. با این فرق که اینجا برای تسلطجویی مرد، به جای ریشه اقتصادی، ریشه اخلاقی ذکر شده.
میگن علت اینکه مرد زن رو بدین شکل اسیر نگه میداره، حس خودپرستی و حسادت وی نسبت به مردان دیگر است. مرد نمیخواد و رشک میبره که مردان دیگر — ولو با نگاه کردن یا همسخن شدن — از زنی که تحت اختیار اوست استفاده کنن.
به عقیده این دسته: قوانین دینی و مذهبی با اینکه در جاهای دیگه با خودخواهیها و خودپرستیها مبارزه کرده، در اینجا برعکس عمل کرده. روی این خودخواهی مردان صحّه گذاشته و منظور اونها رو تأمین کرده.
نظر راسل 📖
برتراند راسل میگه: بشر تونسته تا حدی در مورد مال و ثروت بر خودخواهی و بخل غالب بشه، ولی در مورد زن نتوسته بر این خودخواهی تسلط پیدا کنه.
از نظر راسل، «غیرت» صفت ممدوحی نیست و ریشهاش نوعی بخل و امساک است.
معنی حرف راسل چیه؟ 🤔
یعنی اگه بذل و بخشش در مورد ثروت خوبه، در مورد زن هم خوبه!
چرا بخل و امساک و حسادت در مورد مال نکوهیده و در مورد زن ستوده است؟
چرا نان و سفره داشتن و نمک خود رو خورانیدن از لحاظ اخلاق اقتصادی مورد تمجید و ستایشه، ولی همین بذالی و گذشت و کام دیگران رو شیرین کردن، در اخلاق جنسی مذمومه؟
به عقیده امثال راسل، این تفاوت علت معقولی نداره. اخلاق نتوسته در مورد امور جنسی بر خودخواهی و تسلطجویی بشر غلبه کنه. برعکس تسلیم خودپرستی شده، همون رذیله رو به نام «غیرت» از طرف مرد و به نام «عفاف» و «حجاب»از طرف زن — تحت عنوان «اخلاق حسنه» — پذیرفته.
---
بررسی نظریه 🔍
از نظر ما در مرد تمایل به عفاف و پاکی زن وجود داره. یعنی مرد رغبت خاصی داره که همسرش پاک و دستنخورده باشه. همچنانکه در خود زن نیز تمایل خاصی به عفاف وجود داره.
البته در زن تمایل به اینکه شوهر با زن دیگه رابطه و آمیزش نداشته باشه نیز وجود داره. ولی این تمایل — به عقیده ما — ریشه دیگری داره، مغایر با ریشه تمایل مشابهی که در مرده.
اونچه در مرد وجود داره غیرته — یا آمیختهای است از حسادت و غیرت. ولی اونچه در زن وجود داره صرفاً حسادته.
ما فعلاً درباره لزوم عفاف مرد و ارزشش از نظر خودش و از نظر زن بحث نمیکنیم.
سخن ما فعلاً درباره حسی است که در مرد وجود داره و به نام «غیرت» نامیده میشه:
۱. آیا غیرت همون حسادته که تغییر اسم داده، یا چیز دیگهایه؟ 🤔
۲. آیا ریشه پوشش و حجاب اسلامی، احترام به حس غیرت مرده یا جهات دیگهای منظور است؟ 🤔
ادامه دارد… 🌱