گام به گام در سرزمین وحی
قسمت 1⃣
🌸 نام هاى مكّه مكرّمه
اسامى فراوانى براى مكّه گفته اند. براى هر يك از اين اسامى دلايلى است در این متن به وجه تسميّه چهار نام معروف از اين شهر، كه در قرآن كريم هم آمده، اشاره مى شود :
۱- بَكَّه:
إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ.
گروهى «بكّه» را همان «مكّه» دانسته اند كه «ميم» آن تبديل به «با» شده و از لحاظ مفهوم، به يك معنا هستند، گروهى ديگر، تفاوت اندكى براى آن دو قائل شده اند؛ به اين صورت كه مسجدالحرام يا كعبه را «بكّه» و نام شهر را «مكّه» دانسته اند.
به نظر مى رسد با توجه به آيه بالا، بكّه بايد يكى از نام هاى شهر باشد.
براى بكّه چندين معنا آورده اند؛ از جمله: بكّه، از «بكّ» مشتق شده؛ يعنى غرور گردن كشان و متكبّران را در هم مى كوبد و يا گردن آنان را مى شكند. بكّه در جايى نيز به معناى ازدحام آمده است.
۲- مكّه
وَ هُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ....
براى مكّه نيز چند معنا گفته اند؛ از جمله: مكّه، از «مَكّ» به معناى كمى آب مشتق
شده و علاقه مردم به اين شهر يا استفاده آنان از آخرين قطره آب را- كه در اين سرزمين بسيار كمياب است- نشان مى دهد. بعضى نيز آن را از «تمكَّكْتُ العِظم» دانسته اند كه به مغز استخوان گفته مى شود، گويى مكه وسط زمين است؛ همان گونه كه مغز استخوان، در ميان آن است. براى مكّه معناى ديگرى گفته اند و آن
اين كه: از «مكَّ يُمَكُّ» گرفته شده و به معناى هلاك شدن و كاستن است و گويند هركس نسبت به آن قصد و نيت سوء داشته باشد، جز نابودى سرنوشتى نخواهد داشت يا اگر كسى به زيارت اين خانه رود، از گناهانش كاسته مى شود.
يونانيان نام مكه را «مَكْرُبا» ثبت كرده اند. شايد اين واژه از لهجه ساكنان جنوبى شبه جزيره، به معناى مقدّس و محترم باشد؛ زيرا پادشاهان حكومت سبا را، كه داراى تقدّس بوده اند، مُكَرَّبْ يا مُقَرَّب مى خواندند.
۳- امُّ القُرى
... وَلِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها....
مكّه را از اين رو «امُّ القُرى» خوانده اند كه گفته شده هنگام آفرينش زمين، آب تمام سطح آن را فرا گرفت و تنها مكان كعبه، خشك بود و اين خشكى اندك اندك از پيرامون كعبه بر آمد تا به مقدار كنونى گسترش يافت. در اصطلاح لغوى و قرآنى، به اين مسأله «دَحو الْارض» گويند كه در قرآن كريم آمده است: والْارْضَ بَعْدَ ذلك دَحيها.
مكه را مادر زمينها خوانده اند و قرآن نيز به اين نام اشاره دارد.
۴- بلد الأمين
وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ* وَ طُورِ سِينِينَ* وَ هذَا الْبَلَدِ اْلأَمِينِ.
بلد امين، به معناى سرزمين و حرم امن الهى و يكى ديگر از نام هاى مكه است كه خداوند در قرآن از آن ياد نموده و امنيّت و حرمتش را بيان كرده است.
📚 منابع :
الازرقی ؛ اخبار مکه
احمد سباعی ؛ تاریخ مکه
فاسی ؛ شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
بزرگترین هتل جهان در شهر مکه
أبراج كدي (کودای)
هتل ابراج کودای شامل 12 برج اصلی است که یک سازه گنبدیشکل را احاطه کردهاند. این هتل حدود 1/4 میلیون مترمربع را دربرمیگیرد و شامل 10,000 اتاق خواب، 70 رستوران است و پشت بام چهار برج نیز مجهز به سکوی فرود هلیکوپتر میباشد. 12 برج این هتل 45 طبقهای هستند که 5 طبقه از آنها برای استفاده انحصاری خاندان سلطنتی عربستان در نظر گرفته شده است.
هزینهای که برای ساخت ابراج کودای (Abraj Kudai) برآورد شده است حدود 3/5 میلیارد دلار آمریکا است که وزارت دارایی پادشاهی عربستان سعودی به عنوان مالک پروژه آن را تامین میکند. لازم به ذکر است که این هتل نیز مانند «ابراج البیت» در نزدیکی مسجد الحرام در شهر مکه ساخته شده است. ابراج البیت، بلندترین برج عربستان است که در لیست بلندترین برج های جهان، در رتبه سوم قرار دارد.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
ایوان مدائن (طاق کسری)
✅ یادگار شاهنشاهی ساسانی
✅ و یکی از ارهاصات نبوی
مشهورترین بنای بازمانده از دوران ساسانی است که طبق روایات اسلامی در شب تولد پیامبر لرزید و ۱۴ کنگره آن فرو ریخت. پس از فتح مدائن توسط مسلمانان، ایوان کسری به عنوان محل اقامه نماز مورد استفاده قرار گرفت.
طاق کسری در ۳۷ کیلومتری جنوب بغداد قرار دارد.
امام خمینی سقوط ۱۴ کنگره طاق کسری را نشانهای نمادین تفسیر کرده و آن را نشانهای از سقوط نظام شاهنشاهی پس از قرن چهاردهم قمری دانسته است. به باور او، این رویداد، نابودی تدریجی تمامی اشکال ظلم، بتپرستی و نظامهای طاغوتی را نوید میداده است.
همچنین، این رویداد دستمایه شاعرانی مانند خاقانی شروانی قرار گرفته که در قصیده ایوان مدائن با توصیف عظمت گذشته این بنا، آن را به عنوان درسی عبرتآموز از نابودی قدرتهای دنیوی به تصویر کشیده است.
بیت اول این قصیده ۴۱ بیتی این است:
هان ای دل عبرتبین از دیده نظر کن هان
ایوان مدائن را آیینه عبرت دان
📚 منابع :
۱_ رسولی محلاتی، درسهایی از تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۱۴۵و۱۴۶.
۲_ بازتاب و تأثیر ولادت حضرت رسول در جهان»، پرتال امام خمینی(ره).
۳_ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۲، ص۵۱۴.
✅ ارهاصات چیست ؟
✍ حوادث خارقالعادهای که پیش از بعثت پیامبران رخ میدهد و هدف از آنها، ایجاد بیداری و آمادهسازی ذهنی مردم برای پذیرش نبوت است
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
جاسم الحاتم قهرمان کویتی از دست دادن با ورزشکار اسرائیلی خودداری کرد.
جاسم الحاتم، قهرمان جوجیتسوی کویت از دست دادن با یک ورزشکار اسرائیلی هنگام مراسم اهدای مدال رقابتهای ابوظبی امارات خودداری کرد. در ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی دیده میشود که ورزشکار اسرائیلی در کنار حاتم روی سکو قرار میگیرد و دست خود را دراز می کند اما ورزشکار کویتی از این کار خودداری کرده و چند قدم عقب میرود. جاسم گفت که اینها افرادی نیستند که ما آنها را به رسمیت بشناسیم یا با آنها مسابقه بدهیم. اگر هم مسابقه بدهیم، آنها را شکست میدهیم. ما کویتیها چنین افرادی را به رسمیت نمیشناسیم.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
گزارشی از جنگ أحد
📚 مغازی واقدی (قسمت ششم)
نوجوانان مشتاق نبرد احد؛ داستان رافع و سمره
پیامبر صلیاللهعلیهوآله در منطقهٔ «الشَّیخین» اردو زد
در اینجا نوجوانانی به حضور ایشان آمدند تا اجازهٔ شرکت در نبرد بگیرند:
عبدالله بن عمر
زید بن ثابت
اسامة بن زید
نعمان بن بشیر
زید بن أرقم
براء بن عازب
أُسَید بن ظهیر
عرابة بن أوس
ابوسعید خدری
سَمُرة بن جُندب
رافع بن خدیج
پیامبر صلیاللهعلیهوآله همگی آنان را بهسبب کمسنبودن رد کرد.
اما رافع بن خدیج تیرانداز ماهری بود. پدرش برخاست و گفت:
«ای رسول خدا، او تیرانداز است.»
رافع نیز ایستاد، قد کشید وخود را بزرگتر نشان داد؛ و پیامبر او را پذیرفت
وقتی پیامبر به رافع اجازه داد، سَمرة بن جندب نزد ناپدریاش، مُرَیّ بن سِنان، رفت و گفت:
«ای پدر، پیامبر رافع را پذیرفت ولی من را رد کرد؛ در حالی که من او را در کُشتی گرفتن زمین میزنم!»
مُرَی این را نزد پیامبر مطرح کرد
رسول خدافرمود:
«با هم کشتی بگیرید!»
هر دو نوجوان روبهروی هم قرار گرفتند؛ و سمره، رافع را بر زمین زد پیامبر او را هم پذیرفت.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
6⃣ شش حالت قرآنی
که شقاوت و بدبختی را دور میکنند
در قرآن کریم شش حالت آمده است که هرگز با شقاوت و بدبختی جمع نمیشوند. شقاوت یعنی زندگی پر از رنج، دلتنگی و بیپناهی. با پیروی از این آموزهها، خداوند ما را در دنیا و آخرت خوشبخت میکند:
1️⃣ نیکی به والدین
آیه:
وَبَرّاً بِوَالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيّاً
(سوره مریم، آیه 32)
ترجمه:
«و به مادرم نیکویی کردم و مرا ستمگر و شقی قرار نداد.»
✍️ نیکی به والدین باعث آرامش دل و خوشبختی واقعی میشود و شقاوت را از انسان دور میکند.
2️⃣ قدرت دعا
آیه:
وَلَمْ أَكُن بِدُعَائِكَ رَبِّ شَقِيّاً
(سوره مریم، آیه 47)
ترجمه:
«و به دعای تو، پروردگارا، شقی نبودم.»
✍️ دعای خالصانه و ارتباط با خدا دل را آرام میکند و انسان را از شقاوت و بدبختی نجات میدهد.
3️⃣ پیروی از قرآن
آیه:
مَا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرءانَ لِتَشْقَى
(سوره طه، آیه 2)
ترجمه:
«ما قرآن را بر تو نازل نکردیم تا شقی شوی.»
✍️ قرآن چراغ هدایت است و با پیروی از آن، مسیر خوشبختی روشن میشود و بدبختی کنار میرود.
4️⃣ پیروان هدایت
آیه:
فَمَنْ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَى
(سوره طه، آیه 123)
ترجمه:
«پس هر که از هدایت من پیروی کند، گمراه نمیشود و شقی نخواهد بود.»
✍️ پیروی از هدایت، انسان را هم در زندگی معنوی و هم دنیوی موفق و خوشبخت میکند.
5️⃣ خشیت از خدا
آیه:
سَيَذْكُرُ مَنْ يَخْشَى وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَى
(سوره تکویر، آیه 13)
ترجمه:
«کسی که بترسد و از آن اجتناب کند، شقی نخواهد بود.»
✍️ ترس از خدا و اجتناب از گناه، انسان را از خطا و بدبختی حفظ میکند.
6️⃣ تقوا
آیه:
فَأَنْذَرْتُكُمْ نَاراً تَلَظَّى لا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى الَّذِي كَذَبَ وَتَوَلَّى وَسَيَجْنِبُهَا الْأَتْقَى
(سوره مریم، آیات 40-41)
ترجمه:
«و به شما هشدار دادم از آتشی سوزان که جز شقی (کسی که دروغ گفت و روی گرداند) به آن نرسد و پرهیزکار از آن دوری کند.»
✍️ تقوا، پرهیزکاری و راستگویی، سپر محافظ انسان در دنیا و آخرت است و شقاوت را از او دور میکند.
خدایا ما و همه مؤمنان را از خوشبختان
دنیا و آخرت قرار بده! آمین
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
گام به گام در سرزمین وحی
قسمت 2⃣
🌸نگاهی کوتاه به منصب ۱۴۰۰ ساله
✍ نگهداری کلید خانه کعبه به یکی از خانواده های اصیل مکه به نام «بنی شیبه» سپرده شده، این خانواده بیش از ١٤٠٠ سال است که کلید دار مسجدالحرام هستند.
🌸 آغاز منصب کلیدداری کعبه و ریشههای آن
منصب کلیدداری کعبه از کهنترین مناصب در تاریخ عرب است. نخستین کسی که این منصب را بهگونهای رسمی سامان داد، قُصَیّ بن کلاب ـ جدّ بزرگ پیامبر صلیالله علیه وآله ـ بود. او پس از بهدست گرفتن اداره مکه، مناصب حرم را میان فرزندان خود تقسیم کرد؛ و سدانة کعبه (کلیدداری) را به پسرش عبدالدّار سپرد. از آن زمان، این مقام در نسل عبدالدّار باقی ماند و خاندانهایی که از او تبار میبردند، آن را نسلبهنسل به ارث بردند.
🌸 تثبیت منصب در اسلام و پیدایش آل شیبه
در آستانه فتح مکه، کلید کعبه نزد عثمان بن طلحة بن عبدالدّار بود. پیامبر صلیالله علیه وآله کلید را از او گرفت تا وارد خانه خدا شوند؛ سپس پس از نزول آیه:
﴿إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا﴾
کلید را به عثمان بازگرداندند و فرمودند:
«خُذُوها يا بَنِي طَلْحَةَ خالِدَةً تالِدَةً، لا يَأخُذُها مِنكُم إلّا ظالِم.»
یعنی: این کلید نزد شما باقی میماند؛ میراثی پایدار است و جز ظالم آن را از شما نخواهد گرفت.
پس از عثمان، این منصب به فرزندش شیبه رسید و نسل او به نام آل شیبه شناخته شد؛ همان خاندان امین و شناختهشدهای که تا امروز منصب کلیدداری را حفظ کردهاند.
🌸 استمرار ۱۴۰۰ ساله و جایگاه آل شیبه امروز
آل شیبه طی چهارده قرن، کلید کعبه را در اختیار داشتهاند؛ نسلی که نسبش به بنیعبدالدّار میرسد و ریشهاش به قصیّ بن کلاب بازمیگردد.هیچکس در طول تاریخ __از خلفا تا پادشاهان __ نتوانسته این منصب را بهطور پایدار از آنان بگیرد.
وظایف آنان شامل: نگاهبانی از کلید، گشودن و بستن در کعبه، همراهی در مراسم شستوشوی کعبه، و نظارت بر پرده و داخل خانه خداست.
این تداوم باشکوه، یکی از طولانیترین مناصب موروثی جهان به شمار میرود، و نام آل شیبه را به عنوان «خزنةُ الكعبة» در سراسر تاریخ اسلام جاودانه ساخته است
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
تصویر شیخ صالح الشیبی هفتاد و هفتمین پرده دار کعبه از زمان رسول الله(صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و یکصد و نهمین پرده دار خانه خدا از زمان قصی بن کلاب
شیخ صالح الشیبی هفتاد و هفتمین پرده دار کعبه از زمان رسول الله(صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و یکصد و نهمین پرده دار خانه خدا از زمان قصی بن کلاب به شمار می رود.
صالح الشیبی از شهروندان مکه مکرمه بود که دکترای مطالعات اسلامی از دانشگاه ام القری داشت و سالها استاد این دانشگاه بود.
او از سال ۱۹۸۰ کعبه داری ارشد کعبه معظمه را پس از عمویش شیخ عبدالقادر الشیبی به دست گرفته بود.
شیخ صالح شیبی در اول تیر ۱۴۰۳ از دنیا رفت .
جانشین وی و کلیدار حال حاضر کعبه شیخ عبدالوهاب شیبی است که به عنوان هفتاد و هشتمین کلیدار کعبه از زمان پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله منصوب گردید.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
این قفل خانه خداست
نگهداری کلید خانه کعبه به یکی از خانواده های اصیل مکه به نام «بنی شیبه» سپرده شده، این خانواده بیش از ١٤٠٠ سال است که کلید دار مسجدالحرام هستند.
آل شیبه از شاخه بنی عبدالدار هستند
نسب بنی عبدالدار به شرح زیر است:
عبدالدار بن قصی بن کلاب بن مرة بن کعب بن لؤي بن غالب بن فهر بن مالك بن نضر بن كنانه بن خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان
عدنان با چند واسطه از نوادگان حضرت اسماعیل علیه السلام است .
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
پرسش و پاسخ تاریخی 3⃣
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله کدام جنگ (غزوه) را یوم الفرقان نامید؟
غزوه بدر؛ روز تمایز حق و باطل
⚔️( یوم الفرقان )⚔️
جنگ بدر ، که در سال ۲ هـ رخ داد، یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین نبردهای صدر اسلام بین مسلمانان مدینه به رهبری پیامبرخدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و قریش مکه بود. این نبرد به دلیل پیروزی قاطع مسلمانان با وجود تعداد کمتر، در قرآن کریم به عنوان «یوم الفرقان» یاد شده است، روزی که خداوند حق و باطل را متمایز ساخت.
پیروزی در بدر علاوه بر اهمیت نظامی، نقش بزرگی در تثبیت جایگاه سیاسی و اجتماعی مسلمانان داشت، اعتماد به نفس امت را افزایش داد و جایگاه پیامبر اسلام را به عنوان رهبر سیاسی و نظامی مستحکم کرد. این نبرد نمونهای از رهبری استراتژیک، اتحاد و ایمان جمعی است و در تاریخ اسلام به عنوان الگویی برای مدیریت بحران و تصمیمگیری هوشمندانه شناخته میشود.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8