گام به گام در سرزمین وحی 🕋
قسمت چهارم 4⃣
🌸مهمترین مناصب مکه قبل از بعثت
قُصیّ بن کلاب جد چهارم پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله ساختاری ایجاد کرد که در آن، مقامها در نسلهای قریش تقسیم شد:
1⃣ _ حِجابة (کلیدداری و پردهداری کعبه)
وظیفهاش نگهداری کلید کعبه، گشودن و بستن در، و مراقبت از پرده و لوازم داخل خانه خدا بود.
قُصی این منصب را به پسرش عبدالدّار سپرد و میان نسل او ماند تا به بنیشیبه رسید؛ همان خاندانِ کلیدداران امروز.
در جاهلیت، کسی بدون اجازه صاحب حجابـه نمیتوانست وارد کعبه شود.
2⃣ _ سِقایة (آبرسانی به حاجیان)
یکی از شریفترین خدمتها.
وظیفه: فراهمکردن آب برای حاجیان در موسم حج؛ غالباً آب زمزم را با خرما و کشمش شیرین میکردند.
این منصب در دست بنیهاشم بود و قبل و بعد از اسلام مقام بزرگی محسوب میشد. عبدالمطلب، عمویان پیامبر، و سپس عباس بن عبدالمطلب این وظیفه را بر عهده داشتند.
3⃣ _ رِفادة (اطعام حاجیان و مستمندان)
نوعی «بودجه عمومی» قریش برای اطعام زائران.
قُصی مقرر کرده بود که قریش سالانه در «الرفادة» سهمی بپردازند تا برای حاجیانی که توان مالی نداشتند غذا فراهم شود.
این وظیفه نیز به بنیهاشم رسید و نزد عرب نشانۀ سخاوت و ریاست بود.
4⃣ _ لواء (پرچمداری جنگ)
در جنگها، قبیلهای که پرچم را حمل میکرد، رهبر میدان بود. سقوط پرچم یعنی شکست.
قُصی این منصب را به عبدالدّار داد؛ پس از او بنیعبدالدّار همیشه حامل پرچم قریش بودند.
در جنگ بدر نیز پرچم قریش در دست همین خاندان بود.
5⃣ _ دارالندوة (شورای عالی مکه)
یک مجلس سیاسی ـ اجتماعی که قریش در آن درباره جنگ، صلح، پیمانها، ازدواجهای مهم، و امور عمومی تصمیم میگرفتند.اعضای آن از بزرگان قریش بودند. دارالندوه نقش «پارلمان» یا «کاخ حکومتی» مکه را داشت.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
جرعهای از دریای نور
🌸حدیث شب
3⃣ سه گروه شایسته ترحّم هستند
عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السّلام یَقُولُ :
إِنِّی لَأَرْحَمُ ثَلَاثَةً وَ حَقٌّ لَهُمْ أَنْ یُرْحَمُوا
1⃣ عَزِیزٌ أَصَابَتْهُ مَذَلَّةٌ بَعْدَ الْعِزِّ
2⃣ وَ غَنِیٌّ أَصَابَتْهُ حَاجَةٌ بَعْدَ الْغِنَی
3⃣ وَ عَالِمٌ یَسْتَخِفُّ بِهِ أَهْلُهُ وَ الْجَهَلَةُ.
عبد اللَّه بن سنان میگوید: از امام صادق علیه السّلام شنیدم که فرمود:
من به سه نفر ترحم میکنم و شایسته است که به آنان ترحم شود
1⃣ عزیزی که پس از عزّت دچار ذلت شود
2⃣ و ثروتمندی که پس از غنی بودن محتاج گردد
3⃣ و دانایی که خاندانش و مردم نادان قدر وی نشناسند.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
گنبد سلطانیه _ زنجان
بزرگترین گنبد تاریخی در ایران و بزرگترین گنبد آجری در جهان
گنبد سلطانیه که به نام مقبره «سلطان محمد خدابنده» ملقب به «اُلجایتو» معروف است، از جمله سازه های معماری دوره اسلامی است که در دوره ایلخانان در سال ۷۰۲ هجری قمری ساخته شده است.
بعضی از تاریخ نویسان نوشتهاند سلطان محمد خدابنده این گنبد و بنای عظیم را بنا کرد که اجساد ائمه اول و سوم شیعیان یعنی امام علی علیه السلام و امام حسین علیه السلام را از آرامگاهای خود به آنجا منتقل کند؛ ولی به علت خوابی که دید از این عمل منصرف شد. (که البته با مخالفت شدید علمای شیعه روبرو شد) سپس تغییراتی در نقشه اولیه آن داد و وصیت کرد که پس از مرگش در سردابه آن دفن شود.
این بنا عنوان بزرگترین گنبد تاریخی در ایران و بزرگترین گنبد آجری در جهان را نیز به خود اختصاص داده است.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
. 🌸 العروبة 🌸
اسم يوم الجمعة في الجاهلية.
وأول من سماه يوم الجمعة:
كعب بن لؤي بن غالب؛
لاجتماع قريش فيه إلى كعب.
📚منابع :
۱_ النكت والعيون للماوردي: ٦/ ٩
🌸 جمعة مباركة 🌸
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
6.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🌸 جمعه های قرآنی 🌸
وقتی زمین با همه وسعتش بر دلها تنگ شد
📚 شأن نزول آیه ۱۱۸ سوره توبه
روایتی کوتاه از دلهای تنگ و توبهای که رحمت آفرید.
《 وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّىٰ إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ 》
و [نیز رحمتش] شامل حال آن سه نفری [بود] که [با بهانه تراشیِ واهی از شرکت در جنگ] بازمانده بودند [و همه مسلمانان به دستور پیامبر با آنان قطع رابطه کردند] تا جایی که زمین با همه وسعت و فراخی اش بر آنان تنگ شد و [از شدت غصه، اندوه و عذاب وجدان] دل هایشان هم در تنگی و مضیقه قرار گرفت، و دانستند که هیچ پناهگاهی از خدا جز به سوی او نیست؛ پس خدا به رحمتش بر آنان توجه کرد تا توبه کنند؛ زیرا خدا بسیار توبه پذیر و مهربان است.
👇👇
🌸 جمعه های قرآنی 🌸
وقتی زمین با همه وسعتش بر دلها تنگ شد
📚 شأن نزول آیه ۱۱۸ سوره توبه
روایتی کوتاه از دلهای تنگ و توبهای که رحمت آفرید.
در ماجرای جنگ تبوک، سه نفر از انصار به نامهای :
۱_ کعب بن مالک،
۲_هلال بن امیه
۳_ و فزاره بن ربیعه،
نتوانستند طبق دستور پیامبر صلی الله علیه و آله در این میدان حضور یابند. این تخلف نه از روی نفاق یا لجاجت، بلکه به دلیل تنبلی و ناتوانیهای شخصی آنها بود.
پس از بازگشت پیامبر صلی الله علیه و آله از تبوک، این سه نفر برای عذرخواهی به حضور ایشان آمدند، اما پیامبر با آنان سخن نگفت و به مسلمانان نیز دستور داد که با آنها تکلم نکنند. اطرافیان بهطور کامل از آنها فاصله گرفتند؛ حتی کودکان و اعضای خانوادهشان نیز با آنان سخن نمیگفتند.
در این میان، زنان آنها نزد پیامبر آمدند و درخواست کردند تا از مردان خود جدا شوند و گوشهنشینی اختیار کنند. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «فقط با آنها نزدیک نشوید.» با گذشت زمان، زندگی برای این سه نفر در مدینه تنگ شد و ناچار به کوهها پناه بردند، در حالی که خانوادهشان غذا و مایحتاج را به آنها میرساندند، اما هیچ گفتوگویی میان آنها و دیگران صورت نمیگرفت.
آنها در خلوت خود میگفتند: «کار ما به جایی رسیده که کسی با ما سخن نمیگوید و هیچ اعتنایی به ما ندارد.» قریب چهل روز و اندی با این وضعیت گذشت و برخی گفتهاند که نزدیک یک سال طول کشید، در حالی که آنها همواره در تضرع و زاری شب و روز توبه میکردند.
خداوند سبحان توبه آنان را پذیرفت و آیهای بر آنان نازل شد:
وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّىٰ إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوا أَنْ لَا مَلْجَأَ مِنَ اللَّهِ إِلَّا إِلَيْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
این آیه نشان میدهد که توبهی خالص و پشیمانی واقعی، حتی پس از انزوا و سختی، همواره مورد رحمت خداوند قرار میگیرد.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8
گام به گام در سرزمین وحی 🕋
قسمت 5⃣
🌸 «خادمالحرمین الشریفین »🌸
✅ اولین کسی
که لقب «خادمالحرمین الشریفین » بر خود نهاد کیست ؟
سلطان سلیم عثمانی که یکی از سلاطین و خلفای عثمانی بود، هنگامیکه کشورهای عربی- و از آن جمله حجاز- زیر نفوذ حکومت او درآمد، در خطبه از وی به نام «حامی الحرمینالشریفین» یاد شد، لیکن سلطان سلیم پس از شنیدن این لقب، اعتراض کرد و گفت: حامی آنها، خداوند عزّ و جلّ است و من «خادم الحرمینالشریفین» هستم.
از آن پس نام سلاطین عثمانی را بدین عنوان در خطبهها یاد میکردند.
همچنین اخشید- که در حوالی سال 331 هجری بر مصر و شام و بلاد الحرمین حکومت میکرد- در ضمن نامهای به پادشاه روم نوشته است:
«اگر برای من شرفی جز امارت بر حرمین نبود، همانا این شرف برای من کافی بود.»
همچنین سیوطی در کتاب «حسنالمحاضرة فی اخبار مصر و القاهره» در ذیل حوادث سال ۸۱۹ هجری آورده است:
وفي هذه السنة أمر الملك المؤيد الخطباء إذا وصلوا إلى الدعاء إليه في الخطبة أن يهبطوا من المنبر درجة، ليكون اسم الله ورسوله في مكان أعلى من المكان الذي يذكر فيه السلطان
در سال ۸۱۹ هجرى ملك مؤيد مملوکی به خطبا دستور داد هنگامى كه در خطبهها به نام او مى رسند، پله اى از منبر پايين بيايند تا نام وى را در پله اى پايين تر از پله اى كه نام خدا و رسول برده مى شود، ببرند نه بالاتر و در سطح آنها.
حافظ ابن حجر در جامع الأزهر و ابن النقاش در مسجد «ابن طولون» اين كار را انجام دادند.
📚 منبع :
التاریخ القویم لمکه و بیت الله الکریم
تالیف محمدطاهر الکردی المکی
✍ لازم به توضیح است که : عُلَیمیحنبلی، در کتاب الاُّنس الجلیل بتاریخ القدس و الخلیل، ج۱، ص۳۱۸ ؛ پس از بیان آنکه صلاح الدین ایوبی در ۵۸۳ چگونه بیت المقدس را فتح کرد، القابی را برای وی ذکر کرده است که به نظر میرسد رسمآ به کار میرفتهاند و خادم الحرمین الشریفین نیز از جمله آنهاست. به علاوه در کتیبه قُبّة یوسف در بیت المقدس، که متعلق به ۵۸۷ است، صلاح الدین با این لقب خوانده شده است.
کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید:
https://eitaa.com/Rashedin8