🔹 به مناسبت مطلب پیشین درباره خواجه نصیرالدین طوسی 👆 پس از انتشار مطلب مربوط به خواجه نصیرالدین طوسی، برخی از اعضای محترم و فرهیخته کانال راشدین درباره اتهام نقش داشتن ایشان در سقوط بغداد و خلافت عباسی پرسش‌هایی مطرح کردند. از آنجا که این موضوع از دیرباز محل بحث و گاه محل سوءبرداشت بوده است، مناسب دیدم به اختصار برخی نکات تاریخی و دیدگاه‌های پژوهشگران را در این باره یادآور شوم.

🔷 آیا خواجه نصیرالدین طوسی عامل سقوط بغداد بود؟ 🔹یکی از مشهورترین اتهاماتی که به خواجه نصیرالدین طوسی نسبت داده شده، نقش داشتن او در سقوط بغداد و براندازی خلافت عباسی است؛ اتهامی که بیش از همه توسط ابن تیمیه مطرح شد و بعدها برخی دیگر آن را تکرار کردند. اما بررسی دقیق تاریخ نشان می‌دهد که این ادعا با واقعیت‌های تاریخی سازگار نیست. 🔹نخست باید توجه داشت که سقوط بغداد در سال ۶۵۶ هجری، نتیجه ده‌ها سال ضعف، فساد اداری، درگیری‌های داخلی و ناتوانی سیاسی دستگاه خلافت عباسی بود. امپراتوری مغول نیز ده‌ها سال پیش از فتح بغداد شکل گرفته و بخش بزرگی از جهان اسلام را درنوردیده بود؛ از ماوراءالنهر و خراسان گرفته تا ایران و عراق. بنابراین فروکاستن چنین حادثه عظیمی به نقش یک دانشمند، تحلیلی ساده‌انگارانه و غیرتاریخی است. 🔹از سوی دیگر، برخی مورخان یادآور شده‌اند که ریشه‌های این فاجعه را باید بسیار پیش‌تر جست‌وجو کرد. از جمله در دوران خلافت الناصر لدین‌الله عباسی که بیش از چهار دهه بر بغداد حکومت کرد. بر پایه برخی منابع تاریخی، الناصر عباسی در کشمکش با سلطان محمد خوارزمشاه، مغولان را به حمله به مرزهای خوارزمشاهیان و تضعیف رقیب خود ترغیب کرد. و همین سیاست‌ها در تضعیف جبهه اسلامی و فراهم شدن زمینه نفوذ مغولان بی‌تأثیر نبود. 🔹خواجه نصیر سال‌ها پیش از سقوط بغداد، هجوم مغولان را از نزدیک دیده بود. او در قلاع اسماعیلیان حضور داشت و با چشم خود قدرت ویرانگر سپاهیان مغول و سقوط شهرها و دژهای مستحکم را مشاهده کرده بود. خواجه به‌خوبی دریافته بود که در آن شرایط، مقابله نظامی با مغولان ممکن نیست و ادامه مقاومت‌های پراکنده تنها بر حجم کشتار و ویرانی می‌افزاید. 🔹هنر خواجه در این بود که به جای رویارویی بی‌ثمر، راه نفوذ و مدیریت بحران را برگزید. او با بهره‌گیری از دانش، شخصیت علمی و هوش سیاسی خود در دربار هولاکو نفوذ کرد و از این موقعیت برای کاهش خسارت‌ها بهره برد. تأسیس رصدخانه مراغه، گردآوری صدها هزار جلد کتاب از شهرهای مختلف اسلامی، حفظ آثار علمی از نابودی و حمایت از دانشمندان، بخشی از خدمات او در این دوران است. 🔹مهم‌تر آنکه خواجه نصیر از جمله شخصیت‌هایی بود که زمینه انتقال مغولان از ویرانگری به تمدن‌سازی را فراهم کرد. مغولانی که روزی به نابودی مراکز علمی و اسلامی شهرت داشتند، در نسل‌های بعد به حامیان فرهنگ و تمدن اسلامی تبدیل شدند و سرانجام برخی از آنان اسلام را پذیرفتند. این تحول بزرگ، بدون نقش دانشمندانی چون خواجه نصیر قابل تصور نیست. 🔹نکته‌ای قابل تأمل آن است که در میان مورخان و دانشمندان نزدیک به عصر خواجه، اتهام «طراحی سقوط بغداد» چندان مطرح نبوده است. مشهورترین فردی که این ادعا را با صراحت بیان کرد، ابن تیمیه بود که بیش از هر چیز به دلیل اختلافات عمیق کلامی و مذهبی با شیعه شناخته می‌شود. از این رو بسیاری از پژوهشگران معاصر، این اتهام را بیش از آنکه یک گزارش تاریخی بدانند، بازتابی از منازعات مذهبی قرون بعدی می‌شمارند. 🔹خواجه نصیرالدین طوسی را باید در قامت دانشمندی دید که در یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های تاریخ اسلام، کوشید آنچه را که از تمدن اسلامی باقی مانده بود حفظ کند؛ شخصیتی که اگرچه نتوانست جلوی طوفان مغول را بگیرد، اما توانست بخش مهمی از میراث علمی و فرهنگی مسلمانان را از نابودی نجات دهد. کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید: https://eitaa.com/Rashedin8

جرعه‌ای از دریای نور 🌸 حدیث شب 🌸 5⃣ پنج سفارش از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) 🔷 مردی به نام (ابو ایوب انصاری) محضر پیغمبر صلی الله علیه و آله رسید و عرض کرد: یا رسول الله! به من وصیتی فرما که مختصر و کوتاه باشد تا آن را به خاطر سپرده، عمل کنم. 🔷پیغمبر فرمود: پنج چیز را به تو سفارش می‌کنم: ۱- از آنچه در دست مردم است ناامید باش! چه این که، براستی آن عین بی نیازی است. ۲- از طمع پرهیز کن! زیرا طمع فقر حاضر است. ۳- نمازت را چنان بخوان که گویا آخرین نماز تو است و زنده نخواهی ماند تا نماز بعدی را بخوانی. ۴- بپرهیز از انجام کاری که بعدا به ناچار از آن پوزش طلبی. ۵- برای برادرت همان چیزی را دوست بدار که برای خودت دوست داری. 📚 بحار: ج ۷۴، ص ۱۶۸ ✍أبو أيوب انصاري، صحابی بزرگ پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله و میزبان آن حضرت در آغاز هجرت به مدینه بود که به اخلاص، فداکاری و محبت ویژه‌اش نسبت به رسول خدا شهرت یافت. کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید: https://eitaa.com/Rashedin8

. 🌸 «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ» 🌸 💫مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم. «گاهی یک یاد خدا کافیست تا همه چیز دوباره از نو شروع شود…» 🌸 اللهُمَّ عَجِّلْ لِوَلیِّكَ الفَرَجْ 🌸 کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید: https://eitaa.com/Rashedin8

جاءَ الحبیب… ❤️ روایتی از عشق ام المؤمنين خدیجه علیها السلام به پیامبر اعظم عليه أفضل الصلاة والسلام حضرت خدیجه بانویی که نه تنها در ایثار و تقدیم ثروت پیشگام بود بلکه در عشق به همسر نیز الگو ؛ اسوه و نمونه بود وی دلش پیشاپیشِ گام‌های پیامبر می‌تپید و محبتش، زبان شعر می‌گشود. آن‌گاه که رسول خدا صلی الله علیه وآله از سفر بازمی‌گشت، خدیجه با شوق دیدار، چنین می‌سرود: 🔷جَاءَ الحَبِيبُ الَّذِي أَهْوَاهُ مِنْ سَفَرٍ وَالشَّمْسُ قَدْ أَثَّرَتْ فِي وَجْهِهِ أَثَرًا عَجِبْتُ كَيْفَ تَحِلُّ الشَّمْسُ فِي قَمَرٍ وَالشَّمْسُ لَا يَنْبَغِي أَنْ تُدْرِكَ القَمَرَا محبوبی که دوستش می‌دارم از سفر بازگشت، و خورشید، نشانی از راه بر چهره‌اش نهاده بود. در شگفتم چگونه خورشید در برابر ماه قرار می‌گیرد، در حالی که خورشید هرگز نمی‌تواند به ماه برسد. این شعر، تنها وصف چهره نبود؛ بیانِ دلی بود که پیامبر را فراتر و زیباتر از خورشید و ماه می‌دید. و آن‌گاه که سخن از دنیا و مُلک و ثروت به میان می‌آمد، خدیجه، بی‌هیچ مکثی، چنین می‌ سرود؛ سروده ای که خلاصه‌ی همه‌ی انتخاب‌های او بود: 🔷لَوْ أَنَّ لِي فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ بِسَاطَ سُلَيْمَانَ وَمُلْكَ الأَكَاسِرَةِ لَمَا سَوَّتْ عِنْدِي جَنَاحَ بَعُوضَةٍ إِذَا كَانَتْ عَيْنَايَ لِوَجْهِكَ نَاظِرَةً اگر در هر روز و شب، بساطِ سلیمان و پادشاهیِ همه‌ی اکاسره از آنِ من بود، در نگاه من هم‌سنگِ بالِ پشه‌ای نمی‌شد، آنگاه که چشمانم به چهره‌ی تو می‌نگریست. ✍این عشق، عشقِ کلماتی روی کاغذِ تنها نبود؛ عشقِ ایثار بود، عشقِ ماندن در روزهای سخت، و تقدیم همه‌چیز بی‌هیچ چشم‌داشت. سلام بر خدیجه… بانوی عشق، ایمان و وفاداری. کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید: https://eitaa.com/Rashedin8

😄داستانِ برکتی که بی‌خبر نازل شد مردی بره‌ای خریده بود و آن را با خود می‌برد که ناگهان بره فرار کرد. مرد به دنبالش دوید تا این‌که بره وارد خانه‌ی یتیمانی فقیر شد. مادر آن یتیمان هر روز کنار در خانه می‌ایستاد، شاید کسی غذایی یا صدقه‌ای برایشان بگذارد؛ چون همسایه‌ها گاهی چنین می‌کردند. وقتی بره وارد خانه شد، مادر بیرون آمد و دید همسایه‌شان، ابومحمد، خسته کنار در ایستاده است. او فکر کرد ابومحمد این بره را از روی خیرخواهی آورده است. پس گفت: «خدا آن را صدقه‌ای پذیرفته و مایه‌ی خیرت قرار دهد، ای ابومحمد.» ابومحمد چیزی جز این نگفت: «خدا قبول کند… و اگر در حق شما کوتاهی بوده، ما را ببخش.» بعد رو به قبله کرد و گفت: «خدایا، این را از من بپذیر.» روز بعد، بعد از نماز صبح، مرد بیرون رفت تا بره‌ی دیگری بخرد. در راه، ماشینی پر از بره دید. از فروشنده بره‌ای درشت‌تر از بره‌ی دیروز انتخاب کرد. قیمت را پرسید. فروشنده گفت: «ببرش، با هم کنار می‌آییم.» وقتی بره را برداشت، فروشنده گفت: «این بره قیمتی ندارد.» و توضیح داد: «خدا امسال به من روزیِ زیادی داد و گوسفندانم زیاد شدند. من نذر کردم اولین کسی که از من خرید کند، یک بره را هدیه بدهم. و تو اولین نفر هستی.» ✍️ صدقه بدهید؛ چون کفن، جیب ندارد. کانال راشدین را در ایتا دنبال کنید: https://eitaa.com/Rashedin8