حالا چهکار میشه کرد؟
مچِ «منتقد درونی»ت رو بگیر: هر وقت شروع کرد به سرزنش کردن، صداشو بشناس و بهش گوش نده.
اشتباه کردن رو مساوی با بیارزش بودن ندون: یادت باشه «اشتباه کردن» یه رفتاره، اما «بیارزش بودن» یه برچسب غلطه که به خودت میزنی.
خاطرههای تلخ بچگی رو جدی بگیر: ببین ریشه این حسِ خجالت و شرمندگی از کجا میآد و باهاش روبهرو شو.
توی رابطههای امن، کمکم نقابت رو بردار: با آدمهایی که بهت حس امنیت میدن، تمرین کن خودِ واقعیت باشی و از دیده شدن نترسی.
از یه متخصص کمک بگیر: اگه میبینی این الگو مدام داره تو زندگیت تکرار میشه و کلافهت کرده، طرحوارهدرمانی میتونه نجاتت بده.
https://eitaa.com/RavanYarr
«بیا از ابرِ دل شبنم بسازیم
بیا از دردِ دل مرهم بسازیم
نگو گشتیم آدم را ندیدیم
خدایی کن بیا آدم بسازیم»
گاهی ما نمیتونیم همهی دردها روحذف کنیم،
اما میتونیم از رنج، چیزی شفابخش بسازیم.
از غم، همدلی
از دلخوری، گفتوگو
از زخم، رشد
از بیاعتمادی، رابطهای امنتر
«آدم ساختن» یعنی چه؟
یعنی وقتی با یه نفر روبهرو میشیم،
به جای قضاوت، کمی بیشتر بفهمیم؛
به جای سختگیری، کمی بیشتر مهربان باشیم
و به جای تکرار زخمها، نقشِ التیام رو انتخاب کنیم.
رشد روانی فقط در آرامش نیست؛
گاهی در همین انتخابِ آگاهانه است:
📍اینکه ما هم زخمی رو منتقل نکنیم،
بلکه مرهمی برای دلِ دیگری باشیم. 🌱
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
@drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
تا حالا شده بعد از یه مکالمهی ساده، مدام تو ذهنت با خودت کلنجار بری؟
«کاش اینو میگفتم… چرا جوابش رو ندادم؟ اگه فکر کنه بیعرضهام چی؟»
این دقیقاً مثل وقتیه که یه آهنگِ رو اعصاب، تو ذهنت گیر میکنه و مدام تکرار میشه. اما نشخوار فکری همیشه همینقدر گذرا نیست. بیایید فرق بین این دو تا رو بشناسیم:
۱. نشخوارِ گذرا (آهنگِ توی سر):
این همون حالتیه که ذهنت میخواد یه ماجرای ناتمام رو ببنده. مثل یه آهنگِ گیرکرده که بعد از چند ساعت یا نهایتاً یک روز، خودبهخود خاموش میشه.
ویژگیش: اذیتکنندهست، ولی قدرتِ فلجکنندگی نداره.
نکتهش: ذهنت داره «پردازش» میکنه. بعد از یه مدت خسته میشه و رهاش میکنه.
۲. نشخوارِ فکریِ مزمن (نوارِ گیرکرده):
اینجاست که قضیه جدی میشه. اینبار ذهنت دیگه دنبالِ جواب نیست، فقط داره دورِ خودش میچرخه. مثل نوارِ گرامافونی که سرِ یک قسمتِ خراشیده گیر کرده و مدام یک صدا رو پخش میکنه.
ویژگیش: غیرقابلکنترله، انرژیت رو میگیره، خوابت رو مختل میکنه و تو رو به «نشخوارِ احساسات منفی» (من کافی نیستم، من احمقم) میکشونه، نه «حلِ مسئله».
خطرش: اینجا دیگه ذهن در حال «پردازش» نیست، داره «تکرارِ رنج» میکنه.
چطور بفهمیم کدومشیم؟
قانونِ طلایی:
اگه داری به «راهحل» فکر میکنی، در حال تفکر هستی.
اگه داری به «بدبختی، نقص و “چرا من”» فکر میکنی، در حال نشخوار هستی.
راهکارِ کوتاه:
وقتی حس کردی نوار گیر کرده، با خودت این رو تکرار کن:
«این یک فکرِ تکراریه، نه یک واقعیتِ قطعی. الان دارم رنج میکشم یا دارم مسئله حل میکنم؟»
اگر این نوارِ تکراری ماههاست که تو ذهنت پخش میشه و سکوت نمیکنه، وقتشه که بهش به عنوان یه «نشونه» نگاه کنی؛ نشونهای که میگه ذهنت نیاز به ابزارهای تخصصیتر برای مدیریتِ اضطراب داره.
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
@drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
🍃تموم کردن با حرکت کردن اتفاق میافتد
تموم کردن یک رابطه.
تموم کردن یک دوره از زندگی.
گذر کردن از گذشته.
عبور از یک فقدان.
پایان دادن به یک برزخ.
حتی تموم کردن احساس درماندگی و ناامیدی در شرایط اکنون.
همهی اینها در حرکت اتفاق میافتند.
خیلی وقتها منتظریم تا حالمان خوب شود و بعد حرکت کنیم.
اما اغلب برعکس است.
حرکت میکنیم و در مسیر حرکت، آرامآرام چیزی درون ما تمام میشود و چیزی در درونمان دوباره شروع میشود.
این روزها را با حرکت کردن هم ثبت کنید و هم تمام کنید.
https://eitaa.com/RavanYarr
هورمونها چگونه بر احساسات و رفتار ما اثر میگذارند؟
بخش زیادی از آنچه ما به عنوان «حال روحی» تجربه میکنیم، تحت تأثیر پیامرسانهای شیمیایی بدن یعنی هورمونها است. هر کدام از این مواد میتوانند روی خلق، انگیزه، استرس و حتی روابط ما اثر بگذارند.
📍کورتیزول
هورمون استرس است. وقتی زیاد ترشح شود بدن در حالت آمادهباش میماند و میتواند باعث اضطراب، بیقراری و خستگی ذهنی شود.
📍دوپامین
هورمون انگیزه و پاداش است. وقتی کاری لذتبخش انجام میدهیم یا به هدفی میرسیم، دوپامین افزایش پیدا میکند و احساس رضایت ایجاد میکند.
📍تستوسترون
با جسارت، رقابتجویی و انرژی رفتاری مرتبط است. سطح متعادل آن میتواند به اعتمادبهنفس و قدرت تصمیمگیری کمک کند.
📍استروژن
در تنظیم خلق، انرژی و حساسیت هیجانی نقش دارد. نوسان آن میتواند باعث تغییرات خلقی در برخی افراد شود.
📍اکسیتوسین
به «هورمون پیوند و صمیمیت» معروف است. تماس عاطفی، آغوش و روابط نزدیک میتواند ترشح آن را افزایش دهد و احساس اعتماد ایجاد کند.
📍سروتونین
یکی از مهمترین تنظیمکنندههای خلق است. سطح مناسب آن با آرامش، ثبات خلق و احساس رضایت از زندگی مرتبط است.
📍گلوتامات
از پیامرسانهای مهم مغز برای یادگیری و انتقال پیامهای عصبی است و در تمرکز و پردازش اطلاعات نقش دارد
اندورفین
مسکن طبیعی بدن است. در ورزش، خنده یا فعالیتهای لذتبخش ترشح میشود و احساس خوشی و کاهش درد ایجاد میکند.
📍آدرنالین
هورمون واکنش فوری بدن در شرایط خطر یا هیجان است. باعث افزایش ضربان قلب، انرژی و آمادگی برای واکنش سریع میشود.
🔹 بسیاری از تجربههای هیجانی ما ترکیبی از عوامل روانی، محیطی و همین پیامرسانهای زیستی بدن هستند.
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه @drelsaeedinia
آیدی کانال :
https://eitaa.com/RavanYarr
بدن ما یک ماشینِ مکانیکی نیست؛ یک ارکسترِ هماهنگ است. تا به حال فکر کردهاید چرا وقتی استرس دارید، گرسنه میشوید؟ یا چرا وقتی عاشقید، درد را کمتر حس میکنید؟ پاسخ در دنیای شگفتانگیزِ هورمونهاست.
ما در روانشناسی، شناخت این «پیامرسانهای شیمیایی» را بخشی از «سوادِ بدنی» (Body Literacy) میدانیم. وقتی بدانید پشتِ حالِ خوب یا بدتان چه فرآیند زیستیای نهفته است، کمتر خودتان را بابت احساساتتان سرزنش میکنید.
https://eitaa.com/RavanYarr
🧠 گروه حالِ خوب (پاداش و آرامش):
دوپامین: موتورِ انگیزه و شادی (پاداش).
سروتونین: تثبیتکنندهی خلق و احساسِ خوشبختی.
اندورفین: مسکنِ طبیعیِ درد.
اکسیتوسین: هورمونِ پیوند و عشق (و ارتباط مادر و نوزاد).
⚡️ گروه تعادل و بقا:
کورتیزول: هشدارِ استرس (فعالکنندهی بقا).
آدرنالین: سوختِ انرژی و واکنشهای سریع.
ملاتونین: تنظیمکنندهی ریتم خواب.
انسولین و گلوکاگون: مدیریت سوختوساز بدن.
🍎 گروه سیگنالهای بدنی:
گرلین (گرسنگی) و لپتین (سیری): مدیریتِ اشتهای شما.
استروژن و تستوسترون: تنظیمکنندههای اصلی تعادل جنسیتی و رشد
https://eitaa.com/RavanYarr
بسیاری از مراجعینِ من فکر میکنند «بیحوصلگی» یا «اضطراب»، صرفاً یک ویژگی شخصیتی است. در حالی که گاهی بدنِ ما دارد با همین هورمونها با ما حرف میزند. شناخت اینها، قدم اول برای خودمراقبتی است.
https://eitaa.com/RavanYarr
گاهی تصور میکنیم مشکل از «آدمهاییه که وارد زندگیمون میشن😕».
اما در واقع مشکل، خیلی وقتها انتخابهای ماست که از درونِ زخمیمان ریشه میگیره. 🌿
ذهن ناآگاه،
بهجای اینکه سمت آدمهای سالم بره،
به سمت الگوهای آشنا جذب میشه؛
حتی اگر همون آشناها، سالها قبل
به ما درد داده باشن. 💔
خودآگاهی یعنی متوجه بشی
چرا یک «تیپ تکراری» دوباره سر راهت ظاهر میشه.
وقتی چرخه رو ببینی،
میتونی برای اولین بار
ازش بیرون بزنی و راه تازهای انتخاب کنی. ✨
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه @drelsaeedinia
آیدی کانال : https://eitaa.com/RavanYarr
آیا باید همهچیز را به پارتنرم بگویم؟
خیلی وقتها مراجعینم میپرسند: «دکتر، مگر صداقت در رابطه یعنی نباید همهچیز را شفاف گفت؟» 🧐
پاسخ من این است: صداقت یعنی فریب ندادن، نه تبدیل کردنِ همسر به دفترِ خاطراتِ تمامِ مشکلاتِ خانوادگی!
گاهی ما اشتباهاً «افشای بیحد و مرز» را با «صداقت» یکی میگیریم. اما بیایید علمیتر نگاه کنیم:
وقتی جزئیات دعواهای خانوادهتان یا رازهای خواهر و برادرتان را -که هیچ ربطی به زندگی مشترکتان ندارد- وارد رابطه میکنید، در واقع دارید «بارِ روانی» اضافی روی دوش پارتنرتان میگذارید. این کار نه تنها صمیمیت نمیآورد، بلکه باعث میشود:
۱. ذهنیت پارتنرتان نسبت به خانواده شما (بیدلیل) خراب شود.
۲. تنشهای بیفایده و دلخوریهایی ایجاد شود که انرژی رابطهتان را هدر میدهد.
۳. مرزهای حریم شخصی شما و خانوادهتان کمرنگ شود.
💡 فرمول صمیمیت سالم این است:
«صداقت» + «داشتن مرز» + «تشخیصِ درستِ اینکه چه چیزی به زندگی دونفرهمان مربوط است».
✅ چه زمانی باید گفت؟ هر موضوعی که روی امنیت رابطه، تصمیمهای مشترک یا آیندهمان سایه میاندازد.
❌ چه زمانی نباید گفت؟ درددلهای شخصی، رازهای دیگران، مقایسههای ناخودآگاه یا هر چیزی که فقط باعث دلسوزیِ بیفایده یا کدورت میشود.
یادتان باشد: مرزبندیهای سالم، دیوارهایی نیستند که بین شما فاصله بیندازند، بلکه سپرهایی هستند که از «آرامشِ» رابطهتان محافظت میکنند.
✍️دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
🆔 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
منیزیم؛ یک کمککننده مهم برای آرامش سیستم عصبی
اگر این روزها بیقراری، خستگی ذهنی، خواب سطحی یا تنش عصبی دارید، یکی از چیزهایی که گاهی نادیده گرفته میشود کمبود منیزیم است.
منیزیم گلیسینات یکی از فرمهای بهتر منیزیم است، چون:
جذب بالاتری دارد
معمولاً برای معده و روده ملایمتر است
و ممکن است به کاهش اضطراب، بهبود خواب و آرامش ذهن کمک کند
از نظر زیستی، منیزیم در تنظیم فعالیت سیستم عصبی نقش دارد و میتواند به متعادلتر شدن عملکرد مغز کمک کند؛ بهویژه در افرادی که استرس مزمن دارند یا دچار اختلال خواب هستند.
✅ نکته مهم:
منیزیم درمان افسردگی یا اضطراب نیست، اما در بعضی افراد میتواند یک مکمل حمایتی مفید باشد؛ مخصوصاً اگر کمبود داشته باشند.
📌 اگر علائم شما شدید، مداوم یا همراه با افت عملکرد است، ارزیابی تخصصی توسط پزشک یا روانشناس ضروری است.
✍️ دکتر سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
🆔 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
بیشفعالی یا پیشفعالی؟ (بیایید این غلط رایج را اصلاح کنیم)
در طول جلسات مشاوره، گاهی میشنوم که مراجعین عزیز از اصطلاح «پیشفعالی» برای اختلال ADHD استفاده میکنند.
چرا پیشفعالی غلط است؟
بیایید واژهشناسی کنیم:
🔸 «بیش» یعنی: زیاد، فراوان، بیش از حد (درست مثل بیشتر).
🔸 «پیش» یعنی: قبل، جلو، پیش از (درست مثل پیشدبستانی یا پیشنویس).
اختلال ADHD در واقع نشاندهنده «فعالیت بیش از حد» (Hyperactivity) است، بنابراین اصطلاح درست، «بیشفعالی» است.
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr