«من اشتباه کردم» یا «من یک اشتباهم»؟
مرز باریک اما تعیینکننده بین گناه و شرم
شرم از جایی شروع میشود که آدم کمکم باور میکند مشکل، رفتارش نیست؛ «وجودش» است.
کودک وقتی مدام تحقیر، مقایسه یا طرد میشود، به این نتیجه نمیرسد که «من کار اشتباهی انجام دادم»؛ بلکه نتیجه میگیرد که «من، خودم اشتباهم». و سالها بعد، در بزرگسالی با همین باور قدیمی زندگی میکند.
در روانشناسی، ما به این حالت «طرحواره نقص و شرم» میگوییم. وقتی این طرحواره فعال است، فرد مدام احساس میکند که ذاتاً ایراد دارد، دوستداشتنی نیست و اگر دیگران خود واقعی اش را بشناسند، طردش میکنند
https://eitaa.com/RavanYarr
اما چطور این چرخه را بشکنیم؟
۱. تفکیک رفتار از هویت: اولین قدم، آموزش ذهن است. اگر رفتاری از شما سر زد که پشیمانید، به خودتان بگویید: «من آدم بدی نیستم، فقط یک رفتار ناپخته داشتم که میتوانم مسئولیتش را بپذیرم و اصلاحش کنم.»
۲. شناسایی منتقد درونی: این صدای تحقیرگر در سر شما، صدای واقعی شما نیست؛ پژواک صداهای گذشتهای است که به شما گفته بودند «تو کافی نیستی». هر زمان این صدا بلند شد، آن را با نام «منتقد درونی» صدا بزنید تا قدرت واقعیاش را از دست بدهد.
۳. تمرین شفقت به خود: از خودتان بپرسید: «اگر دوستی با همین اشتباه پیش من بیاید، آیا به او میگویم تو آدم بدی هستی؟ یا با مهربانی به او کمک میکنم تا جبران کند؟» همان مهربانی را نثار کودک درونتان کنید.
https://eitaa.com/RavanYarr
آن «عذاب وجدانی» که واقعاً وجدان نیست
خیلی وقتها چیزی که اسمش را «عذاب وجدان» میگذاریم، در واقع وجدان نیست؛ اضطراب شکستن یک الگوی قدیمی است.
اگر از کودکی یاد گرفتهاید که «مسئول حال بقیه» باشید که خوشحالیشان، آرامششان و حتی اشتباهاتشان به شما برمیگردد
آن وقت هر بار که سعی میکنید مرز بگذارید، یک صدای درونی بلند میشود که میگوید: «داری بیرحمی میکنی.»
❌اما این صدا، وجدان واقعی شما نیست.
هر احساس ناخوشایندی، نشانهی اشتباه بودن انتخابِ شما نیست.
احساس گناه هنگام مرز گذاشتن، مثل دردِ عضلهای است که تازه شروع به ورزش کردهاید؛ سوزش دارد، اما به معنای آسیب نیست. برعکس، نشانهی این است که دارید عضلهای را که سالها بیاستفاده مانده، به کار میاندازید.
https://eitaa.com/RavanYarr
📌امروز 16 August،روزِ (True Love Forever) عشق واقعی برای همیشهست.
💕 آن عشقی که «تا آخرین روز زندگی در قلب میماند»، نه یک شانس است، نه یک احساس جادویی که روزی از آسمان بیفتد.
عشق ماندگار، یک مهارت است که هر روز تمرین میشود.
روانشناسی چه میگوید؟
۱) عشق فقط «احساس» نیست؛ «انتخاب» است.
هیجان عاشقی (که روانشناسان به آن «شیفتگی» یا Limerence میگویند) بهطور طبیعی بین ۶ ماه تا ۲ سال فروکش میکند. آن چیزی که بعد از آن میماند، نتیجهی انتخابهای آگاهانه است؛ نه فقط شیمی مغز.
۲) عشق امن، ریشه در «دلبستگی ایمن» دارد.
در نظریه دلبستگی، فردی که دلبستگی ایمن دارد، در رابطه نه از صمیمیت میترسد و نه از استقلال. او میتواند بگوید: «من با تو، خودم هستم.» عشق ماندگار یعنی ایجاد همین «پایگاه امن» برای هم.
۳) راز زوجهای ماندگار (تحقیقات گاتمن):
پژوهشگر معروف روابط، جان گاتمن، دههها زوجها را دنبال کرد و به یک فرمول رسید: در روابط سالم، به ازای هر تعامل منفی، دستکم ۵ تعامل مثبت وجود دارد.
عشق ماندگار، یعنی انباشتن همین لحظههای کوچک توجه، قدردانی و پاسخگویی به «درخواستهای ارتباطی» هم.
✍️دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
💕 سه تمرین برای ساختن عشقی که بماند:
۱) «درخواستهای ارتباطی» را جدی بگیرید
وقتی همسرتان میگوید «ببین چه عکسی پیدا کردم» یا «امروز خسته بودم»، این یک دعوت کوچک برای نزدیکی است. پاسخ دادن یا ندادن شما، آجر به آجر رابطه را میسازد یا خراب میکند.
۲) قدردانی را بلند بگویید
به جای اینکه فقط «دوستت دارم» را تکرار کنید، مشخص و دقیق بگویید برای چه چیزی قدردانید: «از اینکه دیروز وقتی خسته بودم، مراقبم بودی، متشکرم.» این جملهها در حافظهی عاطفی رابطه ذخیره میشوند.
۳) تعمیر را یاد بگیرید
هیچ رابطهای بدون تعارض نیست. زوجهای موفق کسانی نیستند که دعوا نمیکنند؛ کسانیاند که بعد از دعوا، «ترمیم» بلدند: عذرخواهی واقعی، شوخی، یا یک حرکت کوچک محبتآمیز.
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
📍خیلی از مردم از کودکی یاد میگیرند که «قوی بودن» یعنی درد نکشیدن، گریه نکردن و کمک نخواستن. نتیجه این میشود که اضطراب، افسردگی و فشارهای روانیشان پنهان میماند؛ نه چون وجود ندارد، بلکه چون اجازه بیان پیدا نمیکند.
وقتی کسی درباره خستگی روانی، ناامیدی یا ترسهایش حرف میزند، گاهی بهجای همدلی با جملاتی مثل 《این حرفها رو نزن» یا «ضعیف نباش» روبهرو میشود. همین نگاه باعث میشود بسیاری دیرتر سراغ کمک حرفهای بروند.😞
رنجی که دیده نمیشود، از بین نمیرود؛ فقط شکلش عوض میشود. گاهی افسردگی و فشار روانی به شکل سکوت، انزوا، کار بیش از حد، مصرف مواد، رفتارهای پرخطر یا خشم بیرون میزند.
مشکل اینجاست که تا وقتی یک انسان در سکوت دارد فرو میریزد، کسی جدیاش نمیگیرد؛ اما وقتی دردش تبدیل به عصبانیت، فاصله گرفتن یا رفتار بد میشود، همه او را فقط «آدم بد» میبینند. این بهانه ای برای آسیب زدن نیست، اما یادآوری میکند که پیشگیری از بحران های روحی با شنیدن درد شروع میشود.🌱
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
اینکه آدم حرفش را بیپرده بزند، لزوماً به معنای رک بودن نیست.
گاهی ما بیملاحظگی، تندی یا حتی خشممان را پشت واژهی «رک بودن» پنهان میکنیم؛ در حالی که صادق بودن، با هر چیزی را به هر شکلی گفتن فرق دارد.
بلوغ یعنی قبل از اینکه حرفی را به زبان بیاوریم، کمی مکث کنیم و از خودمان بپرسیم:
«آیا گفتن این حرف واقعاً کمکی میکند؟
آیا چیزی را بهتر میکند یا فقط قرار است دل کسی را بشکند؟»
حقیقت را میشود گفت، اما نه با تحقیر.
میشود مخالفت کرد، بدون اینکه طرف مقابل را کوچک کنیم.
میشود ناراحتیمان را بیان کنیم، بدون اینکه برای تخلیهی خودمان، دیگری را زخمی کنیم.
همهی چیزهایی که میدانیم، گفتنی نیستند؛
و چیزهایی هم که باید گفته شوند، میتوانند با احترام و ملاحظه بیان شوند.
رکگویی وقتی ارزشمند است که کنار آن شعور، همدلی و مسئولیتپذیری هم باشد.
وگرنه «من فقط رکم» گاهی چیزی بیشتر از یک توجیه برای رفتار بیملاحظه نیست.
✍️ دکتر سعیدی نیا
روانشناس بالینی
مدرس دانشگاه
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr
رابطه سالم یعنی مشکل هست، اما امکان ترمیم هم هست 🌱
رابطه ناسالم جاییه که یک الگوی آسیبزننده مدام تکرار میشه و تو هر بار کمی بیشتر خودت رو از دست میدی 💔
چون یک رابطه سالم قرار نیست بدون اختلاف باشه 🌿
آدم سالم هم عصبانی میشه 😤
اشتباه میکنه 🤦
گاهی بد حرف میزنه 🗣️
اما تفاوت مهم اینه که آیا بعدش مسئولیت میپذیره و چیزی تغییر میکنه یا نه ⚖️
✍️ دکتر الهام سعیدی نیا
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
📩 @drelsaeedinia
https://eitaa.com/RavanYarr