قبل از ادامه ی معرفی موشک های بالستیک ضد کشتی دیگر ایران یک نکته ای رو باید خدمت شما عرض بکنم‌. تقریبا اکثر موشک های بالستیک ضدکشتی دنیا برای کشف شناور هدف وابسته به جستجوگر های اپتیکی هستند ، حرف و حدیث های زیادی در مورد کارایی این نوع جستجوگر ها وجود داشته و وجود داره. در شرایط نامناسب محیطی مثل شبانگاه و مه زیاد که در دریا و اقیانوس شرایط نادر و عجیبی محسوب نمیشه به کارایی این نوع جستجوگر ها در کشف شناور هدف شک های زیادی وارد هست. این رو هم باید در نظر گرفت برای کشف در شب و به کارگیری دوربین های حرارتی به جای سنسور های دید روزانه محدودیت های فیزیکی سر راه مهندسان هست ، هنگام ورود و برگشت کلاهک موشک های بالستیک به جو و در کل فاز ترمینال(نهایی) کلاهک با سرعت های فراصوت ۱ الی ۳ ماخ در معرض مقاومت هوا و امواج شوک هست که حرارت بسیار زیادی رو ایجاد می‌کنند و این حرارت می‌تونه کاملا عملکرد دوربین حرارتی رو از بین ببره. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

برای رفع این مشکلات مهندسان سعی می‌کنند با طراحی مهندسی شده ی کلاهک کاری کنند که امواج شوک در جلوی کلاهک شکل نگیره(امواج شوک از مهمترین عوامل تولید حرارت در سرعت های فراصوت هستند) و مقاومت هوا هم در نوک کلاهک به حداقل برسه تا کمترین حرارت ممکن در محل قرار گیری جستجوگر اپتیکی باشه تا هم پوشش مرئی به سنسور اپتیکی(مرئی روزنه دید روزانه و مرئی به مادون قرمز در سنسور های حرارتی) ذوب نشه هم این که تا جای ممکن اختلال در عملکرد سنسور های مادون قرمز پیش‌نیاد. مهندسان برای مشکل حرارت شکل گرفته روبروی سنسور حرارتی در کلاهک باید از خنک کننده های فعال و قوی در سنسور یا آشکار ساز مادون قرمز استفاده کنند تا امواج مادون قرمز ساطع شده از موتورخانه شناور یا اجزای داغ بدنه را کشف کنند بدون این که حرارت کلاهک روی تشکیص اونها اثر گذار باشه و چالش های این چنینی در قرار دادن سیکر یا جستجوگر حرارتی در این کلاهک ها بسیار زیاده و از همین رو حتی با رعایت تمام این موارد باز هم به عملکرد این سنسور ها شک های زیادی وجود داره. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

بر فرض این که شما در شناسایی در شرایط نامناسب محیطی مشکلی هم نداشته باشید باز هم سوالی پیش میاد ، این که آیا در صورت کشف شانس موفقیت با هدف متحرک چقدر خواهد بود؟ برای هدایت کلاهک به سمت هدف شما یا یک اپراتور دارید که کلاهک را با استفاده از بالک های کنترلی یا تراستر ها که بعدا به این ها خواهیم پرداخت به سمت شناور هدایت می‌کنه یا بعد از شناسایی به صورت خودکار روی شناور هدف قفل انجام می‌گیره و به سمتش شیرجه می‌زنه و به نوعی خودکار هدایت انجام می‌گیره. این که شما بتونی کلاهکی که با سرعت های فراصوت از ۱ ماخ تا ۳ ماخ پرواز می‌کند و مقاومت هوا و امواج شوک اون رو تحت شدید ترین تنش ها قرار می‌دهند رو به صورت دقیق حتی با هدایت کامپیوتری و اتومات به صورت دقیق به یک شناور حین حرکت اصابت بدی بسیار مشکله و بالک های کنترلی هم در سرعت های فراصوت واکنش و گشتاور های زیاد پیش بینی پذیری به شما نمیدن که در لحظات آخر ترتیب هدایت دقیق به سمت هدف متحرک رو بدی و در کل چالش های مهندسی زیادی وجود داره ، نه این که غیر ممکن باشه ولی بسیار مشکله. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

از همین حیث نیرو دریایی آمریکا از درگیری دریایی با حوثی های یمن تا همین امروز مانور های سریع رو به همین منظور بسیار آزمایش کرده و می‌کنه تا کلاهک های بالستیک ضد کشتی رو جای بگذاره و از اصابت اون ها به ناو در امان بمونه. اما از نظر عملکردی در درگیری واقعی نیروهای حوثی در یمن که به بالستیک های ضدکشتی ایرانی مجهز اند در درگیری های دریایی خودشون ظاهرا برای هدف قرار دادن یک نفت کش از این موشک ها استفاده کردند که می‌توانید تصویرش رو ببینید (با توجه به زاویه برخورد و نفوذ که احتمال برخورد موشک های کروز ضدکشتی را محدود می‌کنه). از این که این نفت کش حین حرکت مورد اصابت قرار گرفته یا ثابت بوده اطلاعاتی در دسترس نیست ولی از محدود نتایج عملیاتی ثبت شده توسط بالستیک های ضدکشتی ایرانی هست که شناسایی شده. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

موشک فاتح مبین که ظاهرا دارای یک عدد سنسور اپتیکی حرارتی هستش و برای درگیری در شرایط جوی نامناسب توسعه پیدا کرده هرچند بالاتر توضیح دادیم که سنسور ها یا آشکارساز های حرارتی برای استفاده در کلاهک بالستیک چالش های زیادی رو در پیش دارند ولی اگر به عملکرد مطمئن برسند بسیار مناسب تر از سنسور های دید روزانه خواهند بود. این موشک از بوستر موشک های خانواده فاتح استفاده می‌کنه و در سال ۱۳۹۷ رونمایی شده و برد اعلامی ۵۰۰ کیلومتری داره. کلاهک جدا شونده ی این موشک یک ویژگی بسیار خوب داره که احتمال موفقیت اون رو بسیار بالاتر می‌بره ، این کلاهک علاوه بر بالک های کنترلی آیرودینامیکی که داره مجهز به تراستر هم شده. تراستر ها ریز موتور هایی هستند که با رانش و احتراق ، گشتاور برای تغییر جهت کلاهک ایجاد می‌کنه. #ضد_کشتی #بالستیک #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

این قابلیت دو فایده داره ، اولین فایده این هست که در فاز میانی موشک یا (mid-course phase) که در خارج از جو یا لایه های رقیق جوی حرکت می‌کنه و بالک های کنترلی آیرودینامیکی نمیتونن گشتاوری برای تغییر جهت موشک یا کلاهک ایجاد بکنند یا بسیار حجم این گشتاور ناکافی هست ، اما این ریز موتور ها و تراستر ها با ایجاد احتراق یک نیروی پیشران یا تراست ایجاد کرده و گشتاور لازم برای تغیر جهت و مانور های مورد نیاز رو ایجاد می‌کنه. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

اهمیت انجام مانور در خارج از جو به طور خلاصه به این مربوط می‌شود که موشک های ضد بالستیک تخصصی در خارج از جو و یا لبه های رقیق جو در فاز میانی موشک یا همان(mid-course phase) با موشک های بالستیک درگیر می‌شوند ، مثل موشک های رهگیر تاد و SM3 که بعدا به آنها در مطالب دیگری خواهیم پرداخت. این ها به این علت برای درگیری در خارج از جو طراحی شدند که اکثر موشک های بالستیک مانور و تحرک کمی در لایه های رقیق جوی یا خارج از جو دارند و یه مسیر مشخص و خطی ای رو دنبال می کنند که کار رو برای محاسبات رهگیری بسیار راحت تر کرده و از مانور های پیچیده داخل جوی خبری نیست. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

اما این تراستر ها به موشک توانایی مانور های مناسب در خارج از جو را خواهد داد و می‌توان به طور موثر تر از گزند موشک هایی مثل SM3 در امان (مخصوصا که این موشک رهگیر تخصصی ضد بالستیک نیرو دریایی ایالات متحده هستش) و همین یک مزیت بسیار عالی نسبت به بقیه موشک های ضد کشتی ما خواهد بود. اما فایده ی دیگر این تراستر ها کمک به مانور در داخل جو هم هست ، در اوایل مطلب گفته شد که درگیری با اهداف شناور متحرک چقدر کار دشواری هستش و از عدم اطمینان پذیری گشتاور تولیدی مشخص در بالک های کنترلی گفته شد ، اما تراستر ها اطمینانی پذیری بالاتری را در این مورد دارا هستند و در شیرجه ی دقیق به سمت اهداف شناور مخصوصا اهداف متحرک بسیار اثر گذار خواهند بود و می توانند با بالک های کنترلی هم به صورت ترکیبی گشتاور های بیشتری ارائه داده و مانور های سنگین تری را هم ممکن بسازن. در کل فاتح مبین از جالب ترین موشک های ضد کشتی ایرانی هست و احتمال موفقیت بالایی هم در شرایط عملیاتی می‌تونه دارا باشه. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST

موشک بعدی ذوالفقار بصیر هست ، این موشک از بوستر موشک ذوالفقار استفاده می‌کنه و مجهز به یک کلاهک با جستجوگر اپتیکی شده ، برد این موشک ۷۰۰ کیلومتر هست و برخلاف نسخه ی اصلی ذولفقار فقط از بالک های کنترلی بهره می‌بره و خبری از تراستر نیست. #موشکی #ضد_کشتی #Mohammad_Hossein @SHIRDALPOST