✍ هیچ درختی یکشبه به آسمان نرسیده است.
خیلی پیشتر از آنکه شاخههایش قد بکشند و برگهایش نور خورشید را لمس کنند، در دل تاریکی، آرام و بیصدا ریشه دوانده است.
رشد همیشه در روشنایی اتفاق نمیافتد؛ گاهی عمیقترین تغییرات، در سکوت و دور از چشم دیگران شکل میگیرند.
صبر برای ثمر، نظاره برای نظر، غور برای حضور و تعلق برای تحقیق.
🥀🥀🥀
به نظرتون فقر محیط گفتاری چیه و چه تأثیری روی حرف زدن کودک داره؟
⁉️ تا حالا به این فکر کردید که چرا بعضی بچهها زودتر از همسنوسالهای خودشون شروع به حرف زدن میکنن، اما بعضی دیگه در گفتن کلمات و ساختن جملهها مشکل دارن؟
یکی از عواملی که میتونه روی رشد گفتار کودک تأثیر بذاره، فقر محیط گفتاری هست…
🗣️ فقر محیط گفتاری یعنی چی؟ چرا باید جدی بگیریمش؟
بچهها برای حرف زدن، فقط به شنیدن کلمات نیاز ندارن؛ بلکه باید در محیطی باشن که صداها، کلمات و گفتوگوهای مختلف رو تجربه کنن.
وقتی کودک فرصت کمی برای شنیدن صحبتهای اطرافیان، گفتوگو، تعامل و ارتباط کلامی داشته باشه، ممکنه با فقر محیط گفتاری مواجه بشه…
📣 کانال را به دوستان خود پیشنهاد بدهید. هدف رسانیدن آگاهی به جامعه است....😊🌹
https://eitaa.com/Sadeffa1406
کلاغها چه چیزی دربارهی شناخت (و شاید تعلیم و تربیت!) به ما میآموزند؟
چگونه ممکن است پرندهای با مغزی بسیار کوچکتر از مغز انسان، اطلاعات دیداری را تقریباً دو برابر سریعتر پردازش کند و تصمیمی دقیق بگیرد؟ آیا هوشمندی واقعاً به اندازه مغز و پیچیدگی ساختار آن وابسته است؟ پژوهشی دربارهی کلاغها پاسخی شگفتانگیز به این پرسش داده و نشان میدهد شاید برای فهم هوشمندی، لازم باشد نگاه خود را از مغز به کل سامانه موجود زنده و محیط زندگیاش گسترش دهیم.
پژوهشگران دانشگاه توبینگن آلمان در مطالعهای که نتایج آن در ساینس منتشر شده است، توانایی دو گونه کلاغ را در تشخیص اطلاعات دیداری و تصمیمگیری بررسی کردند. نتیجه نشان داد این پرندگان میتوانند جهت حرکت مجموعهای از نقاط را تقریباً در نصف مدت موردنیاز انسانها و میمونها برای انجام تکلیفی مشابه تشخیص دهند.
برای بررسی این توانایی، پژوهشگران آزمایشی طراحی کردند که در آن مجموعهای از نقاط روی صفحه نمایش به سمت چپ یا راست حرکت میکرد. وظیفهی کلاغها این بود که تشخیص دهند اکثریت نقاط به کدام سمت حرکت میکنند و سپس با نوکزدن به هدف مناسب، انتخاب خود را نشان دهند. هنگامی که جهت حرکت نقاط واضح بود، دقت پاسخ پرندگان به نزدیک صددرصد میرسید. حتی در شرایط دشوارتر نیز عملکرد آنها از حد تصادفی بهتر بود.
اما پرسش مهمتر این بود که در مغز کلاغها هنگام تصمیمگیری چه اتفاقی میافتد. پژوهشگران با ثبت فعالیت نورونهای منفرد بخشی از مغز کلاغ دریافتند که فعالیت عصبی مرتبط با تشخیص جهت حرکت خیلی سریع آغاز، و بهتدریج تقویت میشود.
نکتهی مهم آن است که این ناحیه در مغز پرندگان، با وجود تفاوت ساختاری با قشر پیشپیشانی پستانداران، در برخی کارکردهای شناختی شباهتهایی با آن دارد. قشر پیشپیشانی انسان در ارزیابی اطلاعات، برنامهریزی و تصمیمگیری نقش مهمی ایفا میکند. بنابراین، یافتهی پژوهش نشان میدهد ساختارهای عصبی متفاوت میتوانند برای حل مسائل شناختی مشابه، سازوکارهای عملکردی همگرا ایجاد کنند.
این نتیجه اهمیت تکاملی نیز دارد. پرندگان برای پرواز، اجتناب از موانع، تشخیص شکارچیان و هدایت دقیق منقار به پردازش سریع اطلاعات دیداری نیاز دارند. احتمالاً فشارهای محیطی طی تکامل به شکلگیری سامانهای عصبی کمک کردهاند که اطلاعات مرتبط با کنش را با سرعت و دقت بالا پردازش میکند.
فراتر از اندازه مغز
اما به گمانم اهمیت فلسفی این پژوهش زمانی آشکارتر میشود که آن را از منظر رویکرد شناخت بدنمند نیز بررسی کنیم، هر چند خود مقاله چنین نکرده و علت اصلی این سرعت بالا را مبهم گذاشته است. این رویکرد شناخت را صرفاً فعالیتی محصور در مغز نمیداند، بلکه آن را حاصل تعامل پویا میان مغز، بدن و محیط تلقی میکند.
از منظر شناخت بدنمند، تصمیم کلاغ مستقل از بدن، اطلاعات جهان نبوده و صرفا مغز پردازشگر نیست. دستگاه بینایی، گردن، بالها و منقار، همگی در شکلگیری تواناییهای شناختی آن نقش دارند. برای این پرنده، تشخیص حرکت صرفاً یک محاسبه تصویری نیست؛ بلکه با امکان پرواز، تغییر مسیر، اجتناب از خطر و دستیابی به غذا ارتباط دارد. بنابراین، هوشمندی را باید در تناسب میان تواناییهای عصبی و امکانات بدنی جستوجو کرد.
از منظر شناخت جایمند محیط تعیین میکند چه اطلاعاتی اهمیت دارند و چه نوع پردازشی برای بقا ضروری است. کلاغ در محیطی زندگی میکند که تشخیص سریع حرکت میتواند تفاوت میان شکارچی و شکار، امنیت و خطر، یا موفقیت و شکست باشد. لازم نیست مغز همه اطلاعات جهان را پردازش کند؛ کافی است اطلاعات مرتبط با موقعیت و کنش را بهسرعت استخراج کند. در این معنا، کارایی شناختی فقط به ظرفیت مغز وابسته نیست، بلکه به تناسب آن با محیط نیز بستگی دارد.
و از منظر شناخت کنشمند موجود زنده جهان را صرفاً مشاهده نمیکند، بلکه از طریق تعامل با آن، معانی و امکانات کنش را کشف میکند. کلاغ اطلاعات دیداری را در ارتباط با پاسخی که باید انجام دهد پردازش میکند. ادراک و تصمیمگیری را بنابراین نمیتوان دو مرحله کاملاً مستقل دانست. این آزمایش اهمیت پیوند ادراک و کنش را بسیار برجسته میسازد.
خلاصه آنکه اندازه مغز معیار کافی برای سنجش هوشمندی نیست. مغز بزرگتر الزاماً تصمیمگیری سریعتر یا عملکرد بهتر ایجاد نمیکند. آنچه اهمیت دارد، سازمانیافتگی شبکههای عصبی و مهمتر از آن هماهنگی آنها با بدن و محیط است. شاید تکامل بهجای ساختن مغزهای هرچه بزرگتر، سامانههایی کارآمدتر میسازد.
درسی استعاری برای زندگی
درسی استعاری هم میتوان از این یافته گرفت: کنش مقدم بر تأملات انتزاعی است!
در تربیت کودکان اولویت را به کنشگری آنها بدهیم! این جزم نادرست را بشکنیم که در تربیت کودکان پرورش مغز اولویت دارد. به چابکی کودک بیش از نمرات او اهمیت دهیم.
هادی صمدی
@evophilosophy