7️⃣1️⃣ پرسش و پاسخ
❇️ پرسش)
به چه دلائلی برای اثبات مشروعیت وقف میتوان استناد کرد؟
✅ پاسخ)
برای اثبات مشروعیت وقف ـ همانند سایر احکام و موضوعات شرعی ـ به ادله اربعه (کتاب، سنّت، اجماع، عقل) میتوان استناد کرد.
1️⃣ کتاب: هر چند در قرآن کریم واژه وقف و مشتقّات آن، به معنی وقف مصطلح و به عنوان یک موضوع شرعی به کار نرفته است، امّا مشروعیت وقف، از مشروعیّت «بِرّ» و «صدقه» و «انفاق فی سبیل الله»، که وقف یکی از مصادیق مسلم آنها است و آیات زیاد و مکرر در قرآن کریم و درباره آن موضوعات، به کار گرفته شده است، استنباط میگردد. از جمله آیه شریفه: «لَن تَنالُوا البِرَّ حَتَّى تُنفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» (ق ک: آل عمران، 94)
2️⃣ سنّت: از پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله درباره رجحان وقف، اخبار و احادیث فراوان نقل شده که از آن جمله است حدیث معروف: «إذَا مَاتَ ابنِ آدَمَ، انقَطَعَ عَنهُ عَمَلُهُ، إلَّا مِن ثَلَاثَةِ اَشیَاءٍ: صَدَقَةٌ جَارِیَةٌ، اَو عِلمٌ یُنتَفِعُ بِهِ، اَو وَلَدٌ صَالِحٌ یَدعُوا لَهُ». و سایر احادیث از جمله قال رسول الله صلّیاللهعلیهوآله: «اَلجَنّة لِکلِّ تائب وَ الرّحمَة لِکُّلِ واقِف؛ بهشت از آن همه توبهکاران است و رحمت خدا از آن وقفگذاران است.» [1]
تقریر پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله: تحسین ابا طلحه و تحسین عمر و عثمان و... بر عمل وقف.
عمل پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله: وقف حوائط سبعه، به نام مخیریق، که خود آن حضرت وقف کرده است. فقهای مسلمان این عمل پیامبر اکرم صلّیاللهعلیهوآله را ملاک قرار داده و از صدر اسلام تا کنون، مردم مسلمان این سنّت حسنه را مورد عمل قرار داده و لذا میبینیم بحمدالله هزاران موقوفه در بین مسلمانان وجود دارد.
3️⃣ اجماع: در بین فقهای مسلمان کسی که مشروعیت وقف را جداً رد کرده باشد، وجود ندارد. قاطبه فقهای مسلمان عمل وقف را تأیید کرده و بسیاری از فقهای مسلمان ادعای اجماع کردهاند.
4️⃣ عقل: تمام عاقلان جهان عمل وقف را مستحسن و نیکو دانسته و بسیاری از عقلای جهان، (نه تنها مسلمانان) اموال خود را وقف کردهاند.
عرف و عادت و قاعده تسلیط: علاوه بر ادلّه اربعه، عرف و عادت و قاعده تسلیط و قوانین موجود در جهان، همه عمل وقف را تأیید کرده، بحدی که وقف را یکی از مستحسنات و ضروریات یک جامعهی مترقی دانستهاند.
در کتاب «نظام الارث و الوصایا و الاوقاف» تألیف دکتر احمد فراج حسین و دکتر محمّد کمال الدّین امام، آمده است: «لَم یَرِد فِی القُرآنِ الکَریمِ نَصٌّ صَرِیحٌ یَمنَعُ الوَقفِ، اَو یُجِیزَهُ، فَاعتَبَرَ فُقَهَاءَ المَذَاهِبَ اَنفُسِهِم یَتَحَرِّکُونَ فِی مِسَاحَةٍ اِجتِهَادِیَّةٌ...» [3]
📚 پینوشت:
1. نهج الفصاحه، حدیث 1332.
2. به مبحث وقف از نظر ابو حنیفه در همین کتاب ص 195 مراجعه شود.
3. موسوعة الوقف، ج 11، ص 408.
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#پرسش_و_پاسخ
#دانستنیهای_وقف
#وقفشناسی_مقدماتی
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
2️⃣4️⃣ احکام و اسفتائات وقف
احدی از خیرین شهرستان واحد مسکونی جهت راهاندازی مهد کودک در یکی از محلههای آن شهرستان به این سازمان وقف نموده است. از آنجا که تعداد زیادی مهد کودک خصوصی در شهرستان راهاندازی گردیده و امکان ادامهی کار مهد کودک به صورت دولتی وجود ندارد و از طرفی واحدهای اداری در حال واگذاری به بخش غیر دولتی هستند و به لحاظ اینکه تعدادی کودک بیسرپرست در آن شهرستان در یک مجتمع غیرقابل سکونت در حال نگهداری هستند، آیا این سازمان اجازه دارد از واحد موقوفه مذکور جهت نگهداری کودکان بیسرپرست فوقالذکر استفاده کند. ضمناً دسترسی به شخص وقفکننده وجود ندارد.
باسمه تعالی
اگر استفاده از مکان مذکور در رابطه با مهد کودک امکان ندارد، بهرهبرداری از آن در مطلق کار خیر از جمله منظور مذکور مانعی ندارد.
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#احکام_وقف
#استفتائات_وقف
#ره_توشه_تبلیغی
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
22.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
9️⃣1️⃣ قصه گویی
قصههای خوب برای بچههای خوب با موضوع وقف
✅ این داستان: وقف کتاب
#وقف
#شمیم_وقف
#فیلم
#قصه_گویی
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
1️⃣3️⃣ احادیث نیکوکاری
رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند:
الثلث و الثلث كثیر و كبیر، ما إنك إن تذر ورثتك أغنیاء خیر من أن تذرهم عالة یتكففون الناس، و إنك لن تنفق نفقة تبتغی بها وجه الله إلا أجرت بها حتى ما تجعل فی امرأتك؛
ضمن وصیت فقط ثلث مال خود را به دیگران ده و ثلث بسیار است؛ تو اگر وارثان خود را بینیاز واگذاری بهتر از آن است که فقیر و محتاج مردم باشند، تو هیچ خرجی در راه خدا نمیکنی مگر آنکه در مقابل آن پاداش مییابی حتی غذایی که به زن خود میخورانی.
📚 إمتاع الأسماع، ج 11 ص 308
💠 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#حدیث
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
13.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔟 روایت پیشرفت
😍 دستاوردهای نهاد وقف
🛢 دستگاه جریان ساز چند فازی نفت خام
👌 سازمان اوقاف و امورخیریه؛ حامی شرکتهای دانش بنیان
💠 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#فیلم
#روایت_پیشرفت
#دستاوردهای_نهاد_وقف
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
5️⃣ 🖼 مجموعه نمایشگاهی «وقف، یادگار ماندگار»
تابلو 3️⃣1️⃣
🌸 وقف یعنی زندگی پس از زندگی
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن #عکس
#مجموعه_نمایشگاهی
#وقف_یادگار_ماندگار
#عکس_نوشته
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
19M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
0️⃣2️⃣ قصه گویی
قصههای خوب برای بچههای خوب با موضوع وقف
✅ این داستان: وقف آب
#وقف
#شمیم_وقف
#فیلم
#قصه_گویی
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
1️⃣4️⃣ شعر وقف
🌼 قصیده (3)
غافل شدیم و پیلهی دنیا تنیده شد
آن روشنی به ظلمت ایام چیده شد
آن قدر، نفس به ما فخر هدیه کرد
که این پیلهی عظیم بر این تن تنیده شد
باد صبا که از گل و گلشن پیام داشت
تنها صدای مبهمی از او شنیده شد
حالا که بند تن به تن روح، چنگ زد
از عمق روح، نالهی سردی شنیده شد
باید عبور کرد از این جسم بیرمق
با روح رفت و همسفر شرح سینه شد
باید درید سینهی این پیله را و رفت
از شب گذشت و همدم صبح و سپیده شد
شوق پریدن از پر پرواز برتر است
باید پرید و پیله درید و پرنده شد
دنیا اسیرمان نکند آشنای من
جایی رسیده است که باید شنیده شد
نرخ بهشت، روح مصفا به بندگیست
باید شکسته گشت و در این دهر بنده شد
پروانهای که پیلهی تن را دریده است
شمعی چو دید، بر حرمش، عبد و بنده است
خواهی اگر که در دل تاریخ جا شوی
از جان گذر، که در گذرش روح زنده شد
پا از گلیم مالپرستی برون گذار
همچون پرندهای که به پرواز، زنده شد
از روزگار همین بس که بیوفاست
هر کس گذشت، تا ابدالدهر زنده شد
خواهی که زنده مانی و باقی ماندگار
لطفی نما و از کرمت بر زمین ببار
آنان که لطفشان همه را مستفیض کرد
جسم اسیرشان، اثر یک پرنده شد
گر بر دیار قبرنشینان گذر کنی
خواهی شنید آنچه نگفتند و گفته شد
با چشم دل اگر نظری سویشان کنی
میبینی آن جمال و جلالی که خفته شد
جاری بماند، چشمهی جوشان روزگار
آنجا که غنچهای به نگاهی شکفته شد
تا دست، یاریت کند و قلب همره است
وقفی نما که نامهی اعمال بسته شد
هان آشنا! زمنزل دنیا همین بس است
آن سنتی که ماند و به دل نقش بسته شد
واقف اگر چه رفت و از این دهر دل برید
نامش نکوست، بابت وقفی که زنده شد
✍🏻 عادل پیشهور، بیرجند
شرکتکننده در چهارمین جشنواره وقف چشمه همیشه جاری
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#شعر
#قصیده
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
🟢 آثار اجتماعی وقف
1️⃣ امنیت اجتماعی (قسمت دوم)
❇️ کمک به ایتام و بیسرپرستان جامعه نیز میتواند برای جامعه تأمین امنیت فکری و اخلاقی نموده، از مفاسد اجتماعی جلوگیری کند.
چه بسیار موقوفاتی که در راستای کمک به مستمندان صورت گرفته که برای نمونه به چند مورد اشاره میشود:
🌸تأمین نیاز فقرا، مستمندان و مساکین جهت فقرای محل و شهر و سادات و ارحام،
🌸کمک و مساعدت به درراهماندگان
🌸کمک به زندانیان
❇️ باید توجه داشت که بسیاری از مواقع، جامعه به دلیل عوامل خارجی و دشمنان داخلی و همچنین حوادث طبیعی دچار مشکلات و ناامنی میگردد و اگر مسئولان تدابیر لازم را اتخاذ نکنند، ممکن است جامعه دچار بحران شود و ناامنی آن توسعه یابد و دامنگیر همگان گردد. در این مواقع نیز وقف به کمک مسئولان و مردم آمده و توانسته نقش خود را در برقراری امنیت ایفا کند؛ برای نمونه، در زمان جنگ برخی از خیّرین، اموالی را برای سامان بخشیدن به امور جنگزدگان وقف نمودند و برخی دیگر مراکزی را برای معلولین جنگی ایجاد کرده و اموالی را برای درمان آنها اختصاص دادند.
در این میان، کمک به آسیبدیدگان حوادث طبیعی نیز از نیت واقفان خیراندیش به دور نمانده و علاوه بر اختصاص اموالی برای کمک به سیلزدگان و زلزلهزدگان، موقوفاتی را برای جلوگیری از سیل و زلزله اختصاص دادهاند که همۀ این نیتها و موقوفات در برقراری امنیت اجتماعی نقش بسزایی دارد.
✍🏻 برگرفته از مقاله از سیداحمد سجادی
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#آثار_اجتماعی_وقف
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
3️⃣4️⃣ آیات نیکوکاری
با تو گر خواهی سخن گوید خدا، قرآن بخوان
تا شود روح تو با حق آشنا، قرآن بخوان
المَالُ وَالبَنُونَ زِینَةُ الحَیَاةِ الدُّنیَا وَالبَاقِیَاتُ الصَّالِحَاتُ خَیرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَیرٌ أَمَلًا
مال و فرزند، زینت زندگی دنیاست؛ و باقیاتصالحات [= ارزشهای پایدار و شایسته] ثوابش نزد پروردگارت بهتر و امیدبخشتر است!
سوره کهف، آیه 46
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#آیات_نیکوکاری
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
3️⃣4️⃣ اشارهای به تفسیر آیه
✅ این آیه موقعیت مال و ثروت و نیروى انسانى را كه دو ركن اصلى حیات دنیاست در این میان مشخص مىكند، و مىگوید «اموال و فرزندان زینت حیات دنیا هستند» (المالُ وَ البَنُونَ زِینَةُ الحَیاةِ الدُّنیا). شكوفهها و گلهایى مىباشند كه بر شاخههاى این درخت آشكار مىشوند، زود گذرند، كمدوامند و اگر از طریق قرار گرفتن در مسیر «الله» رنگ جاودانگى نگیرند بسیار بىاعتبارند.
در حقیقت در این آیه انگشت روى دو قسمت از مهمترین سرمایههاى زندگى دنیا گذارده شده است كه بقیه به آن وابسته است، «نیروى اقتصادى» و «نیروى انسانى» چرا كه براى رسیدن به هر مقصودى از مقاصد مادى حتما این دو نیرو لازم است، و به همین دلیل آنها كه بر تخت قدرت مىنشینند سعى در جمعآورى این دو نیرو مىكنند، مخصوصا در زمانهاى گذشته هر كس فرزندان بیشترى داشت خود را نیرومندتر احساس مىكرد، چرا كه آنها یكى از دو ركن اصلى قدرت او را تشكیل مىدادند، در آیات گذشته بیان شده كه آن مرد ثروتمند بى ایمان اموال و نفرات خود را به رخ دیگران مىكشید و مىگفت «أَنَا أَكثَرُ مِنكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً».و لذا روى «بنون» كه جمع «ابن» به معنى پسر است تكیه شده، چرا كه آنها پسران را سرمایه و نیروى فعال انسانى مىدانستند، نه دختران.
✅ سپس اضافه مىكند «باقیات صالحات یعنى ارزشهاى پایدار و شایسته، نزد پروردگارت ثوابش بهتر و امیدبخشتر است» (وَ الباقِیاتُ الصَّالِحاتُ خَیرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَیرٌ أَمَلًا). گرچه جمعى از مفسران خواستهاند مفهوم «باقیات صالحات» را در دائره خاصى مانند نمازهاى پنجگانه، یا ذكر سبحانالله و الحمدللَّه و لاالهالاالله و اللهاكبر، و امثال آن محدود كنند ولى روشن است كه مفهوم این تعبیر آن چنان وسیع و گسترده است كه هر فكر و ایده و گفتار و كردار صالح و شایستهاى كه طبعا باقى مىماند و اثرات و بركاتش در اختیار افراد و جوامع قرار مىگیرد شامل مىشود.
اگر مىبینیم در بعضى از روایات به نماز شب، و یا مودت اهل بیت علیهمالسلام تفسیر شده بدون شك منظور بیان مصداقهاى روشن است، نه منحصر ساختن مفهوم در این امور، به خصوص اینكه در پارهاى از این روایات «من» كه دلالت بر تبعیض مىكند بكار رفته است.
🌸مثلا در روایتى از امام صادق علیهالسلام مىخوانیم كه فرمود:
«لا تستصغر مودتنا فانها من الباقیات الصالحات؛ دوستى ما را كوچك مشمر كه از باقیات صالحات است».
🌸 در حدیث دیگرى از پیامبر صلّیاللهعلیهوآله مىخوانیم كه فرمود: «از گفتن تسبیحات اربع مضایقه نكنید كه آنها از باقیات صالحات است».
حتى اگر همان اموال ناپایدار و فرزندانى كه گاهى فتنه و مایه آزمایش هستند در مسیر الله قرار بگیرند آنها هم به رنگ باقیات صالحات درمىآیند، چرا كه ذات پاك خداوند جاودانى است و هر چیزى براى او و در راه او قرار گیرد جاودانه خواهد بود.
✅ نكتهها:
📌عوامل غرورشكن
گفتیم بسیارى از مردم با پیدا كردن امكانات مادى و رسیدن به مال و مقام مغرور مىشوند و این غرور دشمن بزرگى براى سعادت انسانها است، به همین دلیل قرآن كه یك كتاب عالى تربیتى است از طرق مختلف براى درهم شكستن این غرور استفاده مىكند:
📎گاه فنا و نیستى و ناپایدار بودن سرمایههاى مادى را مجسم مىكند (همچون آیات فوق).
📎 گاه هشدار مىدهد كه همین سرمایههاى شما ممكن است دشمن جانتان شود (مانند آیه 55 سوره توبه).
📎گاه با ذكر سرنوشت مغروران تاریخ، همچون قارونها و فرعونها به انسانها بیدار باش مىدهد.
📎گاه دست انسان را گرفته و به گذشته زندگى او یعنى زمانى كه نطفه بى ارزش و یا خاك بى مقدارى بود مىبرد، و یا آینده او را كه نیز همین گونه است در برابر چشمانش مجسم مىسازد،
📍تا بداند در میان این دو ضعف و ناتوانى، غرور، كار احمقانهاى است (مانند آیه 6 سوره طارق - آیه 8 سوره سجده، و 38 سوره قیامت).
و به این ترتیب از هر وسیلهاى براى درهم شكستن این خوى شیطانى كه در طول تاریخ سرچشمه جنایات بزرگى شده است بهره مىگیرد.
ولى مسلم است افراد با ایمان و پرظرفیت و واقعبین هرگز با رسیدن به مقام و یا ثروتى گرفتار این خوى زشت نمىشوند، نه تنها مغرور نمىشوند بلكه كمترین تغییرى در برنامه زندگى آنها پدیدار نمىگردد، آنها همه این امور را زینتهاى عاریتى مىشمرند كه با وزش یك نسیم فرو مىریزند.
📚 تفسیر نمونه
💎 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#آیات_نیکوکاری
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛
2️⃣3️⃣ احادیث نیکوکاری
رسول خدا صلّی الله علیه و آله فرمودند:
إنَّ إبلیسَ یَبعَثُ أشَدَّ أصحابِهِ و أقوى أصحابِهِ إلى مَن یَصنَعُ المَعروفَ فی مالِهِ؛
شیطان محکمترین و نیرومندترین یاران خود را برای گمراهی کسی فرستد که با دارائی خود کار نیک انجام میدهد.
📚 المعجم الكبیر: ج 11 ص 171 ح 11536
💠 شمیم وقف؛ کانال تخصصی وقف
🆔 @ShamimeVaghf
#وقف
#شمیم_وقف
#متن
#حدیث
┏━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┓
🆔 @ShamimeVaghf
┗━━•••✾•🌾🌼🌾•✾••┈•━━┛