📦 قدم دوم : (نصب پکیجها)
توی پست قبلی قرار شد دستور pkg update رو بزنید. حالا سوال مهم اینه: اصلاً این دستور چیکار میکنه؟
توی لینوکس و ترموکس، هیچ ابزاری از قبل به صورت کامل نصب نیست. درست مثل گوشی که برای گرفتن یه برنامه باید بری گوگلپلی، توی ترموکس هم باید ابزارها رو از یه فروشگاه دانلود کنی. به این کار میگن مدیریت پکیجها.
دستور pkg کلید همهچیزه! بریم با ۳ تا از مهمتریناش آشنا بشیم:
۱. آپدیت کردن لیست (خیلی مهم):
pkg update && pkg upgrade
این دستور میره چک میکنه ببینه نسخه جدیدی از ابزارها اومده یا نه. حتماً اول هر پروژه این رو بزنید تا با خطا مواجه نشید. (اگه ازتون سوال پرسید، y بزنید).
۲. نصب یه ابزار جدید:
pkg install [اسم-ابزار]
مثلاً اگه بخواید ادیتور متن نصب کنید، میزنید pkg install nano.
۳. حذف کردن ابزار:
pkg uninstall [اسم-ابزار]
اگه ابزاری رو دیگه لازم نداشتید، با این دستور پاکش کنید.
حالا که یاد گرفتید چطور ابزار نصب کنید، بیاید یه چیز باحال نصب کنیم!
دستور
pkg install cmatrix
رو بزنید
(اگه موقع نصب پرسید
Do you want to continue? [Y/n]
حرف y رو بزنید).
بعد از اینکه نصب شد، کلمه cmatrix رو تایپ کنید و اینتر بزنید.
بهتون خوش گذشت، ولی شما الان توی ماتریکس هستید!
(برای خروج ازش دکمههای Ctrl و C رو با هم بزنید).
📂 قدم سوم: مدیریت فایلها در ترموکس
تا اینجا یاد گرفتیم چطور ابزارهای مختلف رو نصب کنیم. اما حالا یه سؤال مهم داریم:
چطور داخل ترموکس فایل و پوشه بسازیم و اونها رو مدیریت کنیم؟
نگران نباشید! برای این کار فقط به چند دستور ساده نیاز داریم. پس بریم سراغ
۵ دستور طلایی!
۱. من کجام؟ ("pwd")
گاهی ممکنه داخل چندین پوشه مختلف باشید و ندونید دقیقاً کجا هستید.
دستور زیر مسیر فعلی شما رو نمایش میده:
pwd
۲. چه فایلهایی اینجا هستن؟ ("ls")
با این دستور میتونید تمام فایلها و پوشههای مسیر فعلی رو ببینید:
ls
درست مثل زمانی که وارد یک پوشه در فایلمنیجر گوشی میشید!
۳. ساخت پوشه جدید ("mkdir")
فرض کنید میخوایم یک پوشه برای پروژههامون بسازیم.
این دستور رو وارد کنید:
mkdir TermuxLab
حالا دستور ls رو بزنید. تبریک میگم! پوشه شما ساخته شده. 🎉
۴. ورود به پوشه ("cd")
برای ورود به پوشهای که ساختیم، از دستور زیر استفاده میکنیم:
cd TermuxLab
حالا اگر "pwd" رو بزنید، میبینید که مسیر فعلی شما تغییر کرده.
۵. ساخت فایل جدید ("touch")
حالا که وارد پوشه شدیم، وقتشه اولین فایل خودمون رو بسازیم:
touch note.txt
دوباره "ls" رو اجرا کنید.
میبینید؟ فایل "note.txt" با موفقیت ساخته شده! 📄
⚠️ دو نکته مهم که باید بدونید:
🔹 حساسیت به حروف بزرگ و کوچک:
در لینوکس حروف بزرگ و کوچک با هم فرق دارن.
"TermuxLab" با "termuxlab" یکی نیست!
🔹 اسمهایی که فاصله دارن:
اگر اسم پوشه شما شامل فاصله باشه، باید اون رو داخل دابلکوتیشن قرار بدید:
mkdir "My First Project"
قدم چهارم: جعبهابزار ترموکس
ترموکس صدها پکیج داره، ولی من ۱۰ تا از مهمترینها رو که هر کسی باید داشته باشه رو براتون دستهبندی کردم:
👨💻 دسته اول: برنامهنویسی و مدیریت کد
۱. python: زبان برنامهنویسی پایتون. محبوبترین زبون دنیا که توی ترموکس هم عالی کار میکنه.
۲. git: ابزار مدیریت نسخه. با این میتونید به گیتهاب (GitHub) وصل بشید و پروژههاتون رو ذخیره کنید.
۳. nano: یه ادیتور متن ساده و راحت. باهاش میتونید فایلهای کدتون رو باز و ویرایش کنید.
🌐 دسته دوم: شبکه و دانلود
۴. wget: دانلودر قدرتمند. فایلها رو مستقیم از لینکهای اینترنتی توی ترموکس دانلود میکنه.
۵. curl: برای ارتباط با سایتها و APIها. میشه باهاش اطلاعات از اینترنت گرفت.
۶. openssh: برای اتصال امن به سرورها یا گوشیهای دیگه.
۷. nmap: (فقط برای تست شبکه خودتون!) یه ابزار عالی برای اینکه ببینید چه دستگاههایی به وایفای خونه یا شبکهتون وصل هستن.
🛠 دسته سوم: مدیریت سیستم و ابزارهای باحال
۸. htop: نمایشگر زنده پردازنده و رم. (مثل Task Manager ویندوز).
۹. tree: پوشهها و فایلهای شما رو به صورت درختی و خیلی قشنگ نشون میده.
۱۰. neofetch: نمایش مشخصات گوشی و لوگوی سیستم. (برای عکس گرفتن عالیه!).
خبر خوب اینه که میتونید همه اینا رو با یه دستور نصب کنید! کافیه این دستور طولانی رو کپی کنید و توی ترموکس بزنید (توجه کنید که نصبشون ممکنه چند دقیقه طول بکشه و حجم اینترنت مصرف کنه، پس با وایفای وصل بشید):
pkg install python git nano wget curl openssh nmap htop tree neofetch
وقتی پرسید [Y/n] حرف y رو بزنید نصب بشن
📂 قدم پنجم: اتصال به حافظه گوشی + اولین کد پایتون! 🐍
توی پست قبلی کلی پکیج نصب کردیم (پایتون، نانو و...). حالا وقتشه که ازشون استفاده کنیم!
ولی اول یه مشکل بزرگ رو حل کنیم: ترموکس به صورت پیشفرض به فایلهای گوشی شما (عکسها، موزیکها و...) دسترسی نداره. این یه ویژگی امنیتی اندرویده که برنامهها نتونن به راحتی به کل گوشی دسترسی پیدا کنن.
برای اینکه ترموکس رو به حافظه گوشی وصل کنیم، این دستور رو توی ترموکس بزنید:
termux-setup-storage
وقتی یه پنجره باز شد و اجازه دسترسی خواست، حتماً Allow (اجازه دادن) رو بزنید. حالا اگه دستور ls رو بزنید، یه پوشه جدید به اسم storage میبینید که به کل حافظه گوشیتون وصله!
📝 حالا بریم سراغ اولین کد:
میخوایم با ادیتور nano یه فایل پایتون بسازیم.
۱. دستور nano hello.py رو بزنید و اینتر کنید. (یه صفحه سفید/خاکستری باز میشه).
۲. دقیقاً این خط کد رو تایپ کنید (با دقت به علامتها):
print("Hello TermuxLab!")
۳. چطور ذخیره کنیم؟ توی صفحهکلید بالای ترموکس، دکمه CTRL رو نگه دارید و همزمان حرف O (حرف اُ) رو بزنید (یعنی ذخیره). بعدش اینتر بزنید تا تایید بشه.
۴. چطور خارج بشیم؟ دکمه CTRL رو نگه دارید و حرف X رو بزنید.
🚀 اجرا کردن کد :
حالا دوباره توی ترمینال اصلی هستید. برای اینکه کدی که نوشتیم رو اجرا کنیم، این دستور رو بزنید:
python hello.py
اگه همهچیز درست انجام شده باشه، توی صفحه نوشته میشه:
Hello TermuxLab!
تبریک میگم! شما رسماً اولین برنامهتون
رو با پایتون نوشتید و اجرا کردید. 🎉
🌐 قدم ششم: ورود به دنیای شبکه (ترموکس رو تبدیل به هکر شبکه کن!)
تا اینجا با فایلها و پایتون کار کردیم. اما یکی از قدرتمندترین بخشهای ترموکس، ابزارهای شبکه هستن. با ترموکس میتونید بفهمید اینترنتتون وصله یا نه، فایل دانلود کنید، یا حتی بفهمید چه دستگاههایی به وایفای خونه وصل هستن!
بریم سراغ ۴ تا از دستورات پایه و کاربردی شبکه:
۱. پینگ (Ping) - تست اتصال 📡
با این دستور میتونید چک کنید که آیا به یه سایت دسترسی دارید یا نه. مثلاً
:
ping google.com
(ترموکس شروع میکنه به فرستادن بستههای کوچیک به گوگل و جواب گرفتن. برای متوقف کردنش، دکمه CTRL رو نگه دارید و حرف C رو بزنید).
۲. دیدن آیپی (IP) عمومی شما 🌍
با این دستور باحال، ترموکس میره و آیپی اینترنت شما رو پیدا میکنه و نشون میده (بدون نیاز به مرورگر):
curl ifconfig.me
۳. دانلود فایل با wget ⬇️
توی پست پنجم wget رو نصب کردیم. فرض کنید لینک مستقیم یه عکس یا فایل رو دارید. کافیه بزنید:
wget [لینک-فایل]
(مثلاً
wget https://example.com/file.zip
). ترموکس فایل رو دانلود میکنه و توی همون پوشه ذخیره میکنه.
۴. اسکن شبکه محلی با nmap 🕵️♂️ (باحالترین بخش!)
دستور nmap (که نصبش کردیم) میتونه بهتون بگه الان چه دستگاههایی (گوشی، لپتاپ، تلویزیون هوشمند) به مودم وایفای خونه شما وصل هستن!
برای اسکن شبکه خونه (معمولاً رنج 192.168.1.0 هست) این رو بزنید:
nmap -sn 192.168.1.0/24
🐙 قدم هفتم: گیت (Git)؛
تا اینجا کلی کد زدیم و فایل ساختیم. اما یه سوال مهم: اگه یه روز کدمون خراب بشه و نتونیم درستش کنیم چی؟ یا اگه بخوایم چند نفر همزمان روی یه پروژه کار کنیم؟
اینجاست که گیت (Git) وارد میشه. گیت یه سیستم مدیریت نسخهست (Version Control). یعنی مثل یه ماشین زمان میمونه که هر تغییری رو ثبت میکنه و هر لحظه میتونید به عقب برگردید!
(گیتهاب هم یه سایت آنلاینه که پروژههای گیت رو توش ذخیره میکنیم).
بریم گیت رو توی ترموکس تنظیم کنیم:
۱. معرفی خودمون به گیت (فقط یه بار در عمر!):
گیت باید بدونه تغییرات رو به اسم کی ثبت کنه. این دو دستور رو بزنید (به جای اسم و ایمیل، اطلاعات خودتون رو بذارید):
git config --global user.name "Your Name"
git config --global user.email "your@email.com"
۲. ساختن یه مخزن (Repository):
برید داخل پوشه پروژهتون (مثلاً همون cd Projects) و این دستور رو بزنید:
git init
این دستور به گیت میگه: «از الان این پوشه رو زیر نظر بگیر!»
۳. دیدن وضعیت (Status):
دستور git status رو بزنید. گیت بهتون میگه چه فایلهایی جدیدن یا چه فایلهایی تغییر کردن
۴. اضافه کردن فایلها (Add):
برای اینکه گیت فایلها رو برای ذخیره آماده کنه، بزنید:
git add . (این نقطه یعنی همه فایلهای این پوشه).
۵. ثبت تغییرات (Commit):
حالا وقت ذخیرهکردنه! این دستور رو بزنید (متن داخل دابل کوتیشن، توضیحی از کاریه که کردید):
git commit -m "اولین کامیت من"
تبریک! شما الان یه نسخه امن از پروژهتون ساختید. اگه git status رو بزنید، میبینید که همهچیز سبز شده (یعنی تمیز و ذخیره شده).
☁️ قدم هشتم: وصل کردن به گیت هاب
توی پست قبل یاد گرفتیم چطور با گیت، تغییرات پروژه رو روی گوشی خودمون ذخیره کنیم. اما اگه گوشی خراب بشه؟ یا بخوایم پروژه رو با بقیه به اشتراک بذاریم؟
اینجاست که گیتهاب (GitHub) وارد میشه. گیتهاب یه فضای ابری برای کدهاست. بیاید پروژه دیروز رو آنلاین کنیم!
مرحله ۱: ساخت مخزن در گیتهاب
1. وارد سایت github.com بشید و یه اکانت بسازید
2. روی دکمه سبز رنگ New (یا علامت + در گوشه بالا) بزنید تا یه ریپازیتوری جدید بسازید
3. بهش یه اسم بدید گزینه Public رو انتخاب کنید و: تیک گزینههای "Add a README file" و ".gitignore" رو بردارید (چون ما از قبل فایل داریم). بعد روی Create repository بزنید.
مرحله ۲: اتصال گوشی به گیتهاب
حالا صفحهای باز میشه که یه لینک بهتون میده. اون لینک رو کپی کنید. برید توی ترموکس داخل پوشه و این دستور رو بزنید (لینک خودتونو به جاش بزارید):
git remote add origin link
مرحله ۳: آپلود کدها (Push)
حالا دستور زیر رو بزنید تا کدها آپلود بشن:
git push -u origin master
(اگه ارور داد، به جای master بنویسید main).
نکته :
گیتهاب دیگه پسورد اکانت رو قبول نمیکنه. باید یه توکن (Token) بسازید:
1. توی گیتهاب برید به Settings > Developer Settings > Personal access tokens > Tokens (classic).
2. روی Generate new token بزنید. یه اسم بدید و تیک گزینه repo رو بزنید بعد Generate رو بزنید
3. یه کد طولانی بهتون میده. این کد رو کپی کنید
4. وقتی توی ترموکس دستور push رو زدید به جای پسورد همین توکن رو پیست کنید و اینتر بزنید.
🤖 قدم نهم: اولین پروژه واقعی! ساخت ربات تلگرام با پایتون
خب، تا اینجا کلی چیز یاد گرفتیم: پایتون نصب کردیم، فایل ساختیم، با گیت کار کردیم و حتی شبکه رو تست کردیم. حالا وقتشه که همه اینا رو ترکیب کنیم و یه چیز واقعاً باحال بسازیم!
امروز با هم اولین ربات تلگراممون رو میسازیم. رباتی که بهتون سلام میکنه و هر پیامی رو که بفرستید براتون تکرار میکنه.
مرحله ۱: گرفتن کلید (توکن) ربات
1. وارد تلگرام بشید و توی سرچ بزنید: @BotFather
2. بهش پیام بدید: /newbot
3. ازتون یه اسم برای ربات میخواد (مثلاً TermuxLab Test).
4. بعد ازتون یه آیدی (Username) میخواد که باید آخرش کلمه bot باشه (مثلاً TermuxLab_Test_bot).
5. تبریک میگم! یه کد طولانی (Token) بهتون میده. این کد کلید دسترسی به رباته. کپی کنید و یه جای امن ذخیره کنید.
مرحله ۲: نصب کتابخانه تلگرام
برای اینکه پایتون بتونه با تلگرام حرف بزنه، باید یه کتابخانه نصب کنیم. توی ترموکس بزنید:
pip install pyTelegramBotAPI
مرحله ۳: نوشتن کد ربات
توی ترموکس یه فایل جدید بسازید:
nano bot.py
حالا دقیقاً این کدها رو داخلش کپی کنید (به جای YOUR_TOKEN_HERE، اون کدی که از BotFather گرفتید رو بذارید):
import telebot
TOKEN = "YOUR_TOKEN_HERE"
bot = telebot.TeleBot(TOKEN)
@bot.message_handler(commands=['start'])
def send_welcome(message):
bot.reply_to(message, "سلام! من اولین ربات ترمکس لب هستم. هر چی بگی همونو میگم!")
@bot.message_handler(func=lambda message: True)
def echo_all(message):
bot.reply_to(message, message.text)
print("ربات روشن شد...")
bot.polling()
(برای ذخیره: CTRL+O و بعد Enter، برای خروج: CTRL+X)
مرحله ۴: اجرای ربات!
حالا توی ترموکس بزنید:
python bot.py
اگه همهچیز درست باشه، توی ترموکس مینویسه «ربات روشن شد...». حالا برید توی تلگرام، ربات خودتون رو سرچ کنید (همون Username که ساختید)، استارت بزنید و یه پیام بفرستید. میبینید که ربات فوراً جوابتون رو میده!
قدم دهم: کنترل سختافزار گوشی با ترموکس
فرض کنید میتونید به گوشیتون دستور بدید که باتریش رو چک کنه، یا حتی باهاش تماس بگیرید، اونم فقط با تایپ کردن یه دستور توی یه صفحه سیاه!
این یکی از جادوهای ترموکسه که بهش میگن Termux API. یعنی ترموکس میتونه با سختافزار گوشی شما (دوربین، باتری، سنسورها) ارتباط برقرار کنه
بریم این قابلیت رو فعال کنیم:
مرحله ۱: نصب اپلیکیشن (مهم!)
ترموکس برای کنترل سختافزار به یه اپ جانبی نیاز داره. دقیقاً مثل قبل برید به سایت F-Droid و برنامه Termux:API رو جستجو و نصب کنید. (دقت کنید، این با خود Termux فرق داره، یه اپ کوچیک و جداست).
مرحله ۲: نصب پکیج در ترموکس
حالا برید توی ترموکس و این دستور رو بزنید:
pkg install termux-api
مرحله ۳: اولین دستور🔋
حالا که همهچیز آمادهست، این دستور رو بزنید:
termux-battery-status
میبینید که یه متن براتون چاپ میشه که درصد شارژ، وضعیت دما و سلامت باتری گوشیتون رو دقیق نشون میده!
مرحله ۴: لرزش گوشی 📳
دستور زیر رو بزنید:
termux-vibrate -d 2000
گوشیتون به مدت ۲ ثانیه میلرزه!
مرحله ۵: گرفتن عکس با دوربین 📸
اگه به ترموکس اجازه دسترسی به دوربین رو بدید، با این دستور:
termux-camera-photo اسم.jpg
ترموکس یه عکس با دوربین پشت گوشی میگیره و توی پوشه ای که توشید ذخیره میکنه. .
این یعنی شما در آینده میتونید با اسکریپتهای ساده (مثلاً با پایتون یا Bash) گوشی رو تبدیل کنید به یه ابزار اتوماتیک. مثلاً اسکریپتی بنویسید که وقتی باتری به ۲۰ درصد رسید، خودکار بهتون پیام بده یا گوشی رو بذاره توی حالت ذخیره انرژی!