سلام به همه! اگه تا حالا اسم ترموکس (Termux) به گوشتون خورده و فکر میکنید یه چیز خیلی پیچیده و ترسناکه که فقط برنامهنویسهای حرفهای بلدن، این چنل دقیقاً برای شماست.
اینجا قراره از صفرِ مطلق شروع کنیم. حتی اگه تا حالا توی زندگیتون یه خط کد هم ننوشتید یا نمیدونید لینوکس چیه، هیچ مشکلی نیست. قراره قدم به قدم با هم ترموکس رو روی گوشی اندرویدمون راه بندازیم و ببینیم چه کارهای باحالی میشه باهاش کرد.
توی این مسیر قراره چیا یاد بگیریم؟
🔹 دستورات پایه و کار با فایلها
🔹 نصب پکیجها و ابزارهای کاربردی
🔹 نوشتن اسکریپتهای ساده و اتوماسیون کارها
🔹 کار با گیت (Git) و گیتهاب
🔹 و در نهایت، ساخت چند تا پروژه واقعی و کاربردی!
قدم اول: ترموکس رو کجا و چطور نصب کنیم؟
توی پست قبلی قرار شد ترموکس رو نصب کنید. حالا بریم سراغ اصل ماجرا!
اول از همه باید بگم ترموکس چیه: ترموکس یه برنامهست که یه لینوکس کامل رو داخل گوشی اندرویدیتون شبیهسازی میکنه. نه نیازی به روت کردن گوشی داره، نه به گوشی قدرتمند. با یه گوشی معمولی هم میتونید کلی کار باهاش انجام بدید.
⚠️ یه هشدار خیلی مهم :
ترموکس رو هرگز از گوگلپلی (Google Play) دانلود نکنید! نسخهای که توی گوگلپلی هست، خیلی قدیمیه و دیگه پشتیبانی نمیشه. اگه از اون استفاده کنید، با کلی خطا مواجه میشید و فکر میکنید مشکل از شماست.
✅ روش درست و امن برای نصب:
1. وارد مرورگر گوشیتون بشید و برید به سایت F-Droid.org (این فروشگاه نرمافزاری متنبازه و نسخه رسمی ترموکس رو داره).
2. توی قسمت جستجو، کلمه Termux رو سرچ کنید.
3. نسخهای که نوشته Terminal emulator with packages رو دانلود و نصب کنید. (اگه موقع نصب پیام داد که نصب از منابع ناشناس مجازه، اجازه بدید).
نکته: اگه دسترسی به سایت F-Droid نداشتید، میتونید نسخه رسمی رو از گیتهاب (GitHub) هم بگیرید.
حالا که نصبش کردید، بازش کنید. یه صفحه مشکی با یه متنی مثل ~ $ میبینید. این یعنی آمادهست!
این دستور رو دقیقاً تایپ کنید و اینتر بزنید:
pkg updateاین دستور میره و لیست برنامهها و ابزارهاش رو آپدیت میکنه. (ممکنه چند دقیقه طول بکشه یا ازتون بپرسه Do you want to continue? [Y/n] که باید حرف y رو بزنید و اینتر کنید).
📦 قدم دوم : (نصب پکیجها)
توی پست قبلی قرار شد دستور pkg update رو بزنید. حالا سوال مهم اینه: اصلاً این دستور چیکار میکنه؟
توی لینوکس و ترموکس، هیچ ابزاری از قبل به صورت کامل نصب نیست. درست مثل گوشی که برای گرفتن یه برنامه باید بری گوگلپلی، توی ترموکس هم باید ابزارها رو از یه فروشگاه دانلود کنی. به این کار میگن مدیریت پکیجها.
دستور pkg کلید همهچیزه! بریم با ۳ تا از مهمتریناش آشنا بشیم:
۱. آپدیت کردن لیست (خیلی مهم):
pkg update && pkg upgrade
این دستور میره چک میکنه ببینه نسخه جدیدی از ابزارها اومده یا نه. حتماً اول هر پروژه این رو بزنید تا با خطا مواجه نشید. (اگه ازتون سوال پرسید، y بزنید).
۲. نصب یه ابزار جدید:
pkg install [اسم-ابزار]
مثلاً اگه بخواید ادیتور متن نصب کنید، میزنید pkg install nano.
۳. حذف کردن ابزار:
pkg uninstall [اسم-ابزار]
اگه ابزاری رو دیگه لازم نداشتید، با این دستور پاکش کنید.
حالا که یاد گرفتید چطور ابزار نصب کنید، بیاید یه چیز باحال نصب کنیم!
دستور
pkg install cmatrix
رو بزنید
(اگه موقع نصب پرسید
Do you want to continue? [Y/n]
حرف y رو بزنید).
بعد از اینکه نصب شد، کلمه cmatrix رو تایپ کنید و اینتر بزنید.
بهتون خوش گذشت، ولی شما الان توی ماتریکس هستید!
(برای خروج ازش دکمههای Ctrl و C رو با هم بزنید).
📂 قدم سوم: مدیریت فایلها در ترموکس
تا اینجا یاد گرفتیم چطور ابزارهای مختلف رو نصب کنیم. اما حالا یه سؤال مهم داریم:
چطور داخل ترموکس فایل و پوشه بسازیم و اونها رو مدیریت کنیم؟
نگران نباشید! برای این کار فقط به چند دستور ساده نیاز داریم. پس بریم سراغ
۵ دستور طلایی!
۱. من کجام؟ ("pwd")
گاهی ممکنه داخل چندین پوشه مختلف باشید و ندونید دقیقاً کجا هستید.
دستور زیر مسیر فعلی شما رو نمایش میده:
pwd
۲. چه فایلهایی اینجا هستن؟ ("ls")
با این دستور میتونید تمام فایلها و پوشههای مسیر فعلی رو ببینید:
ls
درست مثل زمانی که وارد یک پوشه در فایلمنیجر گوشی میشید!
۳. ساخت پوشه جدید ("mkdir")
فرض کنید میخوایم یک پوشه برای پروژههامون بسازیم.
این دستور رو وارد کنید:
mkdir TermuxLab
حالا دستور ls رو بزنید. تبریک میگم! پوشه شما ساخته شده. 🎉
۴. ورود به پوشه ("cd")
برای ورود به پوشهای که ساختیم، از دستور زیر استفاده میکنیم:
cd TermuxLab
حالا اگر "pwd" رو بزنید، میبینید که مسیر فعلی شما تغییر کرده.
۵. ساخت فایل جدید ("touch")
حالا که وارد پوشه شدیم، وقتشه اولین فایل خودمون رو بسازیم:
touch note.txt
دوباره "ls" رو اجرا کنید.
میبینید؟ فایل "note.txt" با موفقیت ساخته شده! 📄
⚠️ دو نکته مهم که باید بدونید:
🔹 حساسیت به حروف بزرگ و کوچک:
در لینوکس حروف بزرگ و کوچک با هم فرق دارن.
"TermuxLab" با "termuxlab" یکی نیست!
🔹 اسمهایی که فاصله دارن:
اگر اسم پوشه شما شامل فاصله باشه، باید اون رو داخل دابلکوتیشن قرار بدید:
mkdir "My First Project"
قدم چهارم: جعبهابزار ترموکس
ترموکس صدها پکیج داره، ولی من ۱۰ تا از مهمترینها رو که هر کسی باید داشته باشه رو براتون دستهبندی کردم:
👨💻 دسته اول: برنامهنویسی و مدیریت کد
۱. python: زبان برنامهنویسی پایتون. محبوبترین زبون دنیا که توی ترموکس هم عالی کار میکنه.
۲. git: ابزار مدیریت نسخه. با این میتونید به گیتهاب (GitHub) وصل بشید و پروژههاتون رو ذخیره کنید.
۳. nano: یه ادیتور متن ساده و راحت. باهاش میتونید فایلهای کدتون رو باز و ویرایش کنید.
🌐 دسته دوم: شبکه و دانلود
۴. wget: دانلودر قدرتمند. فایلها رو مستقیم از لینکهای اینترنتی توی ترموکس دانلود میکنه.
۵. curl: برای ارتباط با سایتها و APIها. میشه باهاش اطلاعات از اینترنت گرفت.
۶. openssh: برای اتصال امن به سرورها یا گوشیهای دیگه.
۷. nmap: (فقط برای تست شبکه خودتون!) یه ابزار عالی برای اینکه ببینید چه دستگاههایی به وایفای خونه یا شبکهتون وصل هستن.
🛠 دسته سوم: مدیریت سیستم و ابزارهای باحال
۸. htop: نمایشگر زنده پردازنده و رم. (مثل Task Manager ویندوز).
۹. tree: پوشهها و فایلهای شما رو به صورت درختی و خیلی قشنگ نشون میده.
۱۰. neofetch: نمایش مشخصات گوشی و لوگوی سیستم. (برای عکس گرفتن عالیه!).
خبر خوب اینه که میتونید همه اینا رو با یه دستور نصب کنید! کافیه این دستور طولانی رو کپی کنید و توی ترموکس بزنید (توجه کنید که نصبشون ممکنه چند دقیقه طول بکشه و حجم اینترنت مصرف کنه، پس با وایفای وصل بشید):
pkg install python git nano wget curl openssh nmap htop tree neofetch
وقتی پرسید [Y/n] حرف y رو بزنید نصب بشن
📂 قدم پنجم: اتصال به حافظه گوشی + اولین کد پایتون! 🐍
توی پست قبلی کلی پکیج نصب کردیم (پایتون، نانو و...). حالا وقتشه که ازشون استفاده کنیم!
ولی اول یه مشکل بزرگ رو حل کنیم: ترموکس به صورت پیشفرض به فایلهای گوشی شما (عکسها، موزیکها و...) دسترسی نداره. این یه ویژگی امنیتی اندرویده که برنامهها نتونن به راحتی به کل گوشی دسترسی پیدا کنن.
برای اینکه ترموکس رو به حافظه گوشی وصل کنیم، این دستور رو توی ترموکس بزنید:
termux-setup-storage
وقتی یه پنجره باز شد و اجازه دسترسی خواست، حتماً Allow (اجازه دادن) رو بزنید. حالا اگه دستور ls رو بزنید، یه پوشه جدید به اسم storage میبینید که به کل حافظه گوشیتون وصله!
📝 حالا بریم سراغ اولین کد:
میخوایم با ادیتور nano یه فایل پایتون بسازیم.
۱. دستور nano hello.py رو بزنید و اینتر کنید. (یه صفحه سفید/خاکستری باز میشه).
۲. دقیقاً این خط کد رو تایپ کنید (با دقت به علامتها):
print("Hello TermuxLab!")
۳. چطور ذخیره کنیم؟ توی صفحهکلید بالای ترموکس، دکمه CTRL رو نگه دارید و همزمان حرف O (حرف اُ) رو بزنید (یعنی ذخیره). بعدش اینتر بزنید تا تایید بشه.
۴. چطور خارج بشیم؟ دکمه CTRL رو نگه دارید و حرف X رو بزنید.
🚀 اجرا کردن کد :
حالا دوباره توی ترمینال اصلی هستید. برای اینکه کدی که نوشتیم رو اجرا کنیم، این دستور رو بزنید:
python hello.py
اگه همهچیز درست انجام شده باشه، توی صفحه نوشته میشه:
Hello TermuxLab!
تبریک میگم! شما رسماً اولین برنامهتون
رو با پایتون نوشتید و اجرا کردید. 🎉