🌿 فرق «روزی» و «دارایی» از نگاه اسلام
بسیاری از ما گمان میکنیم هرچه داراییمان بیشتر باشد، روزیمان نیز بیشتر است؛ اما در منطق اسلام، دارایی با روزی یکسان نیست.
روزی، آن چیزی است که واقعاً نصیب انسان میشود؛ نه هر چیزی که در اختیار او قرار میگیرد.
روزی شخصی تصمیم گرفت امام صادق علیهالسلام را بیازماید. سیبی برداشت و با خود گفت: از امام میپرسم آیا این سیب رزق من است یا نه؟ اگر فرمود رزق توست، آن را به دیگری میدهم؛ و اگر فرمود رزق تو نیست، خودم میخورم تا پاسخ امام را نقض کرده باشم.
امام صادق علیهالسلام فرمودند:
«اگر این سیب از گلویت پایین برود، رزق توست.»
یعنی رزق، آن چیزی است که حقیقتاً به انسان میرسد، نه صرفاً آنچه در اختیار اوست.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله نیز فرمودند:
«يَقُولُ ابْنُ آدَمَ: مَالِي مَالِي، وَهَلْ لَكَ مِنْ مَالِكَ إِلَّا مَا أَكَلْتَ فَأَفْنَيْتَ، أَوْ لَبِسْتَ فَأَبْلَيْتَ، أَوْ تَصَدَّقْتَ فَأَمْضَيْتَ، وَمَا عَدَا ذَلِكَ فَهُوَ مَالُ الْوَارِثِ.»
ترجمه:
فرزند آدم میگوید: «مال من، مال من!» در حالی که از مالت جز این بهرهای نداری: آنچه خوردی و تمام شد، یا پوشیدی و کهنه شد، یا در راه خدا صدقه دادی و برای آخرتت فرستادی؛ و غیر از این، سهم وارثان است.
🍎 مثالی ساده:
فرض کنید یک کیلو سیب میخرید و به خانه میآورید. از آن فقط یک سیب میخورید و بقیه را اعضای خانواده یا دیگران مصرف میکنند.
آن یک کیلو سیب، دارایی شما بود؛ اما روزی شما همان یک سیبی بود که واقعاً نصیبتان شد.
پس هر دارایی، روزی نیست...
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
🌿 چرا خداوند بلا را نازل میکند؟
بسیاری تصور میکنند هر بلایی که بر انسان نازل میشود، تنها نتیجه گناه یا مجازات الهی است؛ در حالی که قرآن و روایات، حقیقت عمیقتری را بیان میکنند.
امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند:
««لَوْ أَنَّ النَّاسَ حِينَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ وَ تَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ، فَزِعُوا إِلَى رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِيَّاتِهِمْ، وَ وَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ، لَرَدَّ عَلَيْهِمْ كُلَّ شَارِدٍ، وَ أَصْلَحَ لَهُمْ كُلَّ فَاسِدٍ.»»
اگر مردم هنگام نزول بلاها، با نیتی صادق و دلی سرشار از محبت خدا به سوی او بازگردند، خداوند همه امور از دسترفته را به آنان بازمیگرداند و تمام امور فاسد زندگیشان را اصلاح میکند.
نکته مهم روایت این است که حضرت نمیفرمایند با آمدن بلا همه چیز درست میشود؛ بلکه میفرمایند اگر بلا، انسان را به اخلاص در توجه به خدا برساند، خداوند اصلاح همه امور را بر عهده میگیرد.
قرآن کریم نیز همین حقیقت را بیان میکند:
«﴿فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ﴾ (عنکبوت، ۶۵)»
وقتی انسان در میان امواج دریا هیچ پناهی جز خدا نمیبیند، او را با اخلاص میخواند و خداوند نیز نجاتش میدهد.
در آیهای دیگر، خداوند علت بسیاری از سختیها را چنین بیان میکند:
«﴿وَلَقَدْ أَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ﴾ (انعام، ۴۲)»
یعنی ما آنان را به سختیها گرفتار کردیم تا به درگاه خدا تضرع کنند.
«تضرع» همان شکسته شدن دل و بریدن از تکیهگاههای غیر خداست؛ حالتی که انسان را به اخلاص میرساند.
پس از کنار هم قرار دادن این آیات و روایت امیرالمؤمنین علیهالسلام، به این نتیجه میرسیم که یکی از مهمترین فلسفههای بلا، رساندن انسان به اخلاص در توجه به خداوند است؛ زیرا اخلاص، آغاز همه خیرات و اصلاح همه امور است.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
🌿 اخلاص؛ آغاز سرپرستی خداوند بر زندگی انسان
گفته شد که یکی از اهداف مهم بلاها، رساندن انسان به اخلاص در توجه به خداوند است. اما اگر انسان به این مقام برسد، چه اتفاقی در زندگی او رخ میدهد؟
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله در حدیثی قدسی میفرمایند:
««قَالَ اللَّهُ: لَا أَطَّلِعُ عَلَى قَلْبِ عَبْدٍ فَأَعْلَمُ فِيهِ حُبَّ الْإِخْلَاصِ لِطَاعَتِي وَابْتِغَاءَ وَجْهِي، إِلَّا تَوَلَّيْتُ تَقْوِيمَهُ وَسِيَاسَتَهُ.»»
خداوند نمیفرماید: «فقط دعایش را مستجاب میکنم» یا «مشکلش را حل میکنم»؛ بلکه میفرماید: خودم عهدهدار تربیت، تدبیر و مدیریت زندگی او میشوم.
این تعبیر بسیار عمیق است. «تولیت» یعنی انسان دیگر به حال خود رها نمیشود؛ خداوند او را در مسیر رشد هدایت میکند، لغزشهایش را اصلاح میکند، موانع کمالش را کنار میزند و زندگی او را بر اساس حکمت و رحمت خود اداره میکند.
طبیعی است که وقتی مدیر زندگی انسان، خداوندِ علیم و حکیم باشد، نتیجهای جز خیر نخواهد داشت؛ هرچند گاهی آن خیر، با خواستههای ظاهری انسان متفاوت باشد.
حضرت زهرا سلاماللهعلیها ثمره این سرپرستی الهی را چنین بیان میکنند:
««مَنْ أَصْعَدَ إِلَى اللَّهِ خَالِصَ عِبَادَتِهِ، أَهْبَطَ اللَّهُ إِلَيْهِ أَفْضَلَ مَصْلَحَتِهِ.»»
هر کس عبادت خالص خود را به سوی خدا بالا ببرد، خداوند بهترین مصلحت را برای او نازل میکند.
دقت کنید که حضرت نفرمودند: «خداوند هر چه او بخواهد به او میدهد.» گاهی خواستههای ما از روی احساس، غفلت یا نگاه کوتاهمدت است؛ اما خداوند چیزی را مقدر میکند که بیشترین نقش را در سعادت دنیا و آخرت ما دارد. این همان معنای «أفضل مصلحته» است.
از آثار شگفتانگیز اخلاص، شکوفایی حکمت در وجود انسان است.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله فرمودند:
««مَنْ أَخْلَصَ لِلَّهِ أَرْبَعِينَ يَوْماً، فَجَّرَ اللَّهُ يَنَابِيعَ الْحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلَى لِسَانِهِ.»»
حکمت، صرفاً اطلاعات و دانش نیست؛ بلکه نوری الهی است که حق را از باطل و خیر را از شر آشکار میکند. وقتی انسان به اخلاص میرسد، دل او محل تابش این نور میشود و سخنانش نیز رنگ الهی میگیرد؛ به همین دلیل کلام او بر دلها مینشیند و مایه هدایت دیگران میشود.
نتیجه آنکه:
اخلاص، تنها یک فضیلت نیست؛ بلکه نقطهای است که از آن، ولایت و سرپرستی خداوند بر زندگی انسان آغاز میشود. هر چه اخلاص بیشتر شود، تدبیر الهی در زندگی آشکارتر میشود؛ بهترین مصلحت جایگزین خواستههای محدود انسان میگردد و نور حکمت در قلب و زبان او جلوه میکند.
کسی که خدا مدیر زندگی اوست، هرگز بازنده نیست؛ زیرا خداوند جز آنچه خیر واقعی اوست، برایش تقدیر نمیکند.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
🌿 خصوصیات پیمانشکنان از نگاه قرآن
قرآن کریم در آیات ۵۵ تا ۵۷ سوره انفال و آیات ۱۲ و ۱۳ سوره توبه، ویژگیهای کسانی را که پیمان میبندند اما به آن وفادار نمیمانند، بیان کرده است.
۱. ایمان حقیقی ندارند
«﴿إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذِينَ كَفَرُوا فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ﴾
(انفال: ۵۵)»
قرآن ریشه پیمانشکنی را در فقدان ایمان میداند؛ کسی که به خدا و حسابرسی الهی باور نداشته باشد، به عهد خود نیز پایبند نخواهد ماند.
۲. پیمانشکنی برای آنان یک رفتار همیشگی است
«﴿ثُمَّ يَنقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ﴾
(انفال: ۵۶)»
قرآن نمیگوید یکبار عهد شکستند، بلکه میفرماید: «در هر بار» پیمان خود را نقض میکنند؛ یعنی پیمانشکنی به یک خصلت ثابت در آنان تبدیل شده است.
۳. هیچ تقوا و تعهد اخلاقی ندارند
«﴿وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ﴾
(انفال: ۵۶)»
نه از خدا پروا دارند و نه خود را ملزم به رعایت اصول اخلاقی و حقوقی میدانند؛ ازاینرو، شکستن عهد برای آنان مانعی ندارد.
۴. به دشمنی با دین بسنده نمیکنند، بلکه به آن طعنه میزنند
«﴿وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ﴾
(توبه: ۱۲)»
پس از نقض پیمان، جنگ رسانهای، تبلیغی و اعتقادی را نیز آغاز میکنند و میکوشند ایمان جامعه را تضعیف کنند.
۵. آغازگر فتنه و درگیری هستند
«﴿وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ﴾
(توبه: ۱۳)»
قرآن تصریح میکند که این گروه آغازگر تجاوز و درگیریاند، نه اینکه صرفاً واکنشی نشان داده باشند.
🔹 جمعبندی
از نگاه قرآن، پیمانشکنان تنها کسانی نیستند که تعهدی را زیر پا میگذارند؛ بلکه مجموعهای از ویژگیها دارند: بیایمانی، پیمانشکنی مکرر، بیتقوایی، دشمنی با دین و آغازگری در فتنه و تجاوز. به همین دلیل، قرآن اعتماد دوباره به چنین افرادی را عاقلانه نمیداند.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
اصلاح، از آینه دل آغاز میشود
گاهی گمان میکنیم راه نجات جامعه، در اصلاح دیگران است؛ زبان را به ملامت آنان میگشاییم، از فساد زمانه مینالیم و از عیبهای اطرافیان سخن میگوییم. اما مکتب اهلبیت علیهمالسلام، نگاه ما را از بیرون به درون برمیگرداند؛ گویی پیش از آنکه جهان را تغییر دهیم، باید آینه دل خود را صیقل دهیم.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله فرمودند:
«المؤمن مرآة المؤمن»
مؤمن، آینه مؤمن است.
آینه، تنها تصویر را بازمیتاباند؛ نه چیزی بر آن میافزاید و نه از آن میکاهد. از این رو، مؤمن هنگامی که با صفتی ناپسند در دیگری روبهرو میشود، پیش از آنکه انگشت اتهام به سوی او بگیرد، نگاهش را به سوی خویش بازمیگرداند. که آنچه در آیینه وجود دیگران میبیند، انعکاسی از حقیقتی می باشد که هنوز در ژرفای جان خودش درمان نشده است.
از همین حقیقت است که امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند:
«اُحْصُدِ الشَّرَّ مِنْ صَدْرِ غَيْرِكَ بِقَلْعِهِ مِنْ صَدْرِكَ.»
شر را از سینه دیگران برکن، اما با ریشهکن کردن آن از سینه خودت.
این سخن، دعوت به سفری درونی است. حضرت نمیفرمایند نخست به اصلاح مردم برخیز؛ بلکه میآموزند که ریشه فساد را در دل خود بخشکان. زیرا دلی که از کینه، حسد، تکبر و خودخواهی پاک شود، حضورش نیز پیرامون خود را دگرگون میکند.
از همین رو امام صادق علیهالسلام فرمودند:
«لا يَعِيبُ أَخاهُ المُؤمِنَ بِعَيبٍ حَتّى يَنفِيَ ذلِكَ العَيبَ مِن نَفسِهِ.»
مؤمن، پیش از آنکه عیب دیگری را ببیند، به درمان همان عیب در وجود خویش میپردازد. کسی که هر روز با نفس خود در حال جهاد است، کمتر مجال مییابد که عمرش را صرف عیبجویی از دیگران کند.
اما آثار این اصلاح، تنها در وجود انسان باقی نمیماند. امیرالمؤمنین علیهالسلام میفرمایند:
«إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا تَابَ، تَابَ مَالُهُ مَعَهُ.»
یعنی هنگامی که انسان به سوی خدا بازمیگردد، این بازگشت تنها دل او را متحول نمیکند؛ بلکه بر همه آنچه به او وابسته است سایه میافکند. مال او، خانواده او، دوستان او و فضای زندگی او نیز از نور این تحول بهرهمند میشوند.
شاید راز این همه، آن باشد که عالم بیرون، بیش از آنکه ساخته دستهای ما باشد، ساخته دلهای ماست. هرگاه دل آباد شود، آبادانی آن در رفتار، گفتار، خانواده و جامعه نیز آشکار خواهد شد؛ و هرگاه دل به فساد آلوده گردد، آثار آن دیر یا زود در محیط پیرامون انسان نمایان میشود.
از این رو، اگر آرزوی جامعهای پاک، خانوادهای سالم و جهانی سرشار از خیر را داریم، نخست باید از خود آغاز کنیم. انقلابهای بزرگ، از فتح یک دل آغاز میشوند؛ و اصلاح جامعه، ثمره اصلاح انسان است.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
💫اختلاف؛ مانعی در مسیر فرج
یکی از دردهای بزرگ جامعه شیعه، اختلافهایی است که دلها را از یکدیگر دور میکند؛ اختلافهایی که گاه از یک سخن، یک سلیقه یا یک برداشت آغاز میشود، اما سرانجام، رشته اخوت ایمانی را میگسلد.
حضرت ولیعصر عجلاللهتعالیفرجهالشریف در توقیعی نورانی میفرمایند:
««لَوْ أَنَّ أَشْيَاعَنَا وَفَّقَهُمُ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِي الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَيْهِمْ، لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْيُمْنُ بِلِقَائِنَا.»»
اگر شیعیان ما، که خدا آنان را بر طاعت خویش موفق بدارد، در وفای به عهد، همدل و یکدل بودند، سعادت دیدار ما از آنان به تأخیر نمیافتاد.
این «اجتماع قلوب» تنها با گرد آمدن بر محور امام شکل میگیرد؛ همان حقیقتی که قرآن کریم از آن با تعبیر «تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ» یاد میکند؛ یعنی گرد آمدن بر محور مشترک حق. برای شیعه، بزرگترین محور وحدت، ولایت اهلبیت علیهمالسلام و امام زمان علیهالسلام است.
از سوی دیگر، اهلبیت علیهمالسلام به ما آموختهاند که حتی در برخورد با کسانی که خود را دوستدار آنان معرفی میکنند، باید با کرامت رفتار کنیم. امام صادق علیهالسلام در نامهای میفرمایند:
««وَأَكْرِمْ كُلَّ مَنْ وَجَدْتَهُ يَذْكُرُنَا أَوْ يَنْتَحِلُ مَوَدَّتَنَا، ثُمَّ لَيْسَ عَلَيْكَ صَادِقًا كَانَ أَوْ كَاذِبًا، إِنَّمَا عَلَيْكَ نِيَّتُكَ وَعَلَيْهِ كَذِبُهُ.»»
هر کس را که دیدی از ما یاد میکند یا خود را دوستدار ما میداند، گرامی بدار؛ خواه در ادعای خود راستگو باشد یا دروغگو. وظیفه تو، نیت پاک و رفتار کریمانه است و دروغ او بر عهده خود اوست.
این سخن، افق نگاه اهلبیت علیهمالسلام را نشان میدهد. اگر نسبت به کسی که تنها ادعای محبت اهلبیت را دارد، مأمور به اکرام هستیم، پس چگونه سزاوار است نسبت به شیعهای که محبت اهلبیت در دل دارد، با کمترین اختلاف، زبان به تکفیر، تفسیق، توهین و دشمنی بگشاییم؟
جامعهای که حرمت شیعیان را نگاه دارد، به اجتماع قلوب نزدیکتر است؛ و جامعهای که اختلاف، بدبینی و نزاع را گسترش دهد، خود زمینه تأخیر فرج را فراهم میکند. همانگونه که احترام به مؤمن و حفظ وحدت، زمینه عاقبتبهخیری است، شکستن دلهای اهل ایمان و دامن زدن به اختلاف، انسان را از این توفیق بزرگ محروم میسازد.
بیاییم پیش از آنکه در پی اختلاف با دیگران باشیم، دلهای خود را به محور ولایت نزدیک کنیم؛ چرا که راه ظهور، از وحدت دلهای مؤمنان میگذرد، نه از تفرقه و نزاع.
اگر این مطلب برایتان مفید بود، برای نشر معارف اهلبیت علیهمالسلام آن را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
💰🕊️ رزق؛ تقسیمشده و تضمینشده
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام میفرمایند:
إِنَّ الْمَالَ مَقْسُومٌ مَضْمُونٌ لَكُمْ، قَدْ قَسَمَهُ عَادِلٌ بَيْنَكُمْ، وَضَمِنَهُ وَسَيَفِي لَكُمْ.
«همانا مال و روزی، تقسیمشده و برای شما ضمانت شده است؛ آن را خداوندی عادل در میان شما تقسیم کرده و رسیدن آن را ضمانت نموده است و به ضمانت خود وفا خواهد کرد.»
یعنی خداوند متعال، رزق و روزی انسانها را با عدالت و حکمت خود تقسیم کرده و رسیدن آن را نیز تضمین نموده است. پس این همه جزع و فزع و اضطراب برای مال دنیا بیهوده است؛ چراکه اگر تمام انسانها تلاش کنند، بیش از آنچه برای آنان تضمین شده است، به دست نخواهند آورد.
📖 خداوند متعال میفرماید:
﴿وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُهَا﴾
«هیچ جنبندهای در زمین نیست، مگر اینکه روزی او بر عهده خداوند است.»
🌱 هر مخلوقی را که خداوند آفریده، رزق او را نیز بر عهده گرفته است. و چه ضمانتی بالاتر از اینکه خود خداوند، روزی انسان را تضمین کرده باشد؟!
خداوند برای هر انسانی به اندازهای که برای رسیدن به کمال الهی به آن نیاز دارد، رزق قرار داده است. بنابراین، اگر در رزق انسانها تفاوتی وجود دارد، این تفاوت نیز بیحساب و بدون حکمت نیست؛ بلکه به ظرفیت وجودی هر انسان و میزان نیازی که برای حرکت او در مسیر کمال الهی دارد، بازمیگردد.
اما نکتهای که در اینجا وجود دارد این است که:
⚖️ رزق تضمین شده است، اما عمل انسان در چگونگی رسیدن به آن تأثیر دارد.
برای مثال، اگر رزق مالی یک شخص صد میلیون تومان باشد، عمل و انتخاب انسان میتواند تأثیر بگذارد که این صد میلیون تومان از راه حلال یا حرام به دست او برسد؛ اما اصل آن رزق، نه یک تومان کمتر میشود و نه یک تومان بیشتر.
📜 ادامه دارد...
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
📜🕊️ رزق از دست نمیرود؛ اما راه رسیدن به آن مهم است
در روایتی زیبا آمده است:
روزی امیرالمؤمنین علیهالسلام وارد مسجد شدند و مرکب خود را به مردی سپردند تا از آن مراقبت کند.
آن مرد، افسار مرکب را باز کرد و آن را دزدید و رفت.
امیرالمؤمنین علیهالسلام پس از اینکه نماز خود را به پایان رساندند، دو درهم به همراه داشتند تا به عنوان پاداش نگهداری مرکب به آن مرد بدهند؛ اما وقتی از مسجد خارج شدند، دیدند مرکب بدون افسار است.
حضرت دو درهم را به یکی از غلامان خود دادند تا با آن افساری برای مرکب خریداری کند.
غلام به بازار رفت و همان افسار دزدیدهشده را یافت؛ افساری که آن مرد آن را به دو درهم فروخته بود. غلام افسار را به همان دو درهم خرید و نزد امیرالمؤمنین علیهالسلام بازگشت.
امیرالمؤمنین علیهالسلام فرمودند:
إِنَّ الْعَبْدَ لَيَحْرِمُ نَفْسَهُ الرِّزْقَ الْحَلَالَ بِتَرْكِ الصَّبْرِ، وَلَا يُزَادُ عَلَى مَا قُدِّرَ لَهُ.
«بنده، با ترک صبر، خود را از روزی حلال محروم میکند و بیش از آنچه برای او مقدر شده، به دست نمیآورد.»
🔹 آن مرد قرار بود همان دو درهم را از راه حلال به دست آورد؛ چراکه امیرالمؤمنین علیهالسلام قصد داشت به خاطر نگهداری مرکب، آن دو درهم را به او عطا کند.
اما او صبر نکرد؛ افسار را دزدید و همان دو درهم را از راه حرام به دست آورد.
💡 پس آنچه برای او مقدر شده بود، همان دو درهم بود؛ اما خودش با بیصبری و انتخاب نادرست، رزق حلال را از دست داد و همان رزق را از راه حرام به دست آورد.
🌿 بنابراین، رزق انسان تضمین شده است؛ اما اینکه انسان از چه راهی به رزق خود برسد، به انتخاب و عمل خودش بستگی دارد.
🔸 ممکن است انسان با صبر، همان رزق را از راه حلال به دست آورد؛
🔸 و ممکن است با بیصبری و طمع، همان رزق را از راه حرام به دست آورد.
✨ رزق تو از دستت نخواهد رفت؛ اما مراقب باش که برای رسیدن به آن، خودت را از راه حلال محروم نکنی.
🕊️ آنچه خداوند برای تو مقدر کرده، به تو خواهد رسید؛ مهم این است که از چه راهی به آن برسی.
📜 ادامه دارد...
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
💰 رزق تضمین شده است؛ اما راه رسیدن به آن مهم است
در مباحث گذشته گفتیم که رزق انسان تضمین شده است؛ یعنی خداوند متعال برای هر انسانی رزقی مقدر کرده است و این رزق، نه یک ذره بیشتر از مقدار مقدر به انسان میرسد و نه یک ذره کمتر.
اما ممکن است کسی بگوید:
پس اگر رزق ما تضمین شده است، چرا تلاش کنیم؟ بنشینیم و کاری انجام ندهیم تا رزقمان برسد؟
پاسخ این است که خداوند برای رسیدن به رزق، اسباب و راههایی قرار داده است. انسان باید تلاش کند؛ اما مهمتر از مقدار تلاش، این است که بداند در چه راهی باید تلاش کند.
گاهی انسانهایی را میبینیم که شب و روز در تلاشاند، اما دائماً از این شاخه به آن شاخه میپرند؛ یک روز سراغ کاری میروند، روز دیگر راهی دیگر را امتحان میکنند و گاهی حتی وارد مسیرهایی میشوند که هیچ ارتباطی با وظیفه واقعی آنان ندارد.
در نتیجه، هم خسته میشوند، هم عمر و توانشان را از دست میدهند و هم به نتیجه مطلوب نمیرسند.
اما انسان مؤمن، پیش از آنکه فقط به دنبال «بیشتر کار کردن» باشد، تلاش میکند بفهمد:
🔹 وظیفه من چیست؟
🔹 خداوند از من چه میخواهد؟
🔹 رضایت الهی در کدام مسیر است؟
امام صادق علیهالسلام میفرمایند:
«لَمْ يُقَدِّمْ رِجْلًا وَلَمْ يُؤَخِّرْ أُخْرَى حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ لِلَّهِ فِيهِ رِضًا أَوْ سَخَطًا»
مؤمن قدمی پیش نمیگذارد و قدمی به عقب نمینهد، مگر آنکه بداند آیا رضایت خداوند در آن کار هست یا خشم و نارضایتی او.
بنابراین، باور به رزاقیت خدا به معنای دست روی دست گذاشتن نیست؛ بلکه یعنی انسان در مسیر درست حرکت کند و بداند که وظیفه او تلاش در راهی است که خداوند برایش قرار داده است.
هرچه یقین انسان به خداوند و رزاقیت او بیشتر باشد، بهتر میتواند وظیفه خود را تشخیص دهد؛ و هرچه وظیفهاش را بهتر تشخیص دهد، از تلاشهای بیهوده و مسیرهای اشتباه دورتر میشود.
📌 مسئله فقط این نیست که چقدر تلاش میکنی؛
مسئله این است که آیا در راه درست تلاش میکنی یا نه؟
ادامه دارد...
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
🛤 رزق مقدر است؛ اما انتخاب مسیر با ماست
خداوند برای رسیدن انسان به رزق، اسباب و راههایی قرار داده است. همانطور که برای رسیدن به یک شهر، مسیرهای مختلفی وجود دارد مثلاً فرض کنید میخواهید به مشهد بروید و چند مسیر پیش روی شماست: یک مسیر از میان بیابان میگذرد، مسیر دیگر از کوهستان و مسیر سوم، راهی کوتاه و هموار است.
اگر ندانید کدامیک از این مسیرها به مشهد میرسد، ممکن است مجبور شوید هر سه راه را امتحان کنید. در مسیر کوهستان، احتمال روبهرو شدن با حیوانات وحشی وجود دارد و ممکن است به شما آسیب برسد. در مسیر بیابان نیز ممکن است گرفتار دزدان شوید و سختیهای زیادی را تحمل کنید.
اما شخصی که علم و آگاهی دارد، از همان ابتدا نزدیکترین و امنترین مسیر را انتخاب میکند و دیگر مجبور نیست سختیها و خطرهای مسیرهای اشتباه را تجربه کند.
زندگی نیز همینگونه است؛ انسانِ آگاه با شناخت مسیر درست، انتخاب صحیحی میکند و با کمترین آسیب و سختی، به مقصد میرسد.
در بحث رزق هم همینطور است
ممکن است دو نفر هر دو برای به دست آوردن رزق تلاش کنند؛ اما یکی راه حلال را انتخاب کند و دیگری برای رسیدن به همان هدف، وارد راههای حرام، دروغ، ظلم و گناه شود.
هر دو تلاش کردهاند، اما مسیرشان یکسان نیست.
کسی که رضایت خداوند را معیار زندگی قرار میدهد، تلاش میکند؛ اما تلاش او هدفمند است. او برای به دست آوردن زرق، هر کاری انجام نمیدهد و به هر راهی وارد نمیشود؛ زیرا میداند رزق او به دست خداست و از این شاخ به اون شاخه پریدن و دست وپا زدن های بیش از اندازه رزق مقدر او را بیشتر نمیکند.
خداوند متعال میفرماید:
« لَا يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَايَ عَلَى هَوَاهُ إِلَّا جَعَلْتُ غِنَاهُ فِي نَفْسِهِ، وَهَمَّهُ فِي آخِرَتِهِ، وَكَفَفْتُ عَنْهُ ضَيْعَتَهُ، وَضَمَّنْتُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ رِزْقَهُ، وَكُنْتُ لَهُ مِنْ وَرَاءِ تِجَارَةِ كُلِّ تَاجِرٍ»
«هر بندهای که خواسته مرا بر خواسته خودش مقدم بدارد، بینیازی را در نفس او قرار میدهم، همّ و دغدغهاش را متوجه آخرت میکنم، زندگیاش را سامان میدهم و آسمانها و زمین را ضامن رزق او قرار میدهم.»
این بخش از روایت، یک حقیقت مهم را بیان میکند: خداوند ضمانت می کند رزقش را چون رضایت خداوند را مقدم کرده
اما درباره کسی که خواستههای خودش را بر خواست خدا مقدم میکند، میفرماید:
«شَتَّتْتُ عَلَيْهِ أَمْرَهُ، وَلَبَّسْتُ عَلَيْهِ دُنْيَاهُ، وَشَغَلْتُ قَلْبَهُ بِهَا، وَلَمْ أُوتِهِ مِنْهَا إِلَّا مَا قَدَّرْتُ»
«کارش را پراکنده و آشفته میکنم، دنیا را بر او مشتبه میسازم، قلبش را گرفتار دنیا میکنم و با این حال، جز همان مقداری که برایش مقدر کردهام، چیزی به او نمیدهم.»
یعنی ممکن است انسان برای رسیدن به رزق، تمام زندگی خود را درگیر دنیا کند، از حلال و حرام عبور کند، به دیگران ظلم کند و آرامش خود را از دست بدهد؛ اما در نهایت، بیش از آنچه برایش مقدر شده، به دست نیاورد.
کسی که خواست خودش را بر خواست خداوند مقدم کند بیش از انچه برایش مقدر شده نمی رسد اما به چه قیمتی
به قیمت از هم پاشیدن زندگی اش
🔻 پس تفاوت انسانها در مقدار رزق نیست؛ بلکه در مسیر رسیدن به آن است.
یکی با توکل، تلاش صحیح و رعایت حلال و حرام به رزق خود میرسد؛ اما دیگری برای رسیدن به همان رزق، راههای مختلفی را امتحان میکند، هزینههای بیشتری میدهد و گاهی به گناه و حرام گرفتار میشود.
بنابراین، تلاش بیشتر به معنای رزق بیشتر نیست؛ گاهی انسان با انتخاب راه نادرست، فقط رسیدن به همان رزق مقدر را برای خودش سختتر میکند.
📌 رزق مقدر است؛ اما ما در انتخاب مسیر اختیار داریم.
پس نه باید دست از تلاش کشید و نه برای رسیدن به رزق، هر راهی را انتخاب کرد.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
.