معرفت امام ← قطع امید از راهحلهای غیرالهی ← وفاداری به عهد الهی ← اجتماع قلوب شیعیان ← خواست حقیقی و صادقانه ظهور
هرچه جامعه زودتر به این معرفت برسد، به همان اندازه از قرار گرفتن در مسیر اضطرار و تحمل هزینههای سنگین ظلم و فساد دور خواهد شد.
بنابراین، یکی از بزرگترین کارهای ما برای زمینهسازی ظهور این است که خودمان و جامعه را به این باور برسانیم که امام زمان(عج) یک مسئله فرعی و صرفاً تاریخی نیست؛ بلکه نیاز حقیقی بشر و تنها راه رسیدن به حاکمیت کامل عدالت الهی است.
ظهور، زمانی فقط یک آرزو نخواهد بود که به یک «نیاز حقیقی» در دلهای مردم تبدیل شود. 🌱
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
📿 دو نوع سختی در زندگی؛ کدامیک ساخته خود ماست؟
زندگی انسان سرشار از سختیها، گرفتاریها و آزمونهایی است که میتوانند زمینهای برای رشد و رسیدن به مقامات بالاتر باشند. از نگاه قرآن و روایات، سختیها و بلاهایی که انسان با آنها مواجه میشود، یکسان نیستند و میتوان آنها را در یک تقسیم کلی، به دو نوع تقسیم کرد:
۱️⃣ سختیهای اضطراری و غیراختیاری ⚖️
دسته اول، سختیها و گرفتاریهایی هستند که انسان در پیدایش مستقیم آنها اختیار و انتخابی ندارد و ناخواسته با آنها مواجه میشود. بخشی از این گرفتاریها میتواند بازتاب و پیامد اعمال و گناهان خود انسان باشد.
قرآن کریم میفرماید:
«وَمَا أَصَابَكُم مِّن مُّصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَن كَثِيرٍ»
«و هر مصیبتی که به شما برسد، به سبب دستاورد اعمال خود شماست؛ و خدا از بسیاری [از خطاهای شما] درمیگذرد.»
📖 سوره شوری، آیه ۳۰
بر اساس این آیه، اعمال انسان در عالم بیاثر نیستند و بسیاری از رفتارهای نادرست، آثار و پیامدهای خود را به دنبال دارند. گناه تنها یک تخلف اخلاقی نیست، بلکه میتواند در زندگی انسان آثار و تبعاتی ایجاد کند.
در همین زمینه، پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرمایند:
«أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِدَائِكُمْ وَدَوَائِكُمْ؟ دَاؤُكُمُ الذُّنُوبُ، وَدَوَاؤُكُمُ الِاسْتِغْفَارُ»
«آیا شما را از درد و دوایتان خبر ندهم؟ درد شما گناهان است و دوای شما استغفار.»
📚 بحار الأنوار، ج ۹۰، ص ۲۸۲
بنابراین، اگر انسان با چنین گرفتاریهایی مواجه شد، یکی از نخستین کارهایی که باید انجام دهد، بازگشت به درون و محاسبه اعمال خویش است؛ یعنی بررسی کند که آیا این گرفتاری میتواند ارتباطی با رفتار، گناه یا کوتاهیهای او داشته باشد یا خیر.
در اینجا نسخه درمان، صرفاً شکایت و ناله از سختی نیست؛ بلکه توبه، استغفار و ترک گناه است. انسان باید به جای آنکه فقط از رنج خود شکایت کند، به دنبال اصلاح عاملی باشد که ممکن است در ایجاد آن نقش داشته است.
۲️⃣ سختیهای اختیاری؛ انتخاب سختی برای رسیدن به مقام بالاتر 🌟
اما نوع دیگری از سختی وجود دارد که جنس آن با سختی نخست متفاوت است.
انسانهای الهی و اولیای خدا که در مسیر پاکی و بندگی قرار دارند، ممکن است با سختیهایی مواجه شوند که مجازات گناه نیست؛ بلکه این سختی، بخشی از مسیر رسیدن آنان به مقامات بالاتر الهی است.
گاهی انسان برای رسیدن به یک مقام، باید هزینه آن را نیز بپردازد و بعضی مقامات الهی اساساً بدون تحمل سختی و فداکاری به دست نمیآیند.
نمونه روشن آن، مقام شهادت امام حسین علیهالسلام است.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله خطاب به امام حسین علیهالسلام فرمودند:
«إِنَّ لَكَ دَرَجَةً فِي الْجِنَانِ لَا تَنَالُهَا إِلَّا بِالشَّهَادَةِ، فَاخْرُجْ لِتُسْتَشْهَدَ.»
«همانا برای تو در بهشت، درجه و مقامی است که به آن دست نخواهی یافت مگر به وسیله شهادت؛ پس خارج شو تا به شهادت برسی.»
📖 بحار الأنوار، ج ۴۴، ص ۳۲۷
در اینجا، شهادت یک مجازات و نتیجه گناه نیست؛ بلکه راه رسیدن به درجهای از کمال است که بدون شهادت، دستیابی به آن مقام ممکن نیست.
بنابراین، گاهی انسان در مسیر رسیدن به یک مقام بالاتر، آگاهانه سختی و فداکاری را میپذیرد. این سختی، اگرچه در ظاهر رنج و مصیبت است، اما در حقیقت میتواند نردبانی برای رشد، کمال و قرب الهی باشد.
این همان چیزی است که میتوان از آن به عنوان سختی اختیاری یاد کرد؛ یعنی انسان راهی را انتخاب میکند که میداند با سختی همراه است، اما به دلیل هدف والاتری که در پیش دارد، این سختی را میپذیرد✨
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
ظهور امام زمان(عج)؛ دو مسیر در تحقق فرج
در پاسخ به این پرسش که ظهور امام زمان(عج) چه زمانی اتفاق خواهد افتاد؟، باید توجه داشت که بر اساس معارف و روایات اهلبیت(ع)، ظهور حضرت صرفاً یک حادثه تاریخی نیست که زمان آن بدون هیچ ارتباطی با وضعیت جامعه بشری فرا برسد؛ بلکه تحقق فرج با تحول معرفتی و اجتماعی انسانها ارتباط دارد.
با تأمل در روایات اهلبیت(ع) میتوان برای تحقق فرج، دو مسیر کلی را مورد توجه قرار داد:
۱. مسیر معرفت و اجتماع قلوب
نخستین و مطلوبترین مسیر، مسیر معرفت، بصیرت و اجتماع قلوب حول امام زمان(عج) است.
در روایتی از امام زمان(عج) آمده است:
«لَوْ أَنَّ أَشْيَاعَنَا ـ وَفَّقَهُمُ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ ـ عَلَى اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِي الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَيْهِمْ، لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْيُمْنُ بِلِقَائِنَا، وَلَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَةُ بِمُشَاهَدَتِنَا عَلَى حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَصِدْقِهَا مِنْهُمْ بِنَا.»
بر اساس این مضمون، اجتماع قلوب شیعیان در وفاداری به عهد الهی و معرفت حقیقی نسبت به امام از عوامل مهم در تعجیل فرج معرفی شده است.
البته مقصود از «اجتماع قلوب» صرفاً یک اتحاد ظاهری و تشکیلاتی نیست؛ بلکه اتحادی است که بر پایه معرفت امام، ولایتمداری و باور مشترک به نقش هدایتگر امام معصوم(ع) شکل گرفته باشد.
هرچه این معرفت عمیقتر شود، جامعه به این حقیقت نزدیکتر میشود که نجات حقیقی بشر از مسیر حاکمیت الهی و ولایت امام معصوم(ع) میگذرد و انسان در مقام تدبیر نهایی جامعه، نمیتواند به جایگزینهای بشری و غیرالهی دل ببندد. این مرحله را میتوان انقطاع از غیر امام و رسیدن به امید حقیقی به امام زمان(عج) دانست.
در روایتی از امام صادق(ع) نیز با اشاره به ماجرای حضرت موسی(ع) و بنیاسرائیل، آمده است که هنگامی که عذاب بر بنیاسرائیل طولانی شد، آنان به درگاه خداوند ناله و گریه کردند و پس از چهل روز، خداوند فرج آنان را فراهم کرد. سپس امام(ع) میفرماید:
«هَكَذَا أَنْتُمْ، لَوْ فَعَلْتُمْ لَفَرَّجَ اللَّهُ عَنَّا.»
یعنی اگر شما نیز چنین میکردید، خداوند فرج ما را میرساند.
این روایت نشان میدهد که وضعیت درونی جامعه، کیفیت ارتباط آن با امام و میزان اضطرار و توجه حقیقی به حجت الهی، در مسئله فرج نقش دارد.
۲. مسیر فرج اضطراری
اما اگر جامعه بشری به سمت مسیر نخست حرکت نکند و معرفت نسبت به امام و ضرورت وجود حجت الهی در جامعه شکل نگیرد، مسیر دیگری نیز قابل تصور است؛ مسیری که میتوان از آن با عنوان «فرج اضطراری» یاد کرد.
در این مسیر، بشر بهجای آنکه از طریق معرفت و بصیرت به ضرورت وجود امام برسد، از طریق ابتلاء، تجربه تلخ ظلم، فساد، جنگ، ناامنی، کشتار و بحرانهای گسترده اجتماعی به این حقیقت نزدیک میشود که نظامهای مبتنی بر قدرت و تدبیر صرفاً بشری، قادر به تأمین سعادت و عدالت حقیقی نیستند.
در واقع، هنگامی که انسانها از مسیر معرفت به این نتیجه نرسند که جامعه برای رسیدن به عدالت و هدایت حقیقی نیازمند امام الهی است، تجربه تاریخی و اجتماعیِ طولانیِ ظلم و فساد آنان را به نقطهای می رساند که از غیر امام مأیوس شوند و ضرورت حاکمیت حق را درک کنند.
در این نگاه، گسترش ظلم و فساد، هدف و مطلوب اهلبیت(ع) نیست؛ بلکه نتیجه طبیعی دور شدن جامعه از هدایت الهی و نپذیرفتن ولایت حق است. اهلبیت(ع) هرگز انسانها را به سوی فساد و ظلم دعوت نکردهاند، بلکه همواره مسیر نخست، یعنی معرفت، ایمان، اصلاح و ولایتپذیری را به عنوان راه مطلوب معرفی کردهاند.
بنابراین، میتوان گفت اگر جامعه از مسیر معرفت و اجتماع قلوب به سوی امام حرکت کند، فرج میتواند از مسیر معرفتی و آگاهانه نزدیک شود؛ اما اگر این مسیر مورد توجه قرار نگیرد، بشر در یک فرآیند طولانی از ابتلاء و تجربه ظلم و فساد، به نقطهای برسد که ضرورت ظهور و حاکمیت امام را با تمام وجود احساس کند.
از این منظر، مسئله ظهور را نباید صرفاً در قالب یک تاریخ و زمان معین جستوجو کرد؛ بلکه باید به عوامل و شرایطی توجه کرد که در روایات برای تحقق فرج بیان شده است. جامعه منتظر، جامعهای نیست که صرفاً منتظر آمدن امام باشد؛ بلکه جامعهای است که با افزایش معرفت، اصلاح رفتار، اجتماع قلوب، وفاداری به عهد الهی و انقطاع از ولایتهای باطل، خود را برای ظهور آماده میکند.
در نتیجه، اگر بخواهیم سؤال «ظهور چه زمانی اتفاق خواهد افتاد؟» را دقیقتر مطرح کنیم، باید بپرسیم:
ما تا چه اندازه به آن نقطه از معرفت، بصیرت و اجتماع قلوب رسیدهایم که ظهور امام را بخواهیم و برای تحقق حکومت حق، آماده باشیم؟
هرچه جامعه به این نقطه نزدیکتر شود، از منظر این روایات، زمینه برای فرج معرفتی و اختیاری فراهمتر خواهد شد؛ و هرچه از آن فاصله بگیرد، ممکن است بشر مسیر دشوارتر و طولانیترِ فرج اضطراری از طریق تجربه پیامدهای ظلم و فساد را طی کند.
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313
5.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
📽 شخصی به محضر امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام آمد و از ایشان درخواست کرد که او را موعظه و نصیحت کنند.
حضرت فرمودند:
«لَا تَكُنْ مِمَّنْ يَرْجُو الْآخِرَةَ بِغَيْرِ الْعَمَلِ، وَيُرَجِّي التَّوْبَةَ بِطُولِ الْأَمَلِ.»
ترجمه:
«از کسانی مباش که بدون عمل، به آخرت امید دارند و با آرزوهای طولانی، توبه را به تأخیر میاندازند.»
💠صراط مستقیم
https://eitaa.com/TheStraightPath313