تریتا پارسی تحلیلگر و فعال سیاسی ایرانی-سوئدی:
*در مورد تهدید یا تصمیم ترامپ برای اعمال محاصره دریایی علیه ایران، باید بگویم که شکاک هستم*
۱. خارج کردن مقدار بیشتری نفت از بازار، بهویژه تنها نفتی که اکنون از خلیج فارس خارج میشود، قیمت نفت را حتی بالاتر خواهد برد و قیمت کاغذی نفت به قیمت واقعی آن نزدیکتر خواهد شد. قیمت واقعی فعلی باید *حدود ۱۵۰ دلار در هر بشکه* باشد. این موضوع باعث افزایش شدید تورم در آمریکا خواهد شد. دقیقاً به همین دلیل بود که ترامپ در موقعیت قبلی گیر کرده بود و گزینه تشدیدکنندهای برای خروج از این درگیری پیش از آتشبس نداشت. هنوز هم ندارد.
۲. متوقف کردن نفتکشهای حامل نفت ایران، نه تنها تشدید تنش با ایران محسوب میشود، *بلکه تشدید تنش با کشورهایی است که نفت ایران را خریداری میکنند؛* کشورهایی مانند چین، هند و سایر کشورهای آسیایی. شک دارم ترامپ آماده چنین تشدیدی باشد، بهخصوص با توجه به اجلاس آتی در پکن.
۳. این موضوع در مورد مجازات کشورهایی که با ایران برای پرداخت عوارض عبور از تنگه مذاکره کردهاند نیز صادق است. این شامل پاکستان هم میشود که میزبان آن مذاکرات بوده است.
۴. تشدید تنش از طریق محاصره دریایی، *احتمال بستن دریای سرخ توسط حوثیها را افزایش میدهد.* این کار حدود ۱۲ درصد دیگر از جریان جهانی نفت را از بازار خارج خواهد کرد. در این صورت، قیمت نفت به حدود ۲۰۰ دلار در هر بشکه خواهد رسید.
▪️هنوز حدود نه روز از آتشبس باقی مانده است. از آنجایی که هیچیک از طرفین به صراحت اعلام نکردهاند که مذاکرات از سر گرفته نخواهد شد یا آتشبس تمام شده، باید همه این حرکات را به عنوان تاکتیک و تهدید در چارچوب مذاکرات تلقی کرد.
▪️تعجببرانگیز نخواهد بود اگر این تهدیدها بهزودی (شاید پیش از باز شدن بازارها در روز دوشنبه) عقبنشینی شود و دور جدیدی از مذاکرات اعلام گردد.
▪️با این حال، زمانی برای لبه پرتگاه وجود دارد و زمانی برای مذاکرات جدی.اگر ایالات متحده واقعاً در اسلامآباد بر غنیسازی صفر اصرار ورزد — که این خط قرمز اولیه ترامپ نبود، بلکه خط قرمز اسرائیل بود — آنگاه دور بعدی مذاکرات به شکست خواهد انجامید، دقیقاً همانطور که مذاکرات مه ۲۰۲۵ با تغییر موضع ترامپ به خط قرمز اسرائیل، شکست خورد.
▪️با وجود این، فکر نمیکنم این موضوع لزوماً به بازگشت به جنگ منجر شود. سناریوی محتملتر، ایجاد یک وضعیت موجود غیرمذاکرهشده جدید است که در آن تهران همچنان کنترل تنگهها را در دست دارد اما هیچ کاهش تحریمی دریافت نمیکند، ایالات متحده از جنگ خارج میشود و سؤال اصلی این خواهد بود که آیا اسرائیل به تنهایی جنگ را ادامه خواهد داد یا خیر.
فضای سوم| @ThirdSpace
♨️ واکنش سناتور کریس مورفی به تصمیم ترامپ برای محاصره تنگه هرمز:
🔹«بنابراین حالا ما تنگه را میبندیم. این به همان اندازه که فکر میکنید احمقانه است.
🔹این یک مورد کلاسیک از یک اشتباه غمانگیز است که به دلیل غرور و تکبر خارج از کنترل، اشتباه دیگری را به بار میآورد.
فضای سوم| @ThirdSpace
🔺 *نیویورک تایمز: ترامپ در تله همیشگی سیاست خارجی آمریکا گرفتار شده؛ او نه میتواند از جنگ خارج شود و نه میتواند به پیروزی دست پیدا کند
*
🔴ترامپ از یک سو میخواست هزینههای آمریکا در خارج را کاهش دهد، اما از سوی دیگر با ورود به جنگ ایران، هزینهای ۲۸ میلیارد دلاری و بحرانی جهانی در تنگه هرمز ایجاد کرد.
🔵تله اصلی اینجاست که آمریکا نه میتواند به طور کامل خارج شود و نه میتواند با پیروزی قاطع به خانه برگردد.
🔴ایران به یک «زخم باز» برای دولت ترامپ تبدیل شده که هر روز از اعتبار و ثبات اقتصادی آمریکا میکاهد.
🔵پکن و مسکو بزرگترین برندگان این «تله» هستند، چرا که شاهد فرسایش منابع و توجه استراتژیک واشنگتن در خاورمیانه هستند؛ موضوعی که بازدارندگی آمریکا در قبال تایوان و اوکراین را به شدت تضعیف کرده است.
🔴این «تله آشنا» نشاندهنده شکست ایده استفاده از قدرت نظامی برتر برای ضربه زدن به دشمن است و ثابت میکند که در دنیای پیچیده امروز، قدرت نظامی به تنهایی نمیتواند جایگزین یک استراتژی کلان و واقعبینانه شود.
فضای سوم| @ThirdSpace
رئیس سابق سیا خواستار برکناری ترامپ از طریق متمم ۲۵ قانون اساسی شد
🔹با توجه به اظهارات اخیر ترامپ درباره نابودی تمدن ایران و خطری که او برای جان انسانها ایجاد میکند، وی دیگر صلاحیت ماندن در کاخ سفید را ندارد.
برنان که در دوره ریاستجمهوری باراک اوباما رئیس سیا بود، گفت:
🔹این شخص به وضوح از تعادل خارج شده است. من فکر میکنم متمم ۲۵ قانون اساسی با در نظر گرفتن دونالد ترامپ نوشته شده است.
فضای سوم| @ThirdSpace
📢 ریچارد هاس (نظریهپرداز آمریکایی):
تلاش آمریکا برای تحمیل شرایطش به ایران از قبل محکوم به شکست بود
◀️ مذاکرات همیشه بازتابدهندهی واقعیتهای روی زمین هستند؛ بنابراین تلاشهای آمریکا برای تحمیلِ شرایط صلح بر ایران، از پیش محکوم به شکست بود.
◀️ با این حال، دور اول گفتگوها همیشه حالتی شبیه به «صاف کردنِ گلو» [مقدمهچینی] دارد، لذا شانس دستیابی به یک موفقیت بزرگ ناچیز بود. رقص دیپلماتیک تازه آغاز شده است.»
_
فضای سوم| @ThirdSpace
🔺 تنگه هرمز علاوه بر نفت گلوگاه امنیت غذایی جهان است
آرش رئیسینژاد، استادیار مهمان دانشگاه تافتس آمریکا:
🔹در تحلیلهای اخیر تجارت جهانی و امنیت انرژی، بهطور فزایندهای مشخص شده است که اهمیت استراتژیک تنگه هرمز فقط به نقش آن بهعنوان یک گلوگاه انتقال نفت محدود نمیشود. اگرچه این تنگه معمولاً بهعنوان یکی از مهمترین مسیرهای عبور انرژی در جهان شناخته میشود، اما اهمیت آن بهطور عمیقتری در امنیت غذایی جهانی نیز دیده میشود، زیرا یکی از مسیرهای اصلی انتقال کودهای نیتروژنی است؛ موادی که نقش اساسی و «زیرساختی» در کشاورزی صنعتی مدرن دارند. این ویژگی دوگانه باعث میشود تنگه هرمز در نقطه تلاقی امنیت انرژی و امنیت غذایی قرار بگیرد و اهمیت ژئوپلیتیکی آن را افزایش دهد.
🔹بر اساس دادههای تجارت بینالمللی و انرژی، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از کودهای اوره و آمونیاک جهان از مسیرهای صادراتی خلیج فارس عبور میکنند که وابسته به تنگه هرمز هستند. همچنین منطقه خلیج فارس حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از صادرات جهانی آمونیاک را در اختیار دارد و کشورهایی مانند قطر، عربستان سعودی، ایران و امارات از تولیدکنندگان اصلی آن هستند. چون بیشتر این صادرات از طریق دریا انجام میشود، تنگه هرمز نقش یک گلوگاه مهم لجستیکی برای رساندن بهموقع کود به بازارهای جهانی را دارد.
🔹بازار کود به شدت به ریسکهای ژئوپلیتیکی حساس است. در دورههای تنش، قیمت جهانی اوره در مدت کوتاه حدود ۱۰ تا ۲۵ درصد نوسان داشته که بیشتر به دلیل نگرانی از کاهش عرضه بوده است. از طرف دیگر، این بازار از نظر تولید نیز آسیبپذیر است، زیرا بیش از ۷۰ درصد تولید جهانی آمونیاک به گاز طبیعی وابسته است.
🔹این موضوع باعث میشود تولید کود به بازار انرژی جهانی گره بخورد و از آنجا که این مسیرهای انرژی نیز تحت تأثیر تنگه هرمز هستند، یک ریسک دوگانه ایجاد میشود؛ یعنی هم بازار مواد اولیه (گاز) و هم بازار محصول نهایی (کود) به طور همزمان تحت تأثیر قرار میگیرند و نوسان سیستم را بیشتر میکنند.
🔹برآوردهای سازمان غذا و کشاورزی (FAO) نشان میدهد اگر اختلالها ادامه پیدا کند، قیمت جهانی کود در نیمه اول سال ۲۰۲۶ میتواند ۱۵ تا ۲۰ درصد بیشتر باشد. حتی قبل از ادامهدار شدن اختلالها نیز افزایش قیمتها دیده شده است؛ برای مثال قیمت اوره در اوایل مارس در بازارهای خاورمیانه ۱۹ درصد و در مصر ۲۸ درصد افزایش داشته است.
🔹این اثرات در کشورهایی که وابسته به واردات هستند شدیدتر است. برای مثال در هند که یکی از بزرگترین واردکنندگان کود در جهان است، دولت مجبور شد یارانه کود را ۱۱.۶ درصد افزایش دهد تا از کشاورزان در برابر افزایش هزینهها حمایت کند. همزمان قیمت جهانی کود دیآمونیوم فسفات (DAP) نیز حدود ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد.
🔹دادههای بازار هم نشان میدهد که انتقال قیمت بسیار سریع اتفاق میافتد. قیمت اوره بلافاصله پس از شروع اختلالها حدود ۸۰ دلار در هر تن افزایش یافت (از حدود ۴۷۰ دلار به بیش از ۵۵۰ دلار)، که نتیجه افزایش هزینههای حملونقل، بیمه و واردات بود. همچنین در برخی بازارها قیمت اوره در مجموع ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته که ناشی از محدودیت صادرات از منطقه خلیج فارس و افزایش هزینههای حمل و بیمه است.
🔹در نهایت، این اثرات به کشورهای پیشرفته و واردکننده نیز منتقل میشود. در ایالات متحده، به دلیل ساختار گسترده و وابسته به کود در کشاورزی، این شوکها بهطور مستقیم در هزینه تولید دیده شده است. کشاورزان آمریکایی گزارش دادهاند که هزینه نهادههای کود تا ۴۰ درصد افزایش یافته و این موضوع باعث بالا رفتن هزینه تولید محصولاتی مثل ذرت و گندم و فشار بیشتر بر کل زنجیره تأمین کشاورزی آمریکا شده است.
فضای سوم| @ThirdSpace
🟣 نیویورک تایمز: جنگ ترامپ از چهار منظر در حال تضعیف آمریکاست
🔹بزرگترین ضربه محسوس به آمریکا و جهان، افزایش نفوذ ایران بر اقتصاد جهان با تسلطی است که بر «تنگه هرمز» بهدست آورده است. فقدان دوراندیشی ترامپ درباره این تنگه، نشاندهنده یک ناکارآمدی آشکار است.
🔹دومین ضربه، مربوط به جایگاه نظامی آمریکا در جهان است. این جنگ نشان داد که ارتش آمریکا در برابر شیوههای جدید جنگ آسیبپذیر است. جهان دید کشوری که یکصدم هزینه نظامی آمریکا را صرف میکند، چگونه میتواند در جنگ بیشتر دوام بیاورد.
🔹سومین هزینه بزرگ جنگ، مربوط به متحدان آمریکا است. ژاپن، کره جنوبی، استرالیا، کانادا و بیشتر اروپای غربی از حمایت از آمریکا در این جنگ خودداری کردند. این کشورها دیگر آمریکا را یک دوست قابل اعتماد نمیدانند.
🔹چهارمین آسیب، مربوط به اقتدار اخلاقی آمریکاست. ترامپ در تمام دوران سیاسی خود این ارزشها را تضعیف کرده و شاید هرگز به اندازه هفته گذشته چنین نکرده باشد؛ زمانی که تهدیدهای نفرتانگیزی درباره نابود کردن تمدن ایران مطرح کرد. اینها میتوانند جنایت جنگی محسوب شوند.
فضای سوم| @ThirdSpace
📍جرج کانوی (George Conway) | وکیل برجسته آمریکایی و از بنیانگذاران کمپین ضدترامپ «The Lincoln Project»:
«اینکه بری یه «محاصره» رو «محاصره» کنی، کار یه «نابغهٔ تمامعیار» و باثباته؛ چیزی که تا حالا سابقه نداشته! فقط «دونالد ترامپ» میتونست به همچین چیزی فکر کنه.
قضیه اینجوریه که: «فکر کردید میتونید به ما شلیک کنید؟ خب حالا بهتون نشون میدیم… میشینیم به خودمون شلیک میکنیم!!»
دیگه باید همه مون از شدت خنده اشکمون دربیاد.»
فضای سوم| @ThirdSpace
💎 فرانسوا بالو (François Balloux) | استاد زیستشناسی محاسباتی در دانشگاه کالج لندن و مدیر UCL Genetics Institute:
«تو هفتهٔ گذشته، اسرائیل با اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، کرهٔ جنوبی، پاکستان و ترکیه سر مسائل دیپلماتیک دچار دعوا و تنش شده. این وضعیت هم پایدار نیست و احتمالاً بدتر هم میشه. افکار عمومی جهان تا حد زیادی علیه اسرائیل چرخیده و دولتهای دموکراتیک هم بالاخره مجبور میشن نظر مردمشون رو در نظر بگیرن.»
فضای سوم| @ThirdSpace
داموداران موتوکریشنان (Damodaran Muthukrishnan) | تحلیلگر بازار سرمایه هندی:
«ایران فقط به پنج کشور اجازهی عبور ویژه از تنگهی هرمز داده: هند، چین، روسیه, عراق و پاکستان. حالا اگه این کشورها به تجارت با ایران ادامه بدن و کشتی بفرستن و بگیرن، ترامپ واقعاً میخواد بهشون حمله کنه؟ چون گفته هر کشتیای که ایران اجازه بده رد بشه رو میزنیم. اگه آمریکا به کشتیهای روسیه، چین یا هند حمله کنه، چه اتفاقی میافته؟ ترامپ داره دنیا رو میکشونه وسط یه باتلاق.»
فضای سوم| @ThirdSpace