تینا چهارسوقی امین
🔴 پیشدستانه یا تجاوزکارانه؟
✍🏻 «زبان، سلاحی نرم برای توجیه خشونت سخت»
🔻وقتی واژهها را به خدمت مشروعیتبخشی به خشونت وا میدارند🔺
🔸واژگان در گفتمان سیاسی و نظامی هرگز صرفاً وسیلهای خنثی برای بازتاب واقعیت نیستند، بلکه بهمثابه ابزارهایی فعال در ساختن واقعیت عمل میکنند. زبان در این بستر، خود به یکی از ابزارهای اعمال قدرت تبدیل میشود؛ نه فقط از طریق نامگذاری کنشها، بلکه از راه چارچوبسازی ادراکی و مشروعیتبخشی به خشونت. نمونه روشن این پدیده، بهکارگیری هدفمند اصطلاح «حملات پیشدستانه» (preemptive strikes) از سوی اسرائیل برای توصیف حملات نظامیاش به ایران در ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ است؛ اصطلاحی که کنشی تهاجمی را در قالب دفاع عقلانی و واکنشی ضروری بازتعریف میکند.
🔸در رویکرد زبانشناسی شناختی، زبان بستری برای «چارچوبسازی» (framing) واقعیت است. واژگانی چون «پیشدستانه» حامل چارچوبی ضمنیاند که بدون نیاز به ارائه شواهد یا منطق، ذهن مخاطب را به سمت فهم خاصی از موقعیت سوق میدهند. در این چارچوب، تهدید از سوی دیگری (در اینجا ایران) مفروض گرفته میشود و کنش نظامی به مثابه پاسخی معقول، مسئولانه و ناگزیر ظاهر میگردد. در واقع، زبان به یاری استراتژی شناختی آمده است تا خشونت را نه تنها توجیهپذیر، بلکه ضروری و عقلانی جلوه دهد.
🔸این بازی معنایی، جلوهای از تهیسازی واژگانی نیز هست. اصطلاحاتی که زمانی بار معنایی دقیق و محدود داشتهاند، در اثر کاربرد مکرر و هدفدار، دچار فرسایش معنایی میشوند و قابلیت بازشناسی کنش واقعی را از مخاطب سلب میکنند. چنانکه «دفاع مشروع» در گفتمان اسرائیل برای توصیف حملات گسترده و نابودگر به غیرنظامیان در غزه بهکار رفت، اینبار نیز «حملات پیشدستانه» جایگزین «تهاجم» شده است. در هر دو مورد، زبان بهمثابه سپر گفتمانی برای پنهانسازی خشونت و تغییر جای قربانی و متجاوز عمل میکند.
🔸افزون بر این، نظریه کنش گفتاری آستین و سرل به ما نشان میدهد که چنین واژگانی نهتنها بازنمایی کنش، بلکه خود کنش هستند. زمانی که یک نهاد نظامی یا سیاسی اعلام میکند «ما حملات پیشدستانه انجام میدهیم»، این جمله صرفاً گزارشی توصیفی نیست، بلکه کنشی گفتاری با کارکرد توجیهگری و مشروعسازی است. از این دیدگاه، گفتار میتواند معادل کنش سیاسی و حقوقی تلقی شود؛ زبانی که با بیان آن، واقعیت حقوقی جدیدی ساخته میشود. بنابراین، گزاره «حمله پیشدستانه» بهمثابه یک کنش گفتاری مشروعیتبخش عمل میکند که تهاجم را در چارچوب قانون، منطق و بقا بازتعریف میکند.
🔸همزمان، این نوع کاربرد زبان را میتوان از منظر زبانشناسی پسااستعماری نیز تحلیل کرد. در این نگاه، واژگان نظامیـسیاسیای مانند preemptive strike نهفقط برچسبی معنایی، بلکه بخشی از گفتمان جهانی سلطه و بازتولید نظم قدرتاند. این واژگان عمدتاً از گفتمان سیاسی و نظامی غربی، بهویژه آمریکایی، وام گرفته شده و در بستر منازعات نابرابر بهگونهای بهکار میروند که کنشگر نظامیِ قوی را در موقعیت «مرکز امنیت جهانی» و «صاحب گفتمان مشروعیت» قرار میدهند. در چنین شرایطی، زبان نقش استعمار معنایی ایفا میکند؛ جایی که معنابخشی به کنش نظامی تنها از سوی قدرت مسلط مجاز شمرده میشود، و روایت قربانیان یا منتقدان اساساً نامرئی میماند.
🔸بهکارگیری اصطلاح «حملات پیشدستانه» نه تنها یک نامگذاری ساده نیست، بلکه بخشی از راهبردی نظاممند برای توجیه کنشهای خشونتبار در ساحت بینالمللی است. زبان در اینجا به ابزاری برای توزیع نابرابر مشروعیت بدل میشود؛ مشروعیتی که از قربانیان خشونت سلب، و به عاملان آن اعطا میشود. تحلیل چندلایه زبانشناختی، از شناختی تا پسااستعماری و کنشگفتاری، نشان میدهد که چگونه واژگان، در دل گفتمان قدرت، از معنا تهی شده و در خدمت خشونت بازآفرینی و تثبیت میشوند.
(نماهایی از واکنش افراد خارجی مختلف در شبکه ایکس به این ادبیات اسرائیل در تصاویر پیام)
@tina_ch_amin
“We did not have any proof of a systematic effort to move into a nuclear weapon”, Grossi, Director General of the IAEA told CNN
However, he drafted the Agency’s recent report in a vague and questionable manner, helping Israel to use it as a pretext for its illegal aggression against Iran!
It's too late to say so.
The world will not forget your complicity in Israel's aggressive attack against Iran.
We know this is a pretext and neither the Israelis nor the United States care about the nuclear facts.
We, the Iranian people, will not allow them to achieve their ultimate malicious goal.
🇮🇷✌🏻
@tina_ch_amin
💠 «من قریب بیست سال است که به کشورهای عربی توصیه میکنم که با هم مجتمع شوید و این مادۀ فساد را طرد کنید. اگر اسرائیل قدرت پیدا کند، اکتفا به بیت المقدس نمیکند؛ لکن مع الأسف نصیحت در آنها اثر نمی کند. من از خدا می خواهم که مسلمین را بیدار کند.»
صحیفه امام خمینی (ره) جلد۷ | صفحه ۱۸۷ | ۱۷ اردیبهشت ۵۷
@tina_ch_amin
💠 «دولتهایی که اکنون با اسرائیل در حال جنگ میباشند لازم است که در این پیکار مقدس اسلامی جدی و قوی الاراده باشند، استقامت و پایداری کنند، از تواصی به حق و تواصی به صبر که دستور الهی میباشد غفلت نورزند، به توصیه یا امر سازمانهای وابسته به قدرتهای استعماری برای آتش بس اعتنا نکنند، و مطمئن باشند که در سایه بردباری و استقامت- با به کار بستن دستورات اسلامی- فتح و ظفر از آنِ ملت اسلام میباشد.»
صحیفه امام | جلد ۳ صفحه ۲ | ۱۶ مهر ۱۳۵۲
@tina_ch_amin
🔴 حذف چهره بهمثابه حذف هویت!
🔺آرزویی که دشمنان باید به گور ببرند.🔻
✍🏻تحلیلی نشانهشناختی بر تلاش مذبوحانهٔ تایم
👇🏻👇🏻👇🏻
@tina_ch_amin
تینا چهارسوقی امین
🔴 حذف چهره بهمثابه حذف هویت! 🔺آرزویی که دشمنان باید به گور ببرند.🔻 ✍🏻تحلیلی نشانهشناختی بر تلاش
🔴 حذف چهره بهمثابه حذف هویت!
🔺آرزویی که دشمنان باید به گور ببرند.🔻
✍🏻تحلیلی نشانهشناختی بر تلاش مذبوحانهٔ تایم
🔸در تصویر منتشرشده، چهره رهبر جمهوری اسلامی به شیوهای گرافیکی رو به پاره شدن و از بین رفتن طراحی شده؛ امری که در سوابق رسانهای مجله تایم درباره افرادی از جمله صدام حسین و معمر قذافی نیز مسبوق به سابقه است. بر اساس نشانهشناسی تصویر، چنین بازنماییهایی را میتوان بهعنوان نوعی پیشنویسی تصویری برای حذف فیزیکی تفسیر کرد. حذف چهره به مثابه حذف هویت، مشروعسازی خشونت، و از پیشتعیین کردن سرنوشت سیاسی یک فاعل گفتمانی است. در این تصویر، بدنِ سیاسی رهبر به نماد یک نظم مستقر در ایران تقلیل مییابد و در عین حال با اَشکال گرافیکی مشابه در مورد صدام و قذافی، یک ماتریس گفتمانی حذفشوندهها در ذهن مخاطبین ساخته و مفهومسازی میشود.
🔸این حذف چهره را میتوان نهفقط بهمثابه یک تکنیک بصری، بلکه بهعنوان یک کنش معنایی تفسیر کرد؛ کنشی که با زدودن چهره از ساحت دیداری، هویت فرد را از ساحت گفتمانی حذف میکند. در ادبیات نشانهشناسی، چهره یکی از مهمترین عناصر بازنمایی فردیت و کنشگری است؛ بنابراین حذف یا تخریب چهره میتواند به معنای نادیدهانگاشتن جایگاه کنشگر در گفتمان سیاسی و حذف سوژگی وی تلقی شود. این تکنیک، مخصوصاً با تیتر «خاورمیانه جدید» در کنارش، مخاطب را ناخودآگاه به سمت درک «پایان یک دوره تاریخی» یک نظم یا فرد خاص هدایت میکند؛ چنانکه در بازنماییهای پیشینِ تایم از صدام یا قذافی نیز، چنین محوسازیهایی بهعنوان مقدمهای نمادین بر مرگ یا براندازی آنان عمل کرده است. از این منظر، تصویر نهتنها بازتابی از واقعیت، بلکه پیشنهاددهنده یک سناریوی گفتمانی مطلوب آنها برای آینده نیز هست؛ همانطور که طی این چند روز حملهٔ تجاوزکارانه اسرائیل به وطنمان نیز بارها با انواع روشهای کلامی به آن اشاره کردند.
🔸بیتردید، اینگونه بازنماییهای مغرضانه و تحقیرآمیز نه مصداقی از آزادی رسانهای، بلکه جلوهای آشکار از خشونت نمادین و جنگ روانی سازمانیافتهای است که در خدمت گفتمان استعمار رسانهای و پروژه مهندسی افکار عمومی علیه جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. حذف چهره رهبر معظم انقلاب اسلامی ـ که نماد مشروعیت، اقتدار مردمی، و عقلانیت راهبردی در ایران و منطقه است ـ حرکتی هدفمند و توهینآمیز است که نهتنها بهدنبال تخریب چهره یک فرد، بلکه در پی انکار موجودیت یک نظام سیاسی مستقل و مردمی است. این تصویرسازی، تلاشی ناشیانه و مذبوحانه از سوی جبهه استکبار برای مشروعسازی مداخله، بیثباتسازی و در نهایت سرنگونی نظام اسلامی از مسیر رسانه است؛ اقدامی که نهتنها از منظر اخلاق حرفهای و اصول بینالمللی رسانهای قابل دفاع نیست، بلکه باید بهمثابه نوعی تهاجم نرم تمامعیار علیه ملت ایران و عالیترین مقام قانونی و دینی کشور محکوم گردد. آنچه در این روایت بصری بازتاب مییابد، نه تصویری از واقعیت، بلکه تجسم تصویری یک آرزوی دیرینه شکستخورده دشمنان ملت ایران است که بارها در میدان واقعیت با سد اراده مردم و رهبری مقتدرانه نظام مواجه شدهاند. ارادهٔ مردمی که با حضورشان در جمعه خشم و نصر مشتی بر دهان اپوزیسیون و بدخواهان ایران کوبیدند.
@tina_ch_amin
🔴 «سامانه دفاع زبانی و گفتمانی» نیاز امروز ما در جنگ رسانهای است. 🇮🇷
🔸جنگ تنها در میدان نبرد اتفاق نمیافتد.
🔸رسانهها کنشگران اصلی جنگ هستند و زبان فراتر از ابزار بلکه جبهه آنهاست.
🔸ما به بازآفرینی زبانی به وقت اضطرار ملی نیازمندیم.
آنچه جمهوری اسلامی ایران امروز با آن مواجه است، صرفاً یک اقدام نظامی یا تجاوز فیزیکی از سوی رژیم صهیونیستی نیست، بلکه بخشی از یک پروژه کلان جنگ ترکیبی است که ابعاد رسانهای، گفتمانی و روانشناختی دارد. این ابعاد نه تنها مکمل، بلکه در مواردی مؤثرتر از بعد سختافزاری نیز عمل میکنند. وقتی ما بعد سختافزاری جنگ را در موشکها اصابت کردهاند و نیروها یا منابع انسانی که از دست رفتهاند مشاهده میکنیم، تنها بخشی از جنگ را میبینیم. در کنار آن، یک بعد نرمافزاری از منظر گفتمانی و روانشناختی وجود دارد که در طول زمان استمرار مییابد و آثار آن در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت قابل مشاهده است.
و...
🔻فرهیختگان، ۵ تیر ۱۴۰۴، صفحه ۱۱🔺
متن کامل:
https://farhikhtegandaily.com/newspaper/4445/11/
@tina_ch_amin
7.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔺اهمیت لزوم امتداد گفتمان جنگی 🔻
تینا چهارسوقی امین
مدرس دانشگاه
زبان: فارسی
سابتایتل: فارسی
«Jivedebate»
🆔 https://ble.ir/jivedebate
@tina_ch_amin
23.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🔻ارزیابی کنش رسانه ملی در ۱۲ روز جنگ🔺
تینا چهارسوقی امین
مدرس دانشگاه
زبان: فارسی
سابتایتل: فارسی
🔸صدا و سیما گرچه این بار تلاش کرد فراجناحی ظاهر شود اما به ورطه شعار زدگی افتاد این شعارزدگی شاید بتواند در کوتاه مدت اجماع ایجاد کند اما با گذر زمان توانایی ایجاد همدلی و اقناع مخاطب را نخواهد داشت. در این ویدیو دکتر تینا چهارسوقیامین استاد دانشگاه و پژوهشگر رتوریک سیاسی در این باره سخن میگوید:
اعتماد عمومی به رسانه نه با شعار بلکه با شجاعت در نمایش حقیقت و به رسمیت شناختن صداهای متفاوت ساخته میشود.
در جهانی که مخاطب با چند کلیک به روایتهای جایگزین دسترسی دارد، ادامه سیاست یک سویه بازنمایی نه تنها ناکارآمد است بلکه به تشدید گسست اجتماعی میانجامد و فرصت بینظیر همبستگی ملی که این روزها حول محور ایران ایجاد شده را از بین خواهد برد.
اگر صدا و سیما نتواند خود را از نهاد تبلیغاتی به رسانهای فرهنگی - اجتماعی با کارکرد ملی و تعهد به پیچیدگی واقعیت تبدیل کند نمیتوان انتظار داشت در بزنگاههای آینده که نیازمند توجه به پیچیدگیها، شفافیت بلوغ رسانهای و ساختن زبان مشترک است بتواند اکثریت ملت را همراه نگه دارد. اصلاحات ساختاری صدا و سیما نه یک انتخاب بلکه ضرورتی تاریخیست برای اینکه رسانه ملی دوباره بتواند «ملی» باشد.
«Jivedebate»
🆔 https://ble.ir/jivedebate
@tina_ch_amin
ایام مهادنه
🔺تعلیق جنگ، از تغییر نبرد در کارزار به نبرد گفتمانی🔻
ما در برش تاریخیِ سوم محرم تا تاسوعا هستیم و همچنان نیازمند بازآفرینی زبانی و گفتمانی برای ساخت هژمونیک گفتمان خود در تقابل با گفتمان دشمن.
ما این امر را به نسلهای بعدی خود، به وطن به ایران آینده، مدیون هستیم.
@tina_ch_amin