🌗 تار أردنی و پود انگلیسی؛ گوشه‌ای از رخنه‌ی دیرین انگلیس در سیاست أردن 🔴 فردریک جرارد پیک - نخستین فرمانده هنگ عربی أردن - در سال ۱۹۳۴ نِبیگی را با فرنام «تاریخ خاور أردن و قبیله‌های آن» نوشت و در عَمّان چاپ‌کرد. 🟠 این نبیگ همواره یکی از سرچشمه‌های بنیادین شناخت قبیله‌های سرزمین خاور أردن پنداشته‌شده‌است. گذشته از ارزش درون‌مایه‌ی این نبیگ، شایسته است نگاهی به همکاران مِهین (مهم) فردریک پیک در نگارش این نبیگ بیفکنیم. 🟡 پیک در دیباچه‌ی نبیگ «بهاءالدین طوقان» را برجسته‌ترین همکار خود می‌نامد؛ طوقان در آن هنگام فرمانده ستاد هنگ عربی بود و در سال‌های بعد در جایگاه سفیر أردن به لندن رفت. یکی از فرزندان او «علياء» نام‌داشت که سومین همسر ملک حسین بود و چند سال پس از مرگ در پی سرنگونی بالگرد، فرودگاه تازه‌ساز پایتخت أردن به‌نام او نام‌گذاری‌شد؛ هيا بنت الحسين (همسر پیشین محمد بن راشد آل‌مکتوم) و علي بن الحسين (راهبر کنونی انجمن فوتبال أردن) فرزندان ملکه علياء بودند. #تاریخ #عشایر #نبیگ https://eitaa.com/TransJordan

🌗 آغاز دوباره‌ی دالان کپتاگون... 🔴 رسانه‌های سعودی، اماراتی و أردنی در سال‌های گذشته همواره شبکه‌های نهان‌بری مواد مخدر «کپتاگون» را پیوستی از گروه‌های مسلح وابسته به جبهه‌ی مقاومت بازمی‌نمایاندند. 🟠 در روزهای پس از سرنگونی حکومت بشار اسد و شکست نمایان جبهه‌ی مقاومت، خبرها حاکی از آن بود که روند گسیل مواد مخدر بازایستاده و قیمت کپتاگون در بازار أردن افزایش چشم‌گیری داشته‌است. 🟡 ولی ارتش و نیروهای مرزبانی أردن در روز چهارشنبه ۱ كانون‌الثاني ۲۰۲۵ در دو بخش شمالی و جنوبی - شمال که سوریه است و جنوب هم می‌تواند مرز با کیان‌صهیونیستی در منطقه‌ی وادي‌عربة و یا مرزهای طولانی با عربستان باشد - با گروه‌های نهان‌بر درگیر شدند و چند تلاش برای جابه‌جایی مواد مخدر با ریزپرنده‌ها را ناکام گذاشتند. 🟢 پرسش بزرگ این است که آیا این کنش‌ها گذرا خواهند‌بود و پایان حکومت بعث سوریه پایان نهان‌بری مواد مخدر را رقم‌خواهد‌زد یا شبکه‌های نهان‌بر ریشه‌دارتر از آنند که با زدایش هیولاهای رسانه‌ساخته‌ای چون «ماهر اسد» از میان برداشته‌شوند؟ https://eitaa.com/TransJordan

🌗 ولی‌عهد أردن نمایی از خویش در کنار همسر (رجوة بنت خالد آل‌سیف) و دخترش (إيمان بنت الحسين) را به‌فراخور آغاز سال نو میلادی در رویه‌ی اینستاگرام خود بارگذاری‌کرد. https://eitaa.com/TransJordan

🌗 چشم امید و دل لرزان؛ سوریه‌ی نوین و بیم‌ها و امیدهای پادشاهی هاشمی https://eitaa.com/TransJordan

🔴 حکومت أردن از هنگام سرنگونی فرمان‌روایی بعثی و برآمدن همایه‌ی سلفی‌جهادی‌ها-اخوانی‌ها، پشتیبانی خود از فرآیندهای سیاسی بازیابی سوریه و پای‌بندی به یک‌پارچگی سرزمینی آن را اعلام‌کرده‌است. 🟠 أيمن الصفدي در روز دوشنبه ۲۳ كانون‌الأول ۲۰۲۴ به دمشق رفت و در دیدار با احمد حسین الشرع دیدگاه‌های أردن درباره‌ی آینده‌ی سوریه را بیان‌کرد؛ او بر بایستگی «شکل‌گیری یک حکومت فراگیر»، «مهار پدیده‌های هراس‌افکنانه*»، «جلوگیری از گسیل مواد مخدر» و «بازگشت کامل آوارگان سوری» پای‌فشرد. 🟡 از سوی دیگر، سیاسی‌نویسان برجسته‌ی نزدیک به حکومت أردن - مانند محمد أبورمان و سميح المعايطة - امید خود به بهبود سپهر سیاسی سوریه را در یادداشت‌های گوناگون نشان‌دادند؛ به‌گمان آن‌ها، فرمان‌روایان کنونی سوریه نشانی از گذشته‌ی سلفی‌جهادی خویش ندارند و البته در روزگار النصره نیز آسیبی به امنیت ملی أردن نزده‌بودند. 🟢 نکته‌ی دیگری که هیچ داده‌ی آشکاری برای آن ندارم و تنها از گمانه‌زنی‌های شخصی برمی‌آید، دست‌ورزی انگلیس در برآمدن تحریرالشام است؛ شاید نقش‌آفرینی ویژه‌ی قطر و ترکیه نشانه‌ای برای این ادعا باشد. هم‌داستانی دیرین پادشاهی هاشمی و لندن شاید مایه‌ی همراهی آغازین حکومت أردن با چیرگی سلفی-اخوانی‌ها بر دمشق شده‌باشد. 🔴 بنابراین، از مواضع رسمی أردنی‌ها چنین برمی‌آید که می‌خواهند از راه پذیرش وضعیت واقعی امروز سوریه، راه نقش‌آفرینی کارآمد در آینده‌ی سوریه را برای خود باز نگه‌دارند؛ گسیل کمک‌های أردن به استان‌های درعا و سویداء نشانه‌ای از این گرایش عَمّان است. افزون بر این، بازگشت ۱۸هزار سوری - تا پنج‌شنبه‌ی گذشته - که ۲.۳هزار تن از آن‌ها از آوارگان رسمی بودند، نقطه‌ی امیدی برای حکومت أردن شد. ولی داستان پادشاهی هاشمی و سوریه‌ی نوین لایه‌های زیرینی دارد که می‌تواند همه‌ی این مواضع رسمی را در حد همان سخنان پشت بلندگو نگاه‌دارد. 🟠 نخست، نیروهای سلفی‌جهادی و اخوانی‌های متسلف باشنده در ساختار فرمان‌روایی نوین سوریه دغدغه‌ی جدی پادشاهی هاشمی را برمی‌انگیزند؛ پافشاری أردنی‌ها بر بایستگی مهار هرگونه «هراس‌افکنی» از این دغدغه ریشه‌می‌گیرد. البته همکاری جدی چند ساله‌ی ابومحمد الجولانی در ادلب با آمریکا که در قالب زدایش نیروهای سلفی‌جهادی راست‌کیش وفادار به القاعده نمایان شد، می‌تواند روزنه‌ی امیدی برای حکومت أردن باشد؛ ولی رویارویی ژرف و بنیادین هاشمی‌ها با پدیده‌ی اسلام‌گرایی عامل مِهین اثرگذار در نگرش به حکومت تازه‌ی دمشق خواهد‌بود. 🟡 دوم، روند بازگشت آوارگان سوری - که بیش از ۱.۳میلیون تن برآورد می‌شوند - شتاب چندانی ندارد و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی احتمالی حکومت سلفی-اخوانی سوریه نیز می‌تواند آن را کندتر از پیش سازد‌. از سوی دیگر، برآورد بسیاری از تحلیلگران أردنی بر این است که بسیاری از آوارگان سوری در هیچ شرایطی به سوریه بازنخواهند‌گشت؛ به‌این‌ترتیب، پرونده‌ی آوارگان ممکن است ناگزیر از صدر دفتر روابط پادشاهی هاشمی و حکومت تازه‌ی دمشق به پایین آید. کم‌رنگ‌شدن چشم‌انداز بازگشت آوارگان، پای‌بندی أردن به کامیابی حکومت سلفی‌های دمشق را کاهش‌خواهد‌داد. 🟢 سوم، گمان‌نمی‌کنم سوریه مدت چندانی در قالب گیتانگاری* یک‌پارچه‌ی پیشین دوام‌بیاورد؛ کیان‌صهیونیستی و ترکیه - دو بازیگر اصلی سپهر سیاست سوریه - مخالف سوریه‌ای به‌شکل کنونی استند. أردن نیز در سوریه‌ی چندپارچه‌ی آینده سهم خود را خواهد‌جست که این گرایش می‌تواند با بنیان‌کردن کمربند امنیتی در استان‌های سویداء و درعا آغاز شود. این مسئله پیوندی ناگسستنی با پرونده‌ی گسیل مواد مخدر نیز دارد که پس از درنگ آغازین، دوباره ازسر‌گرفته‌شده‌است؛ ارتش أردن روز چهارشنبه در درگیری با گروه‌های نهان‌بر در جنوب استان سویداء سوریه، توپخانه را به‌کار‌گرفت. 🔴 بنابراین، گمان‌می‌کنم رویارویی پادشاهی هاشمی با سوریه‌ی نوین در آینده‌ای نه‌چندان دور از وضعیت کنونی به وضعیت تازه‌ای دگرش‌خواهد‌یافت. *تروریستی *جغرافیا #سلفی‌جهادی https://eitaa.com/TransJordan

🌗 نماد دیگری از روزگار نولیبرال در راه دربار هاشمی... https://eitaa.com/TransJordan

🔴 رسانه‌های أردنی از گمان گمارش مؤيد السمان به‌جای يوسف العيسوي در جایگاه راهبری دربار هاشمی سخن‌می‌گویند. 🟠 السمان کارشناسی مهندسی عمران و صنایع، و کارشناسی‌ارشد مهندسی صنایع از دانشگاه الأردنية را دارد و مدرک دکتری مهندسی صنایع خود را نیز از دانشگاه لاف‌بورو انگلیس دریافت‌کرده‌است؛ او با بهره‌گیری از رستاد «شیونینگ» فرصت درس‌آموزی در انگلیس را به‌دست‌آورد. 🟡 السمان افزون بر راهبری شرکت‌های گوناگون خصوصی و حکومتی، راهبری «شرکت طراحی و توسعه‌ی ملک عبدالله دوم» که راهبر صنایع نظامی أردن است، «مرکز آموزش عملیات ویژه‌ی ملک عبدالله» با کارویژه‌ی آموزش عملیات ویژه‌ی پادتروریستی، «شرکت موارد» با کارویژه‌ی خصوصی‌سازی دارایی‌های نیروهای مسلح، و «شرکت سرمایه‌گذاری و توسعه‌ی العبدلي» با کارویژه‌ی توسعه‌ی محله‌ی العبدلي در پایتخت را نیز در کارنامه دارد. 🟢 پیشینه‌ی السمان در راهبری شرکت موارد و شرکت سرمایه‌گذاری العبدلی که دو مورد از برجسته‌ترین کارگزاران خصوصی‌سازی در أردن بودند و از قضا، پیوند ویژه‌ای با پرونده‌ی واگذاری دارایی‌های نیروهای مسلح داشتند، باعث‌می‌شود دوباره فردی گره‌خورده به فرایند چالش‌برانگیز خصوصی‌سازی به جایگاه راهبری دربار أردن برسد؛ پیش‌تر باسم عوض‌الله نیز با همین ویژگی از تشرين‌الثاني ۲۰۰۷ تا تشرين‌الأول ۲۰۰۸ بر این جایگاه نشسته‌بود. 🔴 سخن درباره‌ی ارزش جایگاه راهبر دربار أردن همین بس که ملک عبدالله دوم در ۱۹ حزيران ۲۰۱۸ در فرمان گمارش يوسف العيسوي گزاره‌ی «حفظه الله» را پس از نام وی نوشت که آن را برای کم‌تر کسی به‌کار‌می‌برد؛ به‌همین‌دلیل شاید بتوان برای گشودن پنجره‌ای رو به سپهر سیاست أردن از پیوند با دربار نیز بهره‌برد. 🟠 السمان پیش‌تر راهبر انجمن کشتی أردن نیز بوده و اگر خرد تصمیم‌ساز ایرانی در پی برقراری پیوند با وی باشد، ورزش کشتی راه مناسبی برای آغاز آن است. برای نمونه، اگر قرار شد نبردی میان ایران و روسیه در تهران برگزار شود، می‌توانیم همه‌ی راهبران انجمن‌های کشتی منطقه را فرابخوانیم و السمان را به‌گونه‌ای ویژه دعوت‌کنیم. #ورزش #دانشگاه https://eitaa.com/TransJordan

🌗 ای مادر فرزندان پرشمار و ای سرزمین محبوب! برخیز و دشمنانت را لعنت‌کن! 🔴 الفرعي (خواننده‌ی رپ و راک فلسطینی‌تبار أردنی) روز جمعه ۳ كانون‌الثاني ۲۰۲۵ در یک هم‌آوازی با رُلىٰ عازر (خواننده‌ی فلسطینی اهل ناصره، دیار حضرت عیسای ناصری) نماهنگی به‌نام «وَلّادة» را به گوش و چشم دوست‌داران فلسطین سپرد. 🟠 طارق أبوكويك یا همان الفرعي موسیقی أردن درست می‌گوید که «نباید از سخن‌گفتن درباره‌ی مرگ هراسید و زیان‌بار است اگر به‌این‌زودی دم از یاد فلسطین ببندیم». 🟡 باید در گوش گل سرود ماندن را بخوانیم و به او بگوییم که زندگی بی او در میان درندگان را نمی‌خواهیم! آری؛ در این روزگار تیره به فلسطین می‌گوییم که «برخیز و دشمنت را نفرین‌کن»! #موسیقی https://eitaa.com/TransJordan

🌗 یک پرسش ساده و تنش‌زا: «چه‌کسی گوجه را به سرزمین أردن آورد؟» 🔴 در روزهای پایانی سال گذشته‌ی میلادی و در آستانه‌ی زادروز حضرت عیسی(ع)، برنامه‌ی «دنيا يا دنيا» شبکه‌ی «رؤيا» به خانه‌ی یک بانوی ارمنی به‌نام «داليدا» رفت تا یادمانده‌های او از روزگار کودکی و هم‌چنین سنت‌های ارمنی را در قاب تلویزیون به‌نمایش‌درآورد. 🟠 داليدا در بخشی از سخنان خود از پدربزرگش گفت که «نخستین کسی بود که گوجه را در سرزمین أردن کاشت؛ او نخست برای کاشت گوجه در شهر الكرك کوشید ولی به نتیجه نرسید؛ سپس بخت خود را در غور الصافي در نزدیکی دریای مرده آزمود و کامیاب شد». 🟡 این ادعا واکنش شرق‌أردنی‌ها را برانگیخت؛ آن‌ها انکار تاریخ سرزمین نیاکان خود و بازنمایاندن أردن در قالب «سرزمین بی‌ملت» را نکوهش‌کردند. آنان برای ریشخند این بانوی ارمنی حتی دست به دامان نماهای رایانه‌ساخته‌ی طنز نیز شدند؛ در این نماها با به‌کارگیری کوفیه‌ی فلسطینی، دوگانه‌ی شرق‌أردنی و فلسطینی‌تبار نیز پررنگ شد. 🟢 همان‌گونه که بارها نوشته‌ام، حساسیت دو سوی این دوگانه بسیار است و در چنین بزنگاه‌هایی آشکار می‌شود. این دوگانه در دهه‌های گذشته در برابر موج حکومتی «هویت یگانه‌ی أردنی» سخت ایستادگی‌کرده و این پویش را ناکام گذاشته‌است. شکست حکومت أردن در استوارسازی هویت ملی، در کنار کاستی‌های آشکار جغرافیایی و تهدیدهای بنیادین گیتاسیاسی (ژئوپلتیک) پرسش بزرگی را در ذهن من درباره‌ی امکان پایستگی موجودیتی به‌نام «پادشاهی أردن هاشمی» پدید‌آورده‌است. #عشایر #اجتماعی https://eitaa.com/TransJordan