🌗 چشم امید و دل لرزان؛ سوریه‌ی نوین و بیم‌ها و امیدهای پادشاهی هاشمی https://eitaa.com/TransJordan

🔴 حکومت أردن از هنگام سرنگونی فرمان‌روایی بعثی و برآمدن همایه‌ی سلفی‌جهادی‌ها-اخوانی‌ها، پشتیبانی خود از فرآیندهای سیاسی بازیابی سوریه و پای‌بندی به یک‌پارچگی سرزمینی آن را اعلام‌کرده‌است. 🟠 أيمن الصفدي در روز دوشنبه ۲۳ كانون‌الأول ۲۰۲۴ به دمشق رفت و در دیدار با احمد حسین الشرع دیدگاه‌های أردن درباره‌ی آینده‌ی سوریه را بیان‌کرد؛ او بر بایستگی «شکل‌گیری یک حکومت فراگیر»، «مهار پدیده‌های هراس‌افکنانه*»، «جلوگیری از گسیل مواد مخدر» و «بازگشت کامل آوارگان سوری» پای‌فشرد. 🟡 از سوی دیگر، سیاسی‌نویسان برجسته‌ی نزدیک به حکومت أردن - مانند محمد أبورمان و سميح المعايطة - امید خود به بهبود سپهر سیاسی سوریه را در یادداشت‌های گوناگون نشان‌دادند؛ به‌گمان آن‌ها، فرمان‌روایان کنونی سوریه نشانی از گذشته‌ی سلفی‌جهادی خویش ندارند و البته در روزگار النصره نیز آسیبی به امنیت ملی أردن نزده‌بودند. 🟢 نکته‌ی دیگری که هیچ داده‌ی آشکاری برای آن ندارم و تنها از گمانه‌زنی‌های شخصی برمی‌آید، دست‌ورزی انگلیس در برآمدن تحریرالشام است؛ شاید نقش‌آفرینی ویژه‌ی قطر و ترکیه نشانه‌ای برای این ادعا باشد. هم‌داستانی دیرین پادشاهی هاشمی و لندن شاید مایه‌ی همراهی آغازین حکومت أردن با چیرگی سلفی-اخوانی‌ها بر دمشق شده‌باشد. 🔴 بنابراین، از مواضع رسمی أردنی‌ها چنین برمی‌آید که می‌خواهند از راه پذیرش وضعیت واقعی امروز سوریه، راه نقش‌آفرینی کارآمد در آینده‌ی سوریه را برای خود باز نگه‌دارند؛ گسیل کمک‌های أردن به استان‌های درعا و سویداء نشانه‌ای از این گرایش عَمّان است. افزون بر این، بازگشت ۱۸هزار سوری - تا پنج‌شنبه‌ی گذشته - که ۲.۳هزار تن از آن‌ها از آوارگان رسمی بودند، نقطه‌ی امیدی برای حکومت أردن شد. ولی داستان پادشاهی هاشمی و سوریه‌ی نوین لایه‌های زیرینی دارد که می‌تواند همه‌ی این مواضع رسمی را در حد همان سخنان پشت بلندگو نگاه‌دارد. 🟠 نخست، نیروهای سلفی‌جهادی و اخوانی‌های متسلف باشنده در ساختار فرمان‌روایی نوین سوریه دغدغه‌ی جدی پادشاهی هاشمی را برمی‌انگیزند؛ پافشاری أردنی‌ها بر بایستگی مهار هرگونه «هراس‌افکنی» از این دغدغه ریشه‌می‌گیرد. البته همکاری جدی چند ساله‌ی ابومحمد الجولانی در ادلب با آمریکا که در قالب زدایش نیروهای سلفی‌جهادی راست‌کیش وفادار به القاعده نمایان شد، می‌تواند روزنه‌ی امیدی برای حکومت أردن باشد؛ ولی رویارویی ژرف و بنیادین هاشمی‌ها با پدیده‌ی اسلام‌گرایی عامل مِهین اثرگذار در نگرش به حکومت تازه‌ی دمشق خواهد‌بود. 🟡 دوم، روند بازگشت آوارگان سوری - که بیش از ۱.۳میلیون تن برآورد می‌شوند - شتاب چندانی ندارد و سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ی احتمالی حکومت سلفی-اخوانی سوریه نیز می‌تواند آن را کندتر از پیش سازد‌. از سوی دیگر، برآورد بسیاری از تحلیلگران أردنی بر این است که بسیاری از آوارگان سوری در هیچ شرایطی به سوریه بازنخواهند‌گشت؛ به‌این‌ترتیب، پرونده‌ی آوارگان ممکن است ناگزیر از صدر دفتر روابط پادشاهی هاشمی و حکومت تازه‌ی دمشق به پایین آید. کم‌رنگ‌شدن چشم‌انداز بازگشت آوارگان، پای‌بندی أردن به کامیابی حکومت سلفی‌های دمشق را کاهش‌خواهد‌داد. 🟢 سوم، گمان‌نمی‌کنم سوریه مدت چندانی در قالب گیتانگاری* یک‌پارچه‌ی پیشین دوام‌بیاورد؛ کیان‌صهیونیستی و ترکیه - دو بازیگر اصلی سپهر سیاست سوریه - مخالف سوریه‌ای به‌شکل کنونی استند. أردن نیز در سوریه‌ی چندپارچه‌ی آینده سهم خود را خواهد‌جست که این گرایش می‌تواند با بنیان‌کردن کمربند امنیتی در استان‌های سویداء و درعا آغاز شود. این مسئله پیوندی ناگسستنی با پرونده‌ی گسیل مواد مخدر نیز دارد که پس از درنگ آغازین، دوباره ازسر‌گرفته‌شده‌است؛ ارتش أردن روز چهارشنبه در درگیری با گروه‌های نهان‌بر در جنوب استان سویداء سوریه، توپخانه را به‌کار‌گرفت. 🔴 بنابراین، گمان‌می‌کنم رویارویی پادشاهی هاشمی با سوریه‌ی نوین در آینده‌ای نه‌چندان دور از وضعیت کنونی به وضعیت تازه‌ای دگرش‌خواهد‌یافت. *تروریستی *جغرافیا #سلفی‌جهادی https://eitaa.com/TransJordan

🌗 نماد دیگری از روزگار نولیبرال در راه دربار هاشمی... https://eitaa.com/TransJordan

🔴 رسانه‌های أردنی از گمان گمارش مؤيد السمان به‌جای يوسف العيسوي در جایگاه راهبری دربار هاشمی سخن‌می‌گویند. 🟠 السمان کارشناسی مهندسی عمران و صنایع، و کارشناسی‌ارشد مهندسی صنایع از دانشگاه الأردنية را دارد و مدرک دکتری مهندسی صنایع خود را نیز از دانشگاه لاف‌بورو انگلیس دریافت‌کرده‌است؛ او با بهره‌گیری از رستاد «شیونینگ» فرصت درس‌آموزی در انگلیس را به‌دست‌آورد. 🟡 السمان افزون بر راهبری شرکت‌های گوناگون خصوصی و حکومتی، راهبری «شرکت طراحی و توسعه‌ی ملک عبدالله دوم» که راهبر صنایع نظامی أردن است، «مرکز آموزش عملیات ویژه‌ی ملک عبدالله» با کارویژه‌ی آموزش عملیات ویژه‌ی پادتروریستی، «شرکت موارد» با کارویژه‌ی خصوصی‌سازی دارایی‌های نیروهای مسلح، و «شرکت سرمایه‌گذاری و توسعه‌ی العبدلي» با کارویژه‌ی توسعه‌ی محله‌ی العبدلي در پایتخت را نیز در کارنامه دارد. 🟢 پیشینه‌ی السمان در راهبری شرکت موارد و شرکت سرمایه‌گذاری العبدلی که دو مورد از برجسته‌ترین کارگزاران خصوصی‌سازی در أردن بودند و از قضا، پیوند ویژه‌ای با پرونده‌ی واگذاری دارایی‌های نیروهای مسلح داشتند، باعث‌می‌شود دوباره فردی گره‌خورده به فرایند چالش‌برانگیز خصوصی‌سازی به جایگاه راهبری دربار أردن برسد؛ پیش‌تر باسم عوض‌الله نیز با همین ویژگی از تشرين‌الثاني ۲۰۰۷ تا تشرين‌الأول ۲۰۰۸ بر این جایگاه نشسته‌بود. 🔴 سخن درباره‌ی ارزش جایگاه راهبر دربار أردن همین بس که ملک عبدالله دوم در ۱۹ حزيران ۲۰۱۸ در فرمان گمارش يوسف العيسوي گزاره‌ی «حفظه الله» را پس از نام وی نوشت که آن را برای کم‌تر کسی به‌کار‌می‌برد؛ به‌همین‌دلیل شاید بتوان برای گشودن پنجره‌ای رو به سپهر سیاست أردن از پیوند با دربار نیز بهره‌برد. 🟠 السمان پیش‌تر راهبر انجمن کشتی أردن نیز بوده و اگر خرد تصمیم‌ساز ایرانی در پی برقراری پیوند با وی باشد، ورزش کشتی راه مناسبی برای آغاز آن است. برای نمونه، اگر قرار شد نبردی میان ایران و روسیه در تهران برگزار شود، می‌توانیم همه‌ی راهبران انجمن‌های کشتی منطقه را فرابخوانیم و السمان را به‌گونه‌ای ویژه دعوت‌کنیم. #ورزش #دانشگاه https://eitaa.com/TransJordan

🌗 ای مادر فرزندان پرشمار و ای سرزمین محبوب! برخیز و دشمنانت را لعنت‌کن! 🔴 الفرعي (خواننده‌ی رپ و راک فلسطینی‌تبار أردنی) روز جمعه ۳ كانون‌الثاني ۲۰۲۵ در یک هم‌آوازی با رُلىٰ عازر (خواننده‌ی فلسطینی اهل ناصره، دیار حضرت عیسای ناصری) نماهنگی به‌نام «وَلّادة» را به گوش و چشم دوست‌داران فلسطین سپرد. 🟠 طارق أبوكويك یا همان الفرعي موسیقی أردن درست می‌گوید که «نباید از سخن‌گفتن درباره‌ی مرگ هراسید و زیان‌بار است اگر به‌این‌زودی دم از یاد فلسطین ببندیم». 🟡 باید در گوش گل سرود ماندن را بخوانیم و به او بگوییم که زندگی بی او در میان درندگان را نمی‌خواهیم! آری؛ در این روزگار تیره به فلسطین می‌گوییم که «برخیز و دشمنت را نفرین‌کن»! #موسیقی https://eitaa.com/TransJordan

🌗 یک پرسش ساده و تنش‌زا: «چه‌کسی گوجه را به سرزمین أردن آورد؟» 🔴 در روزهای پایانی سال گذشته‌ی میلادی و در آستانه‌ی زادروز حضرت عیسی(ع)، برنامه‌ی «دنيا يا دنيا» شبکه‌ی «رؤيا» به خانه‌ی یک بانوی ارمنی به‌نام «داليدا» رفت تا یادمانده‌های او از روزگار کودکی و هم‌چنین سنت‌های ارمنی را در قاب تلویزیون به‌نمایش‌درآورد. 🟠 داليدا در بخشی از سخنان خود از پدربزرگش گفت که «نخستین کسی بود که گوجه را در سرزمین أردن کاشت؛ او نخست برای کاشت گوجه در شهر الكرك کوشید ولی به نتیجه نرسید؛ سپس بخت خود را در غور الصافي در نزدیکی دریای مرده آزمود و کامیاب شد». 🟡 این ادعا واکنش شرق‌أردنی‌ها را برانگیخت؛ آن‌ها انکار تاریخ سرزمین نیاکان خود و بازنمایاندن أردن در قالب «سرزمین بی‌ملت» را نکوهش‌کردند. آنان برای ریشخند این بانوی ارمنی حتی دست به دامان نماهای رایانه‌ساخته‌ی طنز نیز شدند؛ در این نماها با به‌کارگیری کوفیه‌ی فلسطینی، دوگانه‌ی شرق‌أردنی و فلسطینی‌تبار نیز پررنگ شد. 🟢 همان‌گونه که بارها نوشته‌ام، حساسیت دو سوی این دوگانه بسیار است و در چنین بزنگاه‌هایی آشکار می‌شود. این دوگانه در دهه‌های گذشته در برابر موج حکومتی «هویت یگانه‌ی أردنی» سخت ایستادگی‌کرده و این پویش را ناکام گذاشته‌است. شکست حکومت أردن در استوارسازی هویت ملی، در کنار کاستی‌های آشکار جغرافیایی و تهدیدهای بنیادین گیتاسیاسی (ژئوپلتیک) پرسش بزرگی را در ذهن من درباره‌ی امکان پایستگی موجودیتی به‌نام «پادشاهی أردن هاشمی» پدید‌آورده‌است. #عشایر #اجتماعی https://eitaa.com/TransJordan

🌗 سه فَرنشین* أردنی در ترکیه به‌دنبال معنای پویایی‌های سوریه... 🔴 آنکارا روز دوشنبه ۶ كانون‌الثاني ۲۰۲۵ میزبان وزیر خارجه، فرمانده ستاد مشترک نیروهای مسلح و راهبر سازمان اطلاعات أردن بود. أيمن الصفدي، يوسف الحنيطي و أحمد حسني حاتوقاي برای رایزنی درباره‌ی پویایی‌های منطقه - ویژه پویایی‌های سوریه - به دیدار همتایان ترکیه‌ای خود و البته رجب طیب اردوغان رفتند. 🟠 پس از این دیدارها، نشست خبری الصفدي و هاکان فیدان برگزار شد؛ وزیر خارجه‌ی أردن که به مسائل غزه، کرانه‌ی باختری و لبنان نیز اشاره‌هایی داشت، سخنان خود درباره‌ی سوریه را به سه بخش تقسیم‌کرد: 1⃣ اعلام پشتیبانی أردن از یک‌پارچگی سرزمینی و بازسازی سوریه 2⃣ بازگویی دغدغه‌ی مشترک عَمّان و آنکارا درباره‌ی آوارگان سوری 3⃣ اهمیت امنیت جنوب سوریه برای أردن و بایستگی مهار هرگونه کنش پادامنیتی، و پشتیبانی از کارزار ترکیه در برابر پ‌ک‌ک 🟡 به‌گمان نگارنده، أيمن الصفدي با بیان همزمان مسئله‌ی جنوب سوریه و پ‌ک‌ک، پیش‌نیازهای سیاسی هرگونه کنش آفندی ارتش أردن در جنوب سوریه را بنیان‌نهاد. *مقام بلندپایه https://eitaa.com/TransJordan

🌗 دیوارنوشته‌ای در اردوگاه فلسطینی‌نشین البقعة در استان البلقاء: «ما هیچ‌گاه جز درون نبیگ‌ها امت واحده نبوده‌ایم»! https://eitaa.com/TransJordan

🌗 گروه بلندپایه‌ی تحریرالشام در أردن 🔴 عَمّان روز سه‌شنبه ۷ كانون‌الثاني ۲۰۲۵ میزبان انجمنی از وزیران خارجه، دفاع، نفت و معدن، برق و راهبر سازمان اطلاعات دولت تحریرالشام بود و أردنی‌ها به گفت‌و‌گو با همتایان سوری خود نشستند. 🟠 در پی این دیدارها نشستی خبری با حضور أيمن الصفدي و اسعد الشيباني (وزیر خارجه‌ی تحریرالشام) برگزار شد؛ هر دو وزیر فضای گفت‌و‌گوها را «خوب و برادرانه» دانستند. 🟡 الصفدي پای‌بندی حکومت أردن به یک‌پارچگی سرزمینی سوریه و پشتیبانی از فرایند انتقالی را اعلام‌کرد؛ مذاکرات دو طرف برای گسیل برق و گاز أردن به سوریه و هم‌چنین ازسرگیری پروازها را آشکار ساخت؛ اهمیت مسئله‌ی آوارگان را یادآوری‌کرد؛ و دیدگاه‌های عَمّان و دمشق درباره‌ی پویایی‌های جنوب سوریه را هم‌راستا دانست. 🟢 در حاشیه‌ی این متن نیز تازه‌کاری اسعد الشیبانی با کاستی آشکار در سخنرانی نمایان بود. هم‌چنین، تلاش الشیبانی برای بازنمایی هنجارمند از دولت تحریرالشام بسیار نمایان و «گل‌درشت» بود؛ سخنان الشیبانی در پاسخ به پرسش خبرنگار سی‌ان‌ان درباره‌ی قانون سزار نیز در همین زمینه بیان‌شد. البته این هنجارمندنمایی با کنش‌هایی چون گمارش عبدالرحمن حسين الخطيب (فلسطینی‌تبار أردنی، دانش‌آموخته‌ی پزشکی دانشگاه الأردنية و فرمانده بلندپایه‌ی تحریرالشام) در ارتش سوریه هم‌خوانی ندارد. #سلفی‌جهادی https://eitaa.com/TransJordan