قبل از حمله به ایران: تعریف اهداف قابل دستیابی و واقعبینانه
قبل از بررسی حمله نظامی علیه ایران، واقعبین بودن در مورد آنچه چنین عملیاتی میتواند واقعاً انجام دهد، ضروری است.
شکی نیست که ایران از نظر نظامی رقیبی همتا برای ایالات متحده نیست. ایالات متحده برتری متعارف و تسلط عملیاتی قاطعی را در حوزههای مختلف حفظ کرده است. با این حال، ایران را نباید دست کم گرفت. همانطور که در رویاروییهای محدود قبلی، به ویژه در جنگ موشکی نشان داده شده است، تهران از قابلیتهای نامتقارن معناداری برخوردار است - به ویژه در زرادخانه موشکهای بالستیک و شبکه نیابتی منطقهای خود.
بنابراین، سوال اصلی این نیست که آیا ایالات متحده میتواند آسیبی وارد کند یا خیر. بلکه این است: کدام هدف استراتژیک به طور واقعبینانه قابل دستیابی است؟
۱. تغییر رژیم
حتی مقامات ارشد ایالات متحده اذعان کردهاند که دستیابی به تغییر رژیم فوقالعاده دشوار خواهد بود.
هیچ اپوزیسیون متحد و پایداری در داخل ایران وجود ندارد که قادر به مداخله و حکومت باشد. علاوه بر این، تغییر رژیم تقریباً مطمئناً نیازمند یک کارزار طولانی مدت، احتمالاً شامل نیروهای زمینی است - چیزی که مردم و سیاستگذاران آمریکایی پس از عراق و افغانستان تمایل کمی به آن نشان دادهاند.
در غیاب تمایل به تعهد به یک تلاش تثبیتکننده در مقیاس بزرگ و بلندمدت، تغییر رژیم یک هدف معتبر نیست.
۲. بیثباتسازی رژیم برای دامن زدن به قیام داخلی
یک عملیات نظامی میتواند رژیم را تضعیف کرده و فشار داخلی ایجاد کند. با این حال، رهبری ایران - به ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) - هیچ گزینه خروجی ندارد. بقای رژیم برای رهبری اصلی آن حیاتی است.
تاریخ نشان میدهد که آنها به ناآرامیهای داخلی با نیرویی قاطع پاسخ خواهند داد. برای اینکه بیثباتسازی به تغییر سیاسی معنادار تبدیل شود، احتمالاً به یک عملیات پایدار و طولانی مدت نیاز است. حتی در آن صورت، محتملترین نتیجه ممکن است نه گذار دموکراتیک، بلکه هرج و مرج داخلی باشد - که به طور بالقوه ایران را به سمت جنگ داخلی سوق میدهد.
این سناریو خطرات منطقهای و جهانی قابل توجهی را به همراه دارد.
۳. نابودی برنامه هستهای ایران
یک حمله نظامی میتواند به طور قابل توجهی به تأسیسات هستهای آسیب برساند. حملات دقیق ممکن است پیشرفت را به تأخیر بیندازد و زیرساختها را تخریب کند.
اما حملات نمیتوانند دانش علمی، سرمایه انسانی یا اراده سیاسی را از بین ببرند. همچنین مشخص نیست که بتوان تمام مواد غنیشده با غنای بالا را پیدا و نابود کرد.
در بهترین حالت، اقدام نظامی ممکن است برنامه را به تأخیر بیندازد. بعید است که آن را برای همیشه از بین ببرد. ایران تقریباً مطمئناً برای بازسازی تلاش خواهد کرد - احتمالاً با عزم بیشتر و محدودیتهای کمتر.
۴. از بین بردن قابلیتهای موشکی ایران
یک کارزار گسترده میتواند به طور قابل توجهی موجودی و زیرساختهای تولید موشک ایران را تضعیف کند.
با این حال، برنامه موشکی ایران مبتنی بر داخل کشور است و در دکترین دفاعی آن نقش محوری دارد. این برنامه به عنوان ستونی از بازدارندگی در برابر نیروهای متعارف برتر تلقی میشود. حتی پس از خسارات سنگین، تهران احتمالاً بازسازی این قابلیتها را در اولویت قرار خواهد داد.
نتیجه ممکن است تضعیف موقت باشد نه حذف دائمی.
۵. مجبور کردن ایران به مذاکره با شرایط بهتر
این فرض وجود دارد که فشار نظامی میتواند تهران را مجبور به پذیرش توافقی مطلوبتر کند.
با این حال، درگیریهای گذشته نشان میدهد که رهبری ایران ممکن است استقامت را به تسلیم ترجیح دهد. رژیم ممکن است محاسبه کند که زمان، فشار سیاسی بر واشنگتن را برای کاهش تنش افزایش میدهد، به ویژه اگر درگیری طولانی شود یا به بیثباتی منطقهای منجر شود.
به جای ایجاد امتیازات فوری، اقدام نظامی میتواند موضع ایران در مذاکرات را سختتر کند - یا کانالهای دیپلماتیک را به طور کامل از بین ببرد.
۶. هدف قرار دادن علی خامنهای، رهبر معظم انقلاب
برخی ممکن است استدلال کنند که برکناری رهبر معظم انقلاب میتواند مسیر ایران را اساساً تغییر دهد.
با این حال، حملات تروریستی اغلب نتایج غیرقابل پیشبینی به بار میآورد. نظام سیاسی ایران نهادی است، نه صرفاً شخصی. برکناری خامنهای میتواند باعث انتقامجویی ایران و نیروهای نیابتی منطقهای آن شود و احتمالاً ایالات متحده را به یک درگیری بسیار گستردهتر سوق دهد.
همچنین مشخص نیست که آیا چنین اقدامی سیاست ایران را تعدیل خواهد کرد یا خیر. این امر میتواند به راحتی آن را رادیکالیزه کند.
نکته استراتژیک
در مورد برتری نظامی ایالات متحده در یک رویارویی مستقیم شکی نیست. مسئله اصلی، شفافیت استراتژیک است.
برای اولین بار در دهههای اخیر، احتمال رویارویی نظامی مستقیم ایالات متحده و ایران، چشمانداز جنگ آشکار بین ایالتی را به جای درگیری نیابتی افزایش میدهد. این امر مستلزم تفکر منظم در مورد اهداف، راهها و ابزارها است.
هیچ هدفی به راحتی قابل دستیابی به نظر نمیرسد. همه آنها اثرات قابل توجه مرتبه دوم و سوم دارند. بسیاری از نتایج میتوانند غیرقابل پیشبینی باشند - و لزوماً برای منافع ایالات متحده مطلوب نباشند.
بنابراین، قبل از شروع اقدام نظامی، سیاستگذاران باید به وضوح تعریف کنند که «موفقیت» به چه معناست - و اینکه آیا هزینههای احتمالی، مدت زمان، خطرات تشدید و پیامدهای منطقهای با اولویتهای استراتژیک گستردهتر آمریکا همسو هستند یا خیر. توانایی نظامی با مزیت استراتژیک یکسان نیست.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
نیویورکتایمز
برای ترامپ، حمله نظامی به ایران میتواند هدف نمادین داشته باشد
گزارشهای بیشتری حاکی از آن است که ترامپ از عملیات «تغییر رژیم» که شامل حمله به آیت اله خامنهای میشود، فاصله گرفته و بیشتر به سمت حملات «محدود» به موشکها و اهداف هستهای متمایل شده است.
نه یک ضربه قاطع. و نه چیزی که ایران را از موضع مذاکره خود تغییر دهد.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
«آمریکا و اسرائیل بهطور احمقانهای باور دارند که میتوانند با بمباران، حکومت ایران را سرنگون کنند و یک رژیم دستنشانده را جایگزین آن سازند.
اینکه این نظامِ مبتنی بر توهم و نه واقعیت، در افغانستان، عراق و لیبی شکست خورده است، از نظر آنها پنهان مانده است.»
کریس هجز: Consortium News
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔴زهران ممدانی:
🔸️همین الان با رئیس جمهور ترامپ تلفنی صحبت کردم.
🔸️در جلسه قبلیمان، نگرانیهایم را در مورد المینا آقایوا، دانشجوی کلمبیایی که امروز صبح توسط اداره مهاجرت و گمرک آمریکا بازداشت شد، با او در میان گذاشتم.
🔸️او به من اطلاع داده است که المینا آقایوا به زودی آزاد خواهد شد.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔴 وزیر خارجه عمان، فردا برای یک «دیدار مهم» با معاون رئیس جمهور و وزیر خارجه و دیگر مقامات ارشد دولت آمریکا به واشنگتن سفر خواهد کرد
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔺لارنس نورمن، خبرنگار وال استریت ژورنال: باید برگردیم وین، این چرخه تمومی نداره!
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔺قطع شبکه های خبری و سیاسی فارسی زبان در یاهست
🔸تمام کانالهای خبری و سیاسی فارسیزبان که از طریق ماهوارهی Yahsat، یک ماهوارهی ارتباطی مستقر در امارات که در سراسر خاورمیانه استفاده گستردهای دارد، پخش میشوند، ظاهراً از آنتن خارج شدهاند. دلیل این قطع پخش هنوز مشخص نیست.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔺گزارشات تأییدنشده و غیررسمی: ملا هیبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان کشته شد
🔸منابع غیررسمی از کشته شدن رهبر و فرماندهان طالبان در پی حملات پاکستان به مقر این گروه در کابل خبر میدهند.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
💢پاکستان با حمله به کابل به حکومت طالبان «اعلام جنگ» کرد؛ ایران همسایگان را به خویشتنداری دعوت کرد
عملیات اخیر پاکستان پس از آن انجام شد که نیروهای افغان شامگاه پنجشنبه در واکنش به حملات هوایی پیشین اسلامآباد، به نیروهای مرزبانی پاکستان حمله کردند؛ رخدادی که در ادامه ماهها درگیری مرزی صورت میگیرد.
پاکستان بامداد جمعه به شهرهای بزرگ افغانستان، از جمله پایتخت، کابل، حمله کرد؛ همزمان وزیر دفاع این کشور گفت که پاکستان «صبرش تمام شده» و اکنون وضعیت را «جنگی آشکار» میداند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان نیز با انتشار پستی در شبکه ایکس خبر بمباران شدن برخی مناطق کابل، قندهار و پکتیا توسط نیروی هوایی پاکستان را تائید و از آغاز دوباره «عملیات گسترده تلافیجویانه» علیه مراکز نظامی پاکستان خبر داد.
این تحولات پس از آن رخ داد که نیروهای افغان پنجشنبه شب در تلافی حملات هوایی مرگبار پاکستان به مناطق مرزی افغانستان در روز یکشنبه، به نیروهای مرزبانی پاکستان حمله کردند.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
🔴 دولت کانادا:
کاناداییهای مقیم ایران:
به دلیل تنشهای ادامهدار، درگیریها در منطقه ممکن است با هشدار کم یا بدون هشدار از سر گرفته شود. اگر میتوانید با حفظ ایمنی ایران را ترک کنید، همین حالا این کار را انجام دهید. اطمینان حاصل کنید مدارک سفرتان بهروز است و در صورت نیاز به ماندن در محل، ذخایر کافی از ملزومات ضروری در اختیار داشته باشید.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍
از چت جی پی تی پرسیدم با تحلیل روانشناسی ترامپ بگوید ایا وارد جنگ با ایران می شود؟
سؤال مهم و حساسی پرسیدی. سعی میکنم بر اساس الگوهای رفتاری تاریخی ترامپ و یافتههای روانشناسی سیاسی، تحلیلی بدهم — نه پیشبینی قطعی (چون تصمیم به جنگ به عوامل زیادی فراتر از شخصیت یک فرد بستگی دارد).
1️⃣ دادههای تاریخی از دوره ریاستجمهوری ترامپ (2017–2021)
رفتارهای تنشزا:
خروج از برجام (2018)
سیاست «فشار حداکثری»
ترور قاسم سلیمانی (2020)
تهدیدهای لفظی شدید در توییتر
اما در عین حال:
با وجود تنش بالا، وارد جنگ تمامعیار با ایران نشد
بعد از حمله موشکی ایران به پایگاه عینالاسد، پاسخ نظامی گسترده نداد
در کل دورهاش، آمریکا وارد جنگ جدیدی در خاورمیانه نکرد
بارها گفت «نمیخواهم جنگهای بیپایان»
🔎 الگوی رفتاری:
افزایش فشار تا آستانه درگیری، اما توقف قبل از جنگ گسترده.
2️⃣ تحلیل روانشناسی سیاسی شخصیت ترامپ
مطالعات دانشگاهی درباره سبک رهبری ترامپ معمولاً به این ویژگیها اشاره میکنند:
✔ تمایل به:
نمایش قدرت و بازدارندگی از طریق تهدید
مذاکره از موضع فشار («لبه پرتگاه» یا brinkmanship)
استفاده از ابهام برای ایجاد ترس در طرف مقابل
❗ اما همزمان:
حساس به هزینههای داخلی و افکار عمومی
علاقهمند به «برد نمایشی» سریع
اجتناب از جنگهای طولانی و پرهزینه که محبوبیت را کاهش دهد
مدل رفتاری او بیشتر شبیه چانهزنی تهاجمی است تا جنگ ایدئولوژیک.
3️⃣ جنگ با ایران چه نوع جنگی خواهد بود؟
ایران کشوری است که:
توان موشکی و منطقهای دارد
در صورت جنگ، احتمال گسترش منطقهای بالاست
بازار انرژی جهانی را تحت تأثیر قرار میدهد
یک جنگ با ایران:
کوتاه و محدود ماندنش سخت است
هزینه اقتصادی و سیاسی بالایی برای هر رئیسجمهوری آمریکا دارد
ترامپ معمولاً ریسکهای اقتصادی بزرگ را دوست ندارد مگر اینکه سود سیاسی فوری داشته باشد.
4️⃣ آیا بیشتر به سمت جنگ میرود یا بلوف؟
بر اساس الگوی قبلی:
🔵 احتمال بیشتر: فشار شدید + تهدید + تحریم + عملیات محدود
🔴 احتمال کمتر: جنگ کلاسیک و تمامعیار
یعنی: او معمولاً تا آستانه میرود، اما از لبه پرتگاه برمیگردد — مگر اینکه:
حمله مستقیم بزرگی علیه آمریکا رخ دهد
فضای داخلی آمریکا به شدت جنگطلب شود
محاسبه کند که جنگ کوتاه و کمهزینه خواهد بود (که درباره ایران بعید است)
5️⃣ جمعبندی تحلیلی
اگر بخواهیم بر اساس:
رفتار گذشته او
تحلیلهای روانشناسی سیاسی
هزینههای ساختاری جنگ با ایران
نتیجه بگیریم:
📌 محتملتر است که از استراتژی تهدید و فشار برای امتیازگیری استفاده کند تا ورود به جنگ گسترده.
اما سیاست بینالملل غیرقابل پیشبینی است و حوادث ناگهانی (miscalculation) همیشه ریسک را بالا میبرند.
🇺🇸 @US_REVIEW 📍پایش آمریکا 📍