مطالبهگری مسئولانه؛ از شور انقلابی تا عقلانیت انقلابی
جامعه زنده، جامعهای است که در آن مردم نسبت به مسائل کشور بیتفاوت نباشند؛ سؤال بپرسند، مطالبه کنند، نقد داشته باشند و عملکرد مسئولان را زیر نظر بگیرند. اما همانقدر که اصل مطالبهگری مهم است، شیوه و چارچوب آن نیز اهمیت دارد. تجربه نشان داده هرگاه نقد و اعتراض از مدار انصاف، آگاهی و مسئولیت خارج شده، بهجای کمک به اصلاح امور، به افزایش التهاب، ناامیدی و شکاف اجتماعی منجر شده است.
امروز فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی، سرعت قضاوت را بسیار بالا برده است. گاهی یک خبر ناقص، یک تحلیل هیجانی یا یک برداشت عجولانه کافی است تا موجی از تخریب و اتهام شکل بگیرد. در چنین فضایی، نخستین اصل آن است که انسان پیش از قضاوت، احتمال دهد که شاید پشت برخی تصمیمها محاسباتی وجود داشته باشد که برای عموم قابل مشاهده نیست. بسیاری از مسائل سیاسی، امنیتی یا دیپلماتیک، ابعادی دارند که همه جزئیات آن در فضای عمومی منتشر نمیشود. بنابراین منصفانه نیست که هر تصمیمی را صرفاً بر اساس دانستههای محدود خود، نشانه ضعف یا خیانت بدانیم.
از سوی دیگر، نقد با تخریب تفاوت دارد. جامعه زمانی میتواند از انتقاد بهره ببرد که مرز میان «نقد عملکرد» و «اتهامزنی» حفظ شود. اگر فضای عمومی به سمتی برود که هر اختلاف نظری با برچسبزنی، تهمت و تخریب شخصیت همراه شود، نتیجه آن چیزی جز فرسایش اعتماد عمومی نخواهد بود. نقدِ واقعی، بهدنبال اصلاح است؛ نه تسویهحساب، تحقیر یا تخلیه هیجان.
یکی از مشکلات رایج در فضای افکار عمومی، سخن گفتن بدون اطلاع کافی است. بارها دیدهایم که پس از روشن شدن ابعاد یک مسئله، مشخص شده بسیاری از قضاوتهای تند اولیه بر پایه اطلاعات ناقص بوده است. مطالبهگری مسئولانه اقتضا میکند که انسان پیش از موضعگیری، تحقیق کند، ابعاد مختلف موضوع را بسنجد و سپس نظر بدهد. سرعت در واکنش، همیشه نشانه آگاهی نیست؛ گاهی نشانه شتابزدگی است.
همچنین در بیان نقد باید مراقب بود که جامعه به سمت یأس و بنبست ذهنی سوق داده نشود. بیان مشکلات ضروری است، اما القای این تصور که هیچ راهحلی وجود ندارد و همهچیز در مسیر فروپاشی است، بیش از آنکه نقد باشد، ناامیدسازی جامعه است. ملتها با امید، اعتماد و احساس امکان پیشرفت حرکت میکنند. اگر سرمایه امید آسیب ببیند، حتی بهترین ظرفیتها نیز از کار خواهد افتاد.
ادبیات نقد نیز اهمیت فراوانی دارد. لحن تند، تحقیرآمیز و خشمآلود، حتی اگر حاوی نکته درستی باشد، معمولاً اثر اصلاحی خود را از دست میدهد. جامعه به گفتوگوی منطقی نیاز دارد، نه فریادهای عصبی و دوقطبیساز. بسیاری از اختلافات، اگر با زبان محترمانه و عقلانی مطرح شوند، میتوانند به همفکری و اصلاح منجر شوند؛ اما همان مسائل وقتی با توهین و عصبانیت بیان شوند، به تقابل و کینه دامن میزنند.
نکته مهم دیگر، پرهیز از تبدیل همه مسائل به دعواهای جناحی است. کشور متعلق به همه مردم است و مسائل کلان ملی نباید قربانی رقابتهای سیاسی شوند. ممکن است افراد در سلیقهها و گرایشهای سیاسی متفاوت باشند، اما در موضوعاتی که به امنیت، منافع و انسجام ملی مربوط میشود، حفظ همبستگی اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
جامعه به شور و حساسیت مردم نیاز دارد، اما این شور اگر با صبر و عقلانیت همراه نباشد، میتواند آسیبزا شود. بعضی تصمیمها نیازمند زمان، بررسی و ملاحظات پیچیده هستند. مطالبهگریِ پخته، میان پیگیری دلسوزانه و بیصبری هیجانی تفاوت قائل میشود.
در نهایت، آنچه میتواند کشور را در عبور از چالشها یاری کند، ترکیب «نقد» و «وحدت» است. نه سکوت مطلق به نفع جامعه است و نه آشوب رسانهای و تخریب دائمی. جامعهای موفق خواهد بود که در آن مردم هم حق پرسش و انتقاد داشته باشند و هم نسبت به آرامش روانی جامعه، امید عمومی و انسجام ملی احساس مسئولیت کنند.
امروز جامعه بیش از هر چیز نیازمند همافزایی، همفکری و ایستادن در کنار یکدیگر برای دفاع از حقیقت، کشور و آینده مشترک است. اختلاف نظرهای سیاسی و حتی تفاوتهای مذهبی و فکری، مانع این وحدت نیستند؛ آنچه وحدت را تهدید میکند، بیتقوایی در سخن، شتابزدگی در قضاوت و ترجیح سلایق شخصی بر منافع ملی است.
مطالبهگری اگر در چارچوب این ضوابط شکل بگیرد، نهتنها تهدید نیست، بلکه فرصتی بزرگ برای اصلاح، رشد و تقویت نظام اجتماعی است. جامعهای پیشرفت میکند که هم صدای نقد در آن خاموش نشود و هم نقد از مسیر انصاف، عقلانیت و مسئولیت خارج نگردد. امروز بیش از همیشه به این نوع از مطالبهگری نیاز داریم؛ مطالبهگریای که هم انقلابی باشد و هم حکیمانه، هم صریح باشد و هم منصفانه، هم پیگیر باشد و هم حافظ وحدت ملی.
✍🏻 زهرا کبیری پور
#جنگ_رمضان
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
. ┅ ❁ـ﷽ـ❁ ┅
🔰 انجمن علمیِ تاریخ اجتماعی شیعیانِ "فائزون" دانشگاه باقرالعلوم علیهالسلام
🤝 با همکاری پژوهشکده تاریخ و سیره
و انجمن تاریخ پژوهان حوزه برگزار میکند.
#نشست_علمی
♦️«گفتگو با مولف کتاب نص بر دوازده امام علیهم السلام»
🎤 حجة الاسلام و المسلمين دکتر مصطفی صادقی کاشانی دام عزه
🔺 دانشیار پژوهشکده تاریخ و سیره اهلبیت(ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
⏳زمان: شنبه ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۴۰۵
🕰ساعت: ۱۴ الی ۱۵:۳۰
🏫مکان: دانشگاه باقرالعلوم(ع)، طبقه همکف، پژوهشکده تاریخ و سیره
💠 برنامه به صورت زنده پوشش داده خواهد شد.
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
#فائزون
#گروه_تاریخ
#دانشگاه_باقرالعلوم_علیه_السلام
#انجمن_علمی_تاریخ_اجتماعی_شیعیان
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
🌐 @bou_socialhistory
🏴 شهادت امام جواد (علیهالسلام)
▪️يا اَبا جَعْفَرٍ يا مُحَمَّدَ بْنَ عَلِي اَيُّهَا التَّقِىُّ الْجَوادُ يَا بْنَ رَسُولِ اللّهِ يا حُجَّةَ اللّهِ عَلى خَلْقِهِ يا سَيِّدَنا وَمَوْلينا اِنّا تَوَجَّهْنا وَاسْتَشْفَعْنا وَتَوَسَّلْنا بِكَ اِلَى اللّهِ وَقَدَّمْناكَ بَيْنَ يَدَىْ حاجاتِنا يا وَجيهاً عِنْدَ اللّهِ اِشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّهِ
🏴 فرا رسیدن سالروز شهادت حضرت جواد الائمه امام محمدتقی (علیهالسلام) تسلیت باد.
#امام_جواد_علیهالسلام
#انجمن_تاریخپژوهان_حوزه
💠 کانالرسمیانجمنتاریخپژوهانحوزه
💠 @a_tarikh
هدایت شده از حميدرضا مطهری
شهادت حضرت امام جواد ابن الرضا علیهما السلام تسلیت باد.
🌐@Hamidreza_Motahari
هدایت شده از حميدرضا مطهری
مجموعه مقالات - جلد اول.pdf
حجم:
6.4M
🔹مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام جواد ابن الرضا (علیهالسلام)
✍به کوشش حمیدرضا مطهری
▫️جلد اول
🌐@Hamidreza_Motahari
هدایت شده از حميدرضا مطهری
مجموعه مقالات - جلد دوم.pdf
حجم:
5.2M
🔹مجموعه مقالات همایش سیره و زمانه امام جواد ابن الرضا (علیهالسلام)
✍به کوشش حمیدرضا مطهری
▫️جلد دوم
🌐@Hamidreza_Motahari