### معانی واژهها و ترکیبها
تَعَاقَدُوا:
- معنی: پیمان بستند، با هم عهد بستند.
- مترادف:
تَعَاهَدُوا(با یکدیگر پیمان بستند). شَاهَتْ: - معنی: زشت باد، زشت و ناپسند شود. - مترادف:
قُبِحَتْ(زشت و ناپسند باد). دَعَا عَلَيْهِمْ: - معنی: بر ضد آنان دعا کرد، برای آنان بدی خواست. - تجزیه:
طَلَبَ لَهُمُ السُّوءَ(برایشان بدی را درخواست کرد). اللَّاتِ وَالْعُزَّى وَمَنَاةَ: - معنی: لات و عزی و منات. - توضیح: نام بتهایی در دوران جاهلیت بودند که قریش آنها را میپرستیدند. لِيُثْبِتُوكَ: - معنی: تا تو را زندانی کنند، تا تو را ثابت و بیحرکت نگه دارند. - تجزیه:
لِيُسْجِنُوكَ(تا تو را به زندان بیندازند). هَا: - معنی: ها!، آگاه باش!. - توضیح: این یک حرف تنبیه است که برای جلب توجه به کار میرود (مانند: هان!). وَضُوءٌ: - معنی: آب وضو. - توضیح: به آبی گفته میشود که برای وضو گرفتن استفاده میشود انتشار با ذکر صلوات و منبع جایز است https://eitaa.com/alfosoos
او (زلیخا) را دوست داشتم، به خاطر دوست داشتنش نسبت به محمد.
برای ما، [هنگامی] که آن عزیز (عزیز مصر) مرد، همسرش (زلیخا) فقیر شد. پس به نزد یوسف اجازه ورود خواست. به او گفته شد: «ما کراهت داریم که تو را بر او مقدم بداریم، به خاطر آنچه قبلاً از سوی تو در حق او سر زد.» او گفت: «من از کسی که از خدا میترسد، نمیترسم.»
پس هنگامی که بر او (یوسف) وارد شد، یوسف به او گفت: «ای زلیخا! چه شده که تو را میبینم رنگ رخسارت تغییر کرده است؟!» او گفت: «ستایش خدایی را که پادشاهان را به واسطه نافرمانیشان بندگان [خوار] کرد و بندگان را به واسطه اطاعتشان پادشاهان [بزرگ] نمود.» یوسف گفت: «ای زلیخا، چه چیزی تو را به آن کاری که کردی واداشت؟» گفت: «زیبایی چهرهات ای یوسف!» یوسف گفت: «پس اگر پیامبری را در آخرالزمان میدیدی که محمد (ص) نام دارد، و صورتش از من زیباتر، و اخلاقش از من برتر، و دستش از من بخشندهتر بود، چه میکردی؟» زلیخا گفت: «راست گفتی.» یوسف گفت: «و از کجا فهمیدی که من راست گفتم؟!» گفت: «زیرا وقتی که از او یاد کردی، عشق [به او] قلب مرا فراگرفت.»
پس خداوند عزوجل به یوسف وحی کرد که او راست گفت و همانا من او را به خاطر دوست داشتنش نسبت به محمد، دوست داشتم. پس خداوند تبارک و تعالی به یوسف دستور داد که با او ازدواج کند و او با زلیخا ازدواج کرد. او پیرزنی سالخورده بود، پس از یوسف درخواست کرد که از خدا بخواهد جوانیاش را به او بازگرداند. پس خداوند جوانی و زیباییاش را به او بازگرداند و [بار دیگر] از نظر خلقت، نیکو [و زیبا] شد و حدود چهل سال با یوسف زندگی کرد.
و از جمله زیباترین اشعاری که در ستایش رسول الله (ص) سروده شده، گفتار شاعر مشهور، سعدی شیرازی است:
به کمال خویش به بالاترین مقامات رسید،
با جمال خویش تاریکیها را برطرف کرد.
همه ویژگیهایش نیکو شد،
بر او و خاندانش درود بفرستید.
انتشار با ذکر صلوات و منبع جایز است
https://eitaa.com/alfosoos
ایستگاهی با قواعد نحوی
در جمله «طابَتْ» (نیکو / خوب شد) ابهام و گنگی وجود دارد، به طوری که روشن نیست زلیخا از کدام جهت نیکو شده است؛ آیا از جهت لباس، یا از جهت خُلق (اخلاق)، یا از جهت خَلق (آفرینش / صورت) و یا چیزهای دیگر؟ پس ابهام آن را با کلمه «خَلْقًا» برطرف میکنی و میگویی: «طابَتْ خَلْقًا» (از جهت آفرینش و صورت، نیکو شد).
و همچنین کلمه «أَرْبَعِین» (چهل) مبهم است و بر چیزهای زیادی مانند روز، شب، سال و غیره که شمارهشان پایان ندارد، منطبق میشود. پس ابهام آن را با کلمه «سَنَة» برطرف میکنی و میگویی: «أَرْبَعِینَ سَنَة» (چهل سال).
کلمهای که ابهام را برطرف میکند، در نحو تَمْیِیز نامیده میشود. پس تَمْیِیز اسمی منصوب است که ابهام را از کلمه پیش از خود (مُبْهَم) میزداید، به معنی «از» (مِنْ). بنابراین وقتی میگوییم «طابَتْ خَلْقًا» به این معنی است که «از جهت خَلق و صورت، نیکو شد». و وقتی میگوییم «عاشَتْ أَرْبَعِینَ سَنَة» به این معنی است که «چهل [تا] از سالها زندگی کرد».
و از مثالهای پیشین فهمیده شد که تمییز در بیشتر موارد جامد (غیر مشتق) است، برخلاف حال که در اکثر موارد مشتق است.
---
### توضیح و شرح مفهوم:
هدف متن:
این متن به توضیح یک مفهوم دستوری مهم در زبان عربی به نام «تَمْیِیز» (تمییز) میپردازد و آن را با ذکر مثالهایی روشن میکند.
۱. تعریف تمییز:
* تمییز کلمهای است که ابهام یک کلمه یا عبارت پیش از خود را برطرف میکند و آن را مشخص و متمایز میسازد.
* این کلمه در حالت نصب (منصوب) میآید.
* معنی آن معمولاً معادل «از» یا «از جهت» است.
۲. نقش تمییز:
* وقتی کلمهای به تنهایی گنگ و مبهم است، تمییز میآید تا معنای آن را شفاف و دقیق کند.
۳. مثالها از متن:
* مثال اول: «طابَتْ» (نیکو شد).
* این فعل به تنهایی مبهم است. چه چیزی نیکو شد؟ از چه جهتی نیکو شد؟
* با آوردن تمییز «خَلْقًا» ابهام رفع میشود: «طابَتْ خَلْقًا»
* ترجمه: «از جهت صورت و آفرینش، نیکو شد.» (یعنی زیبا شد).
* مثال دوم: «أَرْبَعِین» (چهل).
* این عدد به تنهایی مبهم است. چهل چه چیزی؟ چهل روز؟ چهل ماه؟ چهل سال؟
* با آوردن تمییز «سَنَة» ابهام رفع میشود: «أَرْبَعِینَ سَنَة»
* ترجمه: «چهل سال».
۴. تفاوت تمییز با حال:
متن به یک تفاوت مهم اشاره میکند:
* حال: معمولاً یک کلمه مشتق (مانند صفت فاعلی «ضاحکاً» یا صفت مفعولی «مکتوباً») است و حالت را در حین عمل توصیف میکند.
* تمییز: معمولاً یک کلمه جامد (غیر مشتق، مانند اسم ذات: «خَلْقًا»، «سَنَة»، «طُولًا»، «عِلْمًا») است و ابهام یک کلمه مبهم (مانند یک صفت یا عدد) را رفع میکند.
نتیجهگیری:
تمییز مانند یک «روشنکننده» یا «مشخصکننده» در جمله عمل میکند و باعث میشود مقصود گوینده به طور دقیق و بدون هیچ ابهامی به مخاطب انتقال یابد. درک این مفهوم برای ترجمه و درک صحیح متون عربی بسیار حیاتی است.
انتشار با ذکر صلوات و منبع جایز است
https://eitaa.com/alfosoos
### پاسخ تمرینات:
#### ۱. تعریف تمییز و مثال برای آن:
تعریف تمییز:
تمییز اسمی منصوب است که ابهام کلمه یا عبارت پیش از خود (که معمولاً یک اسم مبهم، یک صفت یا یک عدد است) را برطرف میکند و آن را مشخص و معین میسازد. معنی آن معمولاً معادل «از» یا «از جهت» است.
مثال:
- «اِملَأُوا الأَوعِيَةَ زَيْتًا» (ظرفها را از روغن پر کنید).
- هنا «زَيْتًا» تمییز است و ابهام «اِملَأُوا» (پر کنید) را رفع میکند و مشخص میکند که پر کردن از چه چیزی است.
---
#### ۲. مشخص کردن تمییز در جملات:
- شَغَفَنِي حُبًّا (مرا عشقی سخت فراگرفت.)
- تمییز: «حُبًّا»
- توضیح: کلمه «شَغَفَنِي» (فراگرفتم) مبهم است. تمییز «حُبًّا» مشخص میکند که چه چیزی مرا فراگرفته است.
- هَذَا خَاتِمُ فِضَّةٍ (این انگشتری از نقره است.)
- تمییز: «فِضَّةٍ» (این تمییز مجرور است چون بعد از مضاف واقع شده است).
- توضیح: تمییز، جنس انگشتری را مشخص میکند.
- عِنْدِي صَاعٌ عَسَلًا (نزد من یک صاع عسل است.)
- تمییز: «عَسَلًا»
- توضیح: «صاع» یک واحد اندازهگیری مبهم است. تمییز «عَسَلًا» مشخص میکند که یک صاع از چه چیزی منظور است.
- اشْتَرَيْتُ سَاعَةً ذَهَبًا (ساعتی از طلا خریدم.)
- تمییز: «ذَهَبًا»
- توضیح: جنس ساعت را مشخص میکند.
- إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا (من یازده ستاره دیدم.) (سوره یوسف، آیه ۴)
- تمییز: «كَوْكَبًا»
- توضیح: عدد «أَحَدَ عَشَرَ» (یازده) را مشخص میکند.
- فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ (پس هر کس به اندازه سنگینی ذرهای خیر انجام دهد، آن را میبیند.) (سوره زلزله، آیه ۷)
- تمییز: «خَيْرًا»
- توضیح: «مِثْقَالَ ذَرَّةٍ» (به وزن یک ذره) مبهم است. تمییز «خَيْرًا» مشخص میکند که این وزن مربوط به چه چیزی است.
- كَيْفَ لَوْ رَأَيْتِ نَبِيًّا أَحْسَنُ مِنِّي وَجْهًا، وَأَسْمَى مِنِّي خُلُقًا، وَأَسْمَحُ مِنِّي كَفًّا (چه میشد اگر پیامبری را میدیدی که از جهت چهره از من زیباتر، و از جهت خُلق از من برتر، و از جهت دست و بخشش از من بخشندهتر بود.)
- تمییزها:
- «وَجْهًا»
- «خُلُقًا»
- «كَفًّا»
- توضیح: این تمییزها ابهام صفات «أَحْسَن»، «أَسْمَى» و «أَسْمَح» را رفع کرده و جهت برتری را مشخص میکنند.
- اللَّهُمَّ اشْهَدْ عَلَى هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ فَقَدْ بَرَزَ إِلَيْهِمْ غُلَامٌ أَشْبَهُ النَّاسِ خَلْقًا وَخُلُقًا وَمَنْطِقًا بِرَسُولِك (خدایا! بر این قوم گواه باش، که پسری به سوی آنان بیرون آمد که از جهت سیما و از جهت خُلق و از جهت سخن گفتن، شبیهترین مردم به فرستاده تو بود.)
- تمییزها:
- «خَلْقًا» (از جهت سیما و قیافه)
- «خُلُقًا» (از جهت اخلاق)
- «مَنْطِقًا» (از جهت سخن گفتن)
- توضیح: این تمییزها ابهام «أَشْبَهُ» (شبیهترین) را رفع کرده و مشخص میکنند که از چه جهاتی شبیه است.
---
#### ۳. ساختن یک جمله کامل با استفاده از تمییز:
مثال:
- اِملَأْتُ الْكُوبَ مَاءً** بَارِدًا**
- ترجمه: لیوان را از آب سرد پر کردم.
- توضیح: کلمه «مَاءً» تمییز است و ابهام فعل «اِملَأْتُ» (پر کردم) را برطرف میکند.
انتشار با ذکر صلوات و منبع جایز است
https://eitaa.com/alfosoos
ترجمه و معانی واژهها و ترکیبها:
أَسْمَحُ مِنِّي كَفًّا:
- معنی: بخشندهتر از من است، سخاوتمندتر از من است.
- مترادف:
أَسْخَى مِنِّي(سخیتر از من است). أَسْمَى: - معنی: برتر، بلندمرتبهتر. - مترادف:
أَعْلَى(بالاتر، برتر). خَلْقًا: - معنی: از جهت سیما و قیافه، از نظر جسم و بدن. - مترادف:
جَسَمًا(از نظر جسم). شَغَفَنِي حُبًّا: - معنی: مرا عشقی سخت فراگرفت، دل مرا عشق او درنوردید. - مترادف:
أَصَابَ قَلْبِي حُبُّهُ(دل مرا عشق او فراگرفت). صَاع: - معنی: یک صاع (یکای اندازهگیری). - توضیح: معادل تقریباً سه کیلوگرم است. عَبِيد: - معنی: بندگان، بردگان. - توضیح: این کلمه جمع واژه
عَبْد(بنده، برده) است. هَرِمَة: - معنی: پیرزن بسیار سالخورده، زن کهنسال. - مترادف:
مُسِنَّةً جِدًّا(بسیار سالخورده). انتشار با ذکر صلوات و منبع جایز است https://eitaa.com/alfosoos
سلام خدمت شما طلاب گرامی،
الحمدلله ربالعالمین. به یاری پروردگار، تدوین جزوهٔ کتاب «الفصوص» به پایان رسید و این توفیق را داشتم که محتوای کامل این کتاب را تنظیم و در این کانال منتشر کنم تا مورد استفادهٔ شما عزیزان قرار گیرد.
همانگونه که در توضیحات کانال اشاره شده، استفاده از این مطالب منوط به اهدای صلواتی برای سلامتی و تعجیل در فرج حضرت صاحبالامر (عج) میباشد.
اگر این مجموعه برای شما سودمند بوده، سپاسگزار خواهم بود اگر برای این حقیر دعای خیر فرموده و در صورت امکان، فاتحهای برای روح پاک همسر شهیدم، پاسدار شهید محمد ثقفی، قرائت نمایید.
وَ مَا تَوفِیقی إِلّا بِاللّه
از طرف یک طلبهٔ بسیجی
یا علی مدد (ع)
https://eitaa.com/alfosoos
دسترسی آسان به 15 درس اول
درس اول 👇
https://eitaa.com/alfosoos/127
درس دوم👇
https://eitaa.com/alfosoos/133
درس سوم👇
https://eitaa.com/alfosoos/138
درس چهارم👇
https://eitaa.com/alfosoos/144
درس پنجم👇
https://eitaa.com/alfosoos/149
درس ششم👇
https://eitaa.com/alfosoos/154
درس هفتم👇
https://eitaa.com/alfosoos/162
درس هشتم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/168
درس نهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/173
درس دهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/178
درس یازدهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/184
درس دوازدهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/189
درس سیزدهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/194
درس چهاردهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/199
درس پانزدهم 👇
https://eitaa.com/alfosoos/204
هدایت شده از الفصوص فی علم النحو
درس سادس عشر👇
https://eitaa.com/alfosoos/57
درس سابع عشر👇
https://eitaa.com/alfosoos/62
درس ثامن عشر👇
https://eitaa.com/alfosoos/68
درس تاسع عشر 👇
https://eitaa.com/alfosoos/73
الدرس عشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/79
الدرس واحد و عشرون 👇
https://eitaa.com/alfosoos/84
درس ثانی و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/30
درس ثالث و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/36
درس رابع و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/42
درس خامس و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/12
درس سادس و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/6
درس سابع و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/18
درس ثامن و العشرون👇
https://eitaa.com/alfosoos/45
سلام علیکم
کنار مزار شهید عزیز به یاد همه شما طلاب بزرگوار بودم
ان شاء الله که با توکل بر خدا و عنایت امام زمان و شهدا امتحان چند روز دیگه تون با موفقیت سپری بشه 😍👌
به خاطر داشته باشید عنایت ویژه امام زمان همیشه شامل طلبه هاشون خواهد شد
ان شاء الله که بنده را از خاطر نبرید و دعای خیرتون رو شامل حالم بفرمایید
اللهم انا اسئلک خیر ما تسئل....
موفق و مؤید باشید ان شاء الله.
امتحان ترم اول الفصوص.pdf
حجم:
214.1K
#نمونه_سوالات_الفصوص امتحان کلاسی
کتاب الفصوص
نحو متوسطه ۱