بنابر این اگر از یک دوچشمی 7x50 برای روز استفاده کنیم با توجه به این که خروجی مردمک دوربین ۷ میلیمتر بوده اما مردمک چشم در روز ۲ الی ۳ میلیمتر است؛ بخش زیادی از نور هدر رفته است! به خاطر همین است که اگر شخصی بیشتر در روز روشن قصد دارد از دوچشمی استفاده کند دوچشمی پیشنهاد می شود که خروجی مردمک آن زیاد نباشد (حدود ۳ الی ۴) مناسب است به همین دلیل دوچشمی 8x30 با خروجی مردمک حدودا ۴ میلیمتر بسیار در بین شکارچیان رایج است ....

اما درشب داستان فرق می کند. با توجه به این که مردمک چشم درشب تاریک به حداکثر مقدار خود یعنی ۷ میلیمتر می رسد می توان از دوچشمی هایی که خروجی مردمک آنها نهایتا ۷ میلیمتر باشد به خوبی استفاده کرد. چرا که هدر رفت نور نخواهیم داشت.

پس تابه اینجا با چند عامل آشنا شدیم دهانه شیئ دوربین (لنز ها یا عدسی های جلویی) بزرگ نمایی خروجی مردمک سوال مهم ؟! در بحث نجوم محدوده دهانه شیئ و بزرگ نمایی و خروجی مردمک چقدر باشد مطلوب است؟ پاسخ : قطر شیئ هر چه بزرگ تر باشد جمع آوری نور بیشتر است و کمک می کند تصویر روشن تر و وقدرت تفکیک بیشتری داشته باشیم. بنا به تجربه و اطلاعاتی که در این زمینه دارم حداقل دهانه ۵۰ میلیمتر را برای رصد های نجومی با دوچشمی ها مناسب می دانم. یعنی کمتر از این مقدار را دیگر مناسب نمی دانم! اما بزرگ نمایی چقدر باشد؟! از آنجا که سوژه های نجومی دور و بعضا کوچکند یافتن سوژه ها در بزرگ نمایی کوچک سخت است باید یک حداقلی از بزرگ نمایی را قائل باشیم باز هم بنا به تجربه و اطلاعات کمترین بزرگ نمایی را ۱۰ برابر می دانم. بنابر این کمتر از آن را مناسب نمی دانم. جمع بندی این دونکته ایجاب می کند حداقل ابعاد دوچشمی برای نجوم 10x50 باشد! بنابر این به کوچکتر از آن فکر نکنید. و اما خروجی مردمک برای بحث رصد نجومی با دوچشمی ها هر چه خروجی مردمک به ۷ نزدیک تر باشد عالیست اما دیگر کمتر از ۴ میلیمتر پیشنهاد نمی شود. یک عدد معقول و مطلوب ۵ میلیمتر است. اگر بزرگ نمایی دوچشمی بخواهد بیشتر باشد ؛ برای اینکه تصویر روشنی داشته باشیم باید قطر عدسی شیئ هم بزرگ باشد تا خروجی مردمک کم نشود و تصویر روشنی برای ما ایجاد کند. حتی می توان روشنایی تصاویردوچشمی هارا با هم مقایسه کرد. بر اساس همین عامل یعنی خروجی مردمک یک دوچشمی 10x50 با خروجی مردمک ۵میلیمتر تصویر روشن تری از اجرام آسمان نسبت به دوچشمی 20x 80 با خروجی مردمک 4 میلیمتر ارائه می دهد. شاید بگویید اما دوچشمی 80میلیمتری دهانه بزرگتری دارد پس چرا کم نور تر است پاسخ ؛ بزرگ نمایی زیاد آن موجب شده خروجی مردمک کم و تصویر تاریک تراز دوچشمی 10x50 شود.

میدان دید Field Of view ما دو میدان دید داریم یکی واقعی و دیگری ظاهری ! میدان دیدی که بر روی دوچشمی ها درج می شود همان میدان دید واقعیست یعنی پهنای سوژه که در دوربین قابل دیدن است در واقعیت چه زاویه ای با چشمان ما می سازد همان معادل میدان واقعی دوربین است. پس اگر بر روی یک دوربین مانند فوق عدد ۷٫۱ درجه به عنوان میدان دید درج شود معنی آن این است کل پهنا یا عرضی از سوژه که در دوربین می بینیم در واقعیت با چشمان ما زاویه ای به اندازه ۷٫۱ درجه می سازد.

اگر سوژه ما با فاصله ای که دارد با چشمان ما زاویه ای بیش از این مقدار داشته باشد عملا کل آن در دوربین قابل مشاهده نخواهد بود.

گاهی میدان واقعی بر حسب درجه درج نمی شود مانند دوچشمی فوق به جای آن پهنای قابل رویت در فاصله مد نظر بیان می شود. یعنی در فاصله ذکر شده چقدر از پهنای سوژه را می توان در میدان دوچشمی دید اعداد ذکر شده در مثال فوق ۳۷۲ فوت در فاصله ۱۰۰۰ یاردی است هر فوت تقریبا ۰٫۳ متر و هر یارد تقریبا ۰٫۹ متر است اعداد فوق بر حسب متر می شود رؤیت پهنای ۱۱۳ متر در فاصله ۹۱۴ متری که زاویه ای حدود ۷ درجه خواهد شد.

یا مثلا اگر از فاصله ۱۰۰۰ یاردی پهنایی معادل ۳۱۵ فوت از سوژه در میدان دوچشمی جا شود زاویه میدان واقعی تحت پوشش دوربین تقریبا معادل ۶ درجه خواهد بود. با کمک مثلثات می توان آن را حساب نمود. پهنا را نصف کرده به فاصله تقسیم سپس تانژانت اینورس گرفته و در دو ضرب کنید. جهت تقریب می توان پهنا را به فاصله تقسیم و در 180 ضرب و به عدد پی 3.14 تقسیم نمود. توجه: در این محاسبات عرض پهنا و فاصله باید واحد یکسان داشته باشند در صورت لزوم باید تبدیل لازم صورت گیرد مثلا هردو متر باشند.

طبیعیست که ما تمایل داریم بتوانیم بخش بیشتری از سوژه را در دوربین ببینیم پس باید ببینید سوژه های نجومی مد نظر شما در آسمان چه زاویه ای دارند ؟

مثلا کهکشان آندرومدا در آسمان چیزی حدود ۳ درجه وسعت دارد پس اگر زاویه میدان واقعی دوچشمی شما کمتر از این مقدار باشد کهکشان آندرومدا به طور کامل در میدان دید آن دوربین جا نمی شود به طریق مشابه می توانید خودتان از نرم افزار هایی نظیر استلاریوم مانند فوق به راحتی با شبیه ساز میدان دید دوربین مشاهده کنید که اجرام در میدان دید شما جا می شوند یا خیر یا تا چه حد از آنها در کادر قابل رؤیت است یا با انتخاب سوژه مشخصات ابعاد زاویه ای آنها را بدانید.

اما میدان ظاهری میدان ظاهری چیست؟! فرض کنید بزرگ نمایی یک دوچشمی ۱۰ برابر باشد. معنی آن این است که شما ده برابر به سوژه نزدیک شده اید و انگار در آن فاصله مستقیما با چشم به سوژه نگاه کنید(از جزئیات بگذریم صرفا تمثیل جهت درک مفهوم بزرگ نمایی) پس اگر سوژه در فاصله ۱۰۰۰ متری باشد با بزرگ نمایی ۱۰ برابر انگار ما در صد متری آن قرار بگیریم و بدون دوربین به آن نگاه کنیم. در این وضعیت زاویه ای که قبلا تحت پوشش دوربین بود برای ما بزرگ تر می شود تقریبا به نسبت بزرگ نمایی افزایش می یابد. البته محاسبات دقیق تر در تصویر ذکر شده که مربوط به بحث مثلثات در ریاضی است برای افرادی که دقیق تر می خواهند. اما جهت تقریب سر انگشتی میدان دید ظاهری را می توان با ضرب بزرگ نمایی در میدان دید واقعی بدست آورد. با چند درجه تقریب به مقدار دقیق نزدیک است. مثلا اگر میدان واقعی ۶ درجه و بزرگ نمایی ۱۰ باشد میدان ظاهری ۶۰ درجه خواهد بود.

اما اهمیت این عدد در چیست؟ آیا مهم است آن را بدانیم ؟! به تجربه شخص بنده (بر خلاف نظر بسیاری ازدیگران) این عدد را مهم تر از حتی میدان واقعی می دانم. چرا؟ چون آن را به مثابه یک پنجره مقابل چشمان ناظر می دانم راحتی تماشا کردن یکی از عوامل موثرش همین است اینکه جلوی شما پنجره کوچکی قرار دهند تا منظره بیرون را ببینید راحت تر هستید یا پنجره بزرگ؟! مسلما تماشا کردن منظره بیرون از یک پنجره بزرگ راحت تر و لذت بخش تر است! پس پاسختان را گرفتید.😊 در واقع هر چه میدان ظاهری بیشتر باشد وسعت کادر میدان شما بیشتر است صرف نظر از اینکه چقدر از واقعیت را ببینیم. توضیح ساده و مفهومی!

به تصویر فوق دقت کنید.👆 در سمت راست میدان واقعی بیشتر بوده و ما فضای بیشتری از آسمان را می بینیم (ستارگان پایینی سمت چپ ) در حالی که این ستاره ها در تصویر چپ در میدان نیستند. اما وسعت میدان ظاهری دوربین چپ بیشتر است! برای شخص بنده باز تر بودن میدان یکی از ملاک های راحتی تماشاست! در مثال فوق با اینکه دوربین راست میدان واقعی بیشتری دارد اما کادر بسته تری دارد و برعکس دوربین سمت چپ با اینکه میدان واقعی کمتری دارد اما کادر و پنجره وسیع تری مقابل چشمان شما می گذارد. اما آیا میدان ظاهری بیشتر همیشه با کم شدن میدان واقعی همراه است؟ خیرالزاما این گونه نیست این مثال از عمد بیان شده تا تفاوت و مزایا بهتر درک شود ما دوربین هایی داریم که هم در میدان واقعی هم ظاهری برتر هستند. حال چه مقدار میدان ظاهری مطلوبست؟ پاسخ ؛ مسلما هر چه بیشتر بهتر اما ساخت دوچشمی ها با میدان های عریض موجب گران تر شدن آنها می شود چراکه چشمی های با عدسی بیشتر و با کیفیت بالاتر می خواهد .... حداقل میدان ظاهری که پیشنهاد می کنم ۶۰ درجه است. بنابر این سعی کنید دوچشمی نجومی که تهیه می کنید میدان ظاهری بالای ۶۰ درجه داشته باشد و دیگر کمتر از این مقدار نباشد.