Ⓜ️ هر ادعایی شنیدید و خواندید از این چند فیلتر ردش کنید اگر قبول شد بعد نشرش بدید و یا باورش کنید:
✔️۱.منبع (رفرنس): به عنوان مهمترین و اصلیترین نکتهای که باید دربارهی درستی یک مطلب توجه کنید داشتن منبع معتبر است. قاطعانه باید گفت اگر مطلبی منبع معتبر نداشت به راحتی باور نکنید!
✔️۲.قطعه فیلم و تکه عکس اصلیترین ابزار شایعهسازها: یک عکس همان قدر که به اندازهی هزار خط نوشته حرف دارد میتواند هزار شایعه نیز به همراه داشته باشد. زاویهی خاص فیلمبرداری یا عکسبرداری، مشخص نبودن اتفاقات قبل و بعد از آن تکهی جدا شده از فیلم، ربط دادن عکس به مطلب نامرتبط، دستکاری عکس و فیلم (فتوشاپ)، کیفیتهای پایین و نامشخص بودن جزئیات و… فرصت را برای داستانسرایی و شایعهپردازی روی آن ایجاد میکند. عکس کودکی که مار داخل سرش است، یا فیلم سجادهی نماز خوان نمونههایی از این شایعه بودند.
✔️۳.قسم دادن، التماس کردن، وعدهدادن، ارعاب و یا تهدید برای انتشار مطلب!
اعلام زمانهای نسبی به جای ذکر تاریخ مشخص: یکساعت پیش، دیشب، امروز، به تازگی، از فردا، آخرین دستاوردها و … برای مثال بیش از سه سال است که شایعهی «به تازگی گوگل برای تغییر نام خلیج فارس رایگیری اینترنتی گذاشته است». یا «آخرین تحقیقات دانشمندان ژاپنی…»
✔️۴.عباراتی که نشان میدهد رازی مخوف یا سندی فوقمحرمانه کشف شده است: (شرکتهای دارویی برای کم نشدن سودشان نمیگذارند شما بدانید لیمو همه بیماریهای لاعلاج را درمان میکند!)،یا نامهی فوقمحرمانه و مسقیم دربارهی زلزلهی تهران! «توهم توطئه» نیز میتواند در این دسته جای گیرد.
✔️۵.جملات خبری شبهعلم و مبهم: دانشمندان کشف کردهاند، آخرین دستاوردهای پزشکی نشان میدهد. کدام پزشکان؟ کدام دانشمندان؟! عرفان کوانتومی، قانون راز، شعور آب و … نمونههایی از این ادعا هستند.
✔️۶.ارجاع دروغین خبرهای ناشنیده به خبرگزاریهای بسیار مشهور و معتبر برای اعتبار بخشی به مطلب: در اینگونه مطالب به صورت خیلی کلی نوشته میشود منبع: BBC ،CNN، نیچر
✔️۷.ارجاع به منابع غیرواقعی با اسمهای عجیب و غریب و پرابهت: (شبکهی خبری Alien News فرانسه، تیم دکتر چوانگ در مرکز توکیو!)
✔️۸.تبلیغ یا ضدتبلیغ عقیدتی و نژادپرستانه برای یک فرقهی خاص: (۹۰ نفر وهابی…، دانشمندی که شیعه شد، یک بهایی…)
✔️۹.تحریک شدید احساسات از طریق اغراق در داستانهای ساختگی غمانگیز، عکسهای دلخراش، روابط عاطفی انسانی، تهدیدات مربوط به سلامتی، تحریک حس وطنپرستی یا اعتقادات مذهبی و …
✔️۱۰.عدم ارتباط منطقی و تخصصی منبع با متن: (رئیس مرکز «قلب» ژاپن گفته است سیگنال موبایل برای «مغز» مضر است!)
✔️۱۱.اینترنت و گوگل منبع نیستند. اینها ابزارهای ارتباطی و جستجو هستند. هرچیزی در آن پیدا شود درست نیست حتی اگر در چندین جای آن تکرار شده بود. انگلیسی بودن متن یک مطلب نیز به معنی معتبر بودنش نیست!
✔️۱۲.«آیا میدانید»ها! نادانستههای حتی کوچک و سطحی جهان آنقدر زیاد است که تشخیص راست و دروغ بودن آن بسیار مشکل است مگر آنکه منبع معتبر داشته باشند. پیشنهاد میکنیم زیاد آنها را باور نکنید چون تقریبا در بیشتر آنها همهی نشانیهای یک شایعه از جمله نداشتن منبع را خواهید دید!
✔️۱۳. شاهدان غیبی! همه ما افرادی را دیدهایم که در دفاع از یک ادعای عجیب خواهند گفت: «یکی از دوستان یا نزدیکانم با چشم خودش دیده است!». برای احترام به شعور خودتان هم که شده درخواست کنید با آن شخص سوم ملاقات کرده و حقیقت را از زبان خودش بشنوید و کشف کنید که واقعیت ماجرا چه بوده است؟
✔️۱۴.شیوهی نگارش و سطح علمیبودن: اشتباه املایی و نگارش شتابزده و غیرحرفهای در نوشتههای بسیاری از شایعهپردازان که بیشترشان از اقشار کمسواد هستند رایج است.
✔️۱۵.فصل بازار داغ شایعه را بشناسید! خیلی از شایعات موسمی هستند و ناگهان سر از خاک بیرون میآورند! شایعهپردازان منتظر فرصت هستند تا متناسب با رویدادها و خبرهایی که منتشر میشود شروع به چرندپراکنی کنند. اگر کمی به اخبار جامعه آگاه باشید میتوانید خود را برای هجوم شایعات فصلی آماده کنید.
✔️۱۶.فریب ظاهر زیبا را نخورید: داشتن عکسها و ظاهر گرافیکی زیبا یا تدوین یک ویدئوی حرفهای برای یک شایعه دلیلی برای واقعی بودن آن نیست. بسیار دیده شده است که برای مطالب کاملا اشتباه و چرند تصاویر گرافیکی زیبا یا حتی ویدئو ساخته اند و افراد فریب ظاهر آن را خورده اند.
https://eitaa.com/amniatemeli
🔹#سواد_رسانهای| چگونه با تفکر انتقادی با اخبار روبهرو شویم؟
▪️در روزهایی که مخاطبان با انبوهی از اخبار درست و نادرست روبهرو هستند، استفاده از تفکر انتقادی روشی مناسب است جهت جدا کردن سره از ناسره و سنجش درستی اخبار متعدد.
▪️راهکارهای زیر که در تفکر انتقادی کاربرد دارند، به مخاطبان کمک میکنند تا بتوانند از پیشفرضها، احساسات و باورهای نادرست دور شده و با رویکردی سنجیده با اخبار مواجه شوند:
1️⃣ مفاهیم را به درستی تعریف و تشریح کنید
بیشتر اختلافات و کجفهمیها بر سر مفاهیمی است که تعریف مشخص یا مشترکی ندارند.
2️⃣ پیشفرضهای یک خبر یا گزاره را به چالش بکشید
هر نظریه، خبر یا گزاره از پیشفرضهای متعددی تشکیل شده که باید سنجیده شده و مورد پرسش قرار بگیرند.
3️⃣ به دنبال گواه و شاهد برای تایید یک ادعا باشید
فکتها، مثالها و شاهدها هستند که نظرات و ایدههای مبهم و کلی را به دانش تبدیل میکنند.
4️⃣ آلترناتیوها را در نظر بگیرید
فرض گرفتن ایدههای متعدد و فرضهایی که با ایده اصلی در تضاد هستند و بررسی یک موضوع از زوایا و منظرهای متعدد میتواند به سنجش یک خبر و تصمیمگیری در مورد آن کمک کند.
5️⃣ از تناقض دوری کنید
تناقضها جایی را که منطق به بنبست میرسد، نشان میدهند. انسجام و سازگاری (Consistency) یک خبر یا ایده، اصل و بنیاد حقیقت است.
6️⃣ در آنچه واضح به نظر میرسد شک کنید
خطرناکترین باورها آنهایی هستند که هیچ کس در آنها شک نمیکند، حتی اگر هیچ دلیل مشخصی برای تایید یا اثبات آنها وجود نداشته باشد.
7⃣ سلایق و علایق شخصی را کنار بگذارید
گاهی میل، سلیقه و عقیده شخصی سبب پذیرش و رد یک نظر یا ادعا، بدون ارائه دلیل و حجت میشود. در بررسی یک خبر تلاش کنید تا حد ممکن سلیقه و علایق شخصی را کنار بگذارید.
https://eitaa.com/amniatemeli
هدایت شده از مطالعات امنیت ملی و جنگ نرم
این کتاب از طریق این فصول متنوع اما بههمپیوسته، بر اهمیت درک تجلیهای گوناگون روابط بینالملل دیجیتال تأکید میورزد. با ادامه تکامل سریع فناوری دیجیتال، نیاز به درکی جامعتر، دقیقتر و آیندهنگر از تأثیر آن بر روابط بینالملل بیش از پیش حیاتی میشود. جلد «روابط بینالملل دیجیتال» به این درک ضروری کمک میکند و به خوانندگان دیدگاهی غنی و چندبُعدی از تحولاتی که در عرصه بینالمللی در جریان است ارائه میدهد. این کتاب نهتنها درک ما را از دامنه و تأثیر فناوریهای دیجیتال گسترش میدهد، بلکه نشان میدهد که چگونه جامعه بینالمللی میتواند این عصر دیجیتال را به شکلی مؤثرتر و عادلانهتر هدایت کند.
در این واقعیت بیشازحد متصل، درک چگونگی بازطراحی پویاییهای قدرت، حاکمیت و دیپلماسی توسط فناوریهای دیجیتال از اهمیت بسزایی برخوردار میشود. در جهانی پر از چالشهایی مانند تهدیدات امنیت سایبری، کارزارهای اطلاعات نادرست و شکاف دیجیتال، فهم چگونگی هدایت منظر دیجیتال به مسئلهای مرتبط با امنیت ملی، رونق اقتصادی و بهزیستی اجتماعی تبدیل میشود. کتاب «روابط بینالملل دیجیتال» این درک را بهصورت شفاف در کانون توجه قرار میدهد و روشن میسازد که کشورهایی مانند روسیه در مواجهه با تحریمهای بینالمللی چه استراتژیهایی به کار میبرند و چگونه این استراتژیهای دیجیتال مفاهیم حاکمیت در فضای سایبری را بازتعریف میکنند. این کتاب نهتنها بازتابی از واقعیت دیجیتال کنونی ماست، بلکه نقشهراهی برای هدایت مسیرهای آینده روابط بینالملل دیجیتال نیز به شمار میرود.
@amniatemeli