سحابی از کلمه لاتین «nebula» به معنای ابر، مه یا دود است. در دنیای نجوم نیز به اجرامی که به هنگام مشاهده با تلسکوپ به صورت ابری متشکل از گاز و غبار به نظر بیایند، سحابی گفته میشود.
زمانی که تلسکوپها به اندازه امروز قدرتمند نبودند، این اصطلاح حتی به اجرامی مانند کهکشانها نیز تعلق میگرفت زیرا دانشمندان قادر نبودند ماهیت جسم مشاهده شده در آسمان را تعیین کنند. مثلا کهکشان آندرومدا در ابتدا بهعنوان یک سحابی شناخته میشد زیرا منجمان فرض میکردند ابری از گاز و غبار است. این درحالی است که کهکشانها خودشان از میلیاردها ستاره و ابر گاز و غبار (سحابی) تشکیل شدهاند.
پیشرفت تکنولوژی کمک کرد که ماهیت اجرام سماوی با دقت بیشتری تعیین شود و آن اجرامی که واقعاً ابر گاز و غبار هستند، بهعنوان سحابی شناسایی شوند. سحابیها عمدتاً از گاز، غبار و عناصر اساسی مانند هیدروژن، هلیوم و گازهای یونیزه تشکیل شدهاند.
در تاریخ علم ذکر شده است که منجم و اخترشناس ایرانی، «عبدالرحمن الصوفی»، در سال ۹۶۴ کهکشان آندرومدا را ابری کوچک نامید که منظور همان سحابی است. سپس در سال ۱۰۵۴، ستارهشناسان چینی و عربی نیز سحابی «خرچنگ» را کشف کردند که در اثر یک انفجار ابرنواختری پدید آمده است. سپس در قرن هفدهم میلادی که ابزارهای اپتیکی پیشرفت چشمگیری را به نسبت قبل تجربه کردند، سحابیهای بیشتری شناسایی و مشاهده شدند. بااینحال اولین مشاهدات دقیق توسط «کریستیان هویگنس»، دانشمند و منجم معروف، در سال ۱۶۹۵ انجام شد. او اولین کسی بود که فرمولی جامع و مورد تأیٔید برای نیروی گریز از مرکز ارایٔه کرد.
حدود پنجاه سال بعد، «ادموند هالی» در مورد شش سحابی مقالهای نوشت. او دانشمند بسیار مطرح و سرشناسی بود که بهعنوان دومین منجم سلطنتی در بریتانیا فعالیت میکرد. موفقیتهای او سبب شد تا دنبالهداری را به نام او نامگذاری کنند.
پس از او، «ادوین هابل»، منجم برجسته تاریخ، که نام تلسکوپ هابل از او اقتباس شده است، به دستهبندی سحابیها براساس طیفهای نوری که تولید میکنند، رسید. او دریافت تقریباً تمام سحابیها با مرگ و تولد ستارهها ارتباطی تنگاتنگ دارند
سحابیها در چرخه زندگی ستارگان، چه در زمان تولد و چه در هنگام مرگ، نقش کلیدی دارند. درحقیقت ستارگان در تودههای متراکم از گاز، غبار و مواد دیگر در داخل سحابیهای گسیلی متولد میشوند. به همین علت به سحابیهای گسیلی «مهدکودکهای ستارهای» نیز گفته میشود.
نیروی اصلی در این فرآیندها نیروی گرانش است که سبب میشود ذرات در دل سحابیها به یکدیگر بچسبند و تودههایی متراکم را تولید کنند. این تودهها درحقیقت بذر اولیه تولد ستارگان هستند. از سوی دیگر، همین نیرو در هسته ستارههایی که مراحل پایانی عمر خود را سپری میکنند، سبب فروپاشی و مرگ آنها میشود.
