🌙📿🌙📿🌙📿
🌙 چگونه برای روزه ماه رمضان نیت کنیم؟ 🌙
🔰 پاسخ:
🙄 انسان می تواند در هر شب از ماه رمضان برای روزه فردای آن نیت کند و علاوه بر این، بهتر است [1] که شب اول ماه روزه همه ماه را هم، نیت نماید. [2]
✍🏼 آیت الله بهجت: انسان می تواند در هر شب از ماه رمضان برای روزه فردای آن نیت کند و جایز است شب اول ماه روزه همه ماه را نیت نماید و بنابر احتیاط واجب تجدید نیت در هر شب ترک نشود. [3]
-------------
📝 منبع:
[1]. آیت الله سیستانی به جای بهتر است فرموده اند: می تواند.
[2]. امام و مکارم، العروه الوثقی مع تعلیقات، ج 2، (نیه الصوم)، م 15؛ توضیح المسائل ده مرجع، م 1551؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج 1، م 977 و العروه الوثقی مع تعلیقه، ج2، (نیه الصوم)، م 15 و المسائل المنتخبه، قبل م 485؛ سبحانی، توضیح المسائل، م 1470.
[3]. بهجت، توضیح المسائل، م 1264.
#احکام_روزه
#احکام_زمان_نیت_روزه
k_ahkam
💢 محتلم شدن روزهدار در خواب
✍🏻 پاسخ:
🔷 1-محتلم شدن در روز (خروج منى در حال خواب) روزه را باطل نمىکند.
🔷 2- بنابراین اگر قبل از اذان صبح یا بعد از آن بخوابد و در خواب جنب شده و بعد از اذان بیدار شود، جنابت به روزهی آن روز او ضرر نمیزند.
واجب است برای نماز غسل کند و میتواند غسل را تا وقت نماز به تأخیر بیندازد.
هر گاه روزهدار بداند که اگر در روز بخوابد محتلم میشود، لازم نیست از خواب خود جلوگیری کند.
رساله آموزشی آیت الله خامنه ای | احکام روزه
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #مبطلات_روزه
📎 #ماه_ضیافت_الهی"
💢 حکم آرایش کردن برای شخص روزه دار
✍🏻 پاسخ:
آرایش صورت، برای خانم ها در صورتی که در معرض دید نامحرم قرار گیرند جایز نیست، فرقی نمی کند در حال روزه باشند یا خیر.
🔷 اما در هر حال آرایش کردن روزه را باطل نمىکند؛ مگر آنکه رژ لب، وارد دهان شده و فرو داده شود.
سرمه کشیدن به چشمها برای روزه دار اشکالی ندارد. فقط اگر مزه یا بوی آن به حلق برسد کراهت دارد.
🔺 عروه الوثقى، احکام المفطرات، فصل 4 و 5.
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #روزه_مبطلات
💥 به پایگاه تخصصی فقه و احکام بپیوندید
www.askahkam.ir
🆔eitaa.com/ask_ahkam
🆔 Sapp.ir/ask_ahkam
💢 حکم استمنای عمدی در حال روزه
💠 همه مراجع (به جز آیات عظام خامنه اى، سیستانى و صافى): علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب، باید «کفاره جمع» (60 روز روزه و اطعام 60 فقیر) بپردازد.
💠 آیات عظام خامنه ای و سیستانی: علاوه بر قضا، کفاره دارد (60 روز روزه یا اطعام 60 فقیر) ولی پرداخت کفاره جمع بنابر احتیاط مستحب است.
💠 آیت الله صافی: علاوه بر قضا، باید کفاره جمع (60 روز روزه و اطعام 60 فقیر) بپردازد.
🔺 برگرفته از کتاب «رساله مصور»، ج2 ، ص 269
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #مبطلات_روزه
May 11
عدم آگاهی به مبطل بوده جماع در حال روزه
حکم روزه کسی که تصور می کرده نزدیکی بدون ارضا مبطل روزه نیست، چیست؟
پاسخ:
آیت الله مکارم: کارهایی که روزه را باطل می کند اگر عمداً و با علم و اطلاع انجام دهد، علاوه بر اینکه روزة او باطل می شود و قضا دارد، کفاره نیز دارد؛ ولی اگر به خاطر ندانستن مسأله باشد کفاره ندارد، ولی قضای آن واجب است. [1]
آیت الله سیستانی: اگر اطمینان داشت که مبطل نیست قضا کافی است. [2]
آیت الله شبیری زنجانی: باید در بقیه روز از مبطلات روزه اجتناب کند و بعدا روزه آن رو را فضا کند اما اگر احتمال حرمت این کار در حال روزه را نمی داده کفاره ندارد. [3]
آیت الله وحید: بقیه روز را امساک کند و بعد واجب است آن روزه را قضاء نماید. [4]
آیت الله فاضل: اگر کسی در روز روزه ماه رمضان باهمسرش نزدیکی و جماع کند و دخول به مقدار ختنه گاه یا بیشتر صورت بگیرد، روزه اش باطل میشود هرچند مسئله را نداند. اگر در ندانستن مسئله مقصر بوده و کوتاهی کرده مثل آنکه احتمال می داده که روزه اش باطل میشود سؤال نکرده علاوه بر بطلان روزه، بنابر احتياط كفّاره بر او واجب مى شود و اگر جاهل قاصر بوده يعنى در ندانستن خود معذور بوده است مانند اين كه يقين داشته كه جماع بدون ارضاء شدن روزه را باطل نمى كند كفّاره بر او واجب نيست. قضای آن روز را روزه بگیرد کفایت میکند. [5]
----------------
پی نوشت:
[1]. استفتاء اينترنتی پايگاه اطلاع رسانی حضرت آيت الله مکارم، کد رهگیری: 9503200102.
[2]. استفتاء اينترنتی پايگاه اطلاع رسانی حضرت آيت الله سیستانی، کد استفتاء: 490890.
[3]. استفتاء اينترنتی پايگاه اطلاع رسانی حضرت آيت الله شبیری زنجانی، شماره سوال: 30500.
[4]. استفتاء اينترنتی پايگاه اطلاع رسانی حضرت آيت الله وحید.
[5]. استفتاء اينترنتی پايگاه اطلاع رسانی حضرت آيت الله فاضل لنکرانی، کد رهگیری: 9500817.
❌ #جماع_عمدی یا از روی #فراموشی هنگام روزه
❌ #هنگام_روزه
...................................................
❓ سوال: اگر #زن و #شوهر روزه داری در ماه رمضان #عمدا یا از روی فراموشی جماع کنند، روزه آنها چه حکمی دارد؟
⭕️ پاسخ: 👇👇
⭕️ الف) عمدی:
✳️ همه مراجع: روزه هر دو باطل می شود و کفاره عمدی دارد اگر چه فقط به مقدار ختنه گاه وارد شود و یا اینکه نزدیکی از عقب یا جلو صورت گیرد و منی هم بیرون نیاید. [1]
⭕️ ب) از روی فراموشی:
✳️ همه مراجع: روزه او باطل نمی شود ولی چنانچه در بین جماع یادش بیاید باید فورا از حال جماع خارج شود و اگر خارج نشود، روزه او باطل است. [2]
—----------------
✅ پی نوشت: 👇👇
[1]. توضیح المسائل 16 مرجع، ج 1، م 1584 و 1658؛ عروه الوثقی، ج 2، کتاب الصوم، المفطرات، الثالث و فصل فی اعتبار العمد؛ منهاج الصالحین، کتاب الصوم، المفطرات، الثالث؛ صافی: هدایه العباد، ج 1، م 1276؛ بهجت: وسیله النجاه، م 1086.
[2]. توضیح المسائل 16 مرجع، ج 1، م 1587؛ عروه الوثقی، ج 2، الصوم، المفطرات، م 9؛ منهاج الصالحین، کتاب الصوم، المفطرات، الثالث و تتمیم؛ صافی: هدایه العباد، ج 1، م 1311؛ بهجت: وسیله النجاه، م 1086.
...........................................................
◀️ رسانه تخصصی فقه واحکام
▶️ https://eitaa.com/ask_ahkam
ـ☘️🌼☘️🌼
ـ🌼☘️🌼﷽
ـ☘️🌼
ـ🌼 #خجالت_از_غسل
❓ كسى كه توی شبهای ماه رمضان جُنُب شده و بهخاطر خجالتکشیدن یا چیز دیگهای، تا نزديک اذان صبح غسل نکرده تا وقت تنگ شده و بعد تيمم بدل از غسل كرده، روزهش درسته؟
📚 آیات عظام امام خمینی، خامنهای، مکارم سیستانی و نوری:
👈 اگرچه بهخاطر اینکه عمداً غسل رو عقب انداخته، گناه کرده؛ اما اگه قبل از اذان صبح تيمم كنه، روزهش درسته.
📚 آيتالله وحيد:
👈 چنین کسی بهخاطر اینکه عمداً غسل رو عقب انداخته، گناه کرده. در این شرایط، بنابر احتیاط واجب، باید قبل از اذان صبح تيمم كنه، روزهش رو بگیره و بعداً هم یک روزه به جای اون روزهٔ قضا بگیره.
⭕️ نکته: «وقت تنگ شده»، یعنی از نظر زمانی دیگه فرصت کافی برای غسلکردن وجود نداره.
⭕️ نکته: احتیاط واجب، یعنی توی این مسئله میتونیم به نظر مرجع اعلم بعد از مرجع خودمون عمل کنیم که فتوای قطعی داره.
⭕️ نکته: جنابت، یعنی حالتی که بعد از رابطه جنسی یا خارجشدن آب منی برای انسان بهوجود میآد. بعد از جنبشدن، باید حتماً غسل جنابت کرد.
🔺توضيحالمسائل مراجع، م۱۶۲۱؛ مكارم، توضيحالمسائل، م۱۳۷۱؛ نورى، توضيحالمسائل، م۱۶۱۸؛ وحيد، توضيحالمسائل، م۱۶۲۹.
🌼 @
☘️🌼
🌼☘️🌼
☘️🌼☘️🌼
💠 #احکام | حکم روزه خواری
⁉️ سؤال:
حکم روزه خواری چیست؟
✍️ پاسخ:
🔹 1-اگر کسی برای روزه نگرفتن عذر شرعی دارد؛ مانند اینکه مسافر است و یا بیماریای دارد که روزه گرفتن به او ضرر میرساند، در این صورت اگر چه روزه بر او واجب نیست، اما نباید در انظار عمومی روزهخواری کند.
🔸 2- اگر کسی بدون عذر شرعی روزه نگیرد، در حالیکه بر او روزه واجب است؛ علاوه بر اینکه گناه کرده، قضا و کفاره هم بر او واجب میشود و اگر این روزهخواری در انظار عمومی باشد، به محاکم قضایی تحویل داده میشود.
📚 پینوشت:
توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنیهاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 2، ص 494 – 495،
📎 #احکام_روزه
♻️ وظیفه بیمار در مورد روزه
1️⃣ کسی که میداند روزه برای او ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد باید روزه را ترک کند و اگر روزه بگیرد صحیح نیست بلکه حرام است، خواه این یقین و خوف از تجربهی شخصی حاصل شده باشد یا از گفتهی پزشک امین یا از منشأ عقلایی دیگر.
2️⃣ پزشکانی که بیماران را از روزه گرفتن به دلیل ضرر داشتن منع میکنند گفتهی ایشان در صورتی معتبر است که اطمینان آور باشد یا باعث خوف ضرر شود و در غیر این صورت اعتباری ندارد.
3️⃣ در صورتی که بیماری تا سال آینده ادامه داشت، وظیفه ای برای روزه ندارد و باید به جای آن برای هر روز یک مد طعام (750 گرم، معادل ده سیر طعام از قبیل برنج، آرد، گندم، خرما و کشمش می باشد) به فقیر بدهد.
🔹 «آموزش مصور احکام» مطابق با فتاوای آیت الله خامنه ای، احکام عبادات، بخش روزه، ص 352.
💥 به پایگاه تخصصی فقه و احکام بپیوندید
www.askahkam.ir
🆔eitaa.com/ask_ahkam
🆔 Sapp.ir/ask_ahkam
🆔 t.me/ask_ahkam
🚿 حکم تلاقی غسل جنابت با اذان صبح 🚿
✅اگر در ماه رمضان با اعتقاد به اینکه برای غسل جنابت وقت دارد، مشغول غسل شود و در این بین بفهمد که مقداری از غسل با اذان صبح همراه شده، روزه اش صحیح است.
-------
رساله مصور ص 265
#احکام_روزه
#احکام_جنابت
➖➖➖➖➖➖
🤧 حکم فرو بردن آب دهان و خلط 🤧
سوال: آیا فرو بردن آب دهان و اخلاط سر و سینه برای روزه دار اشکالی دارد؟
پاسخ:
✅ فرو بردن آب دهان روزه را باطل نمی کند، هر چند زیاد باشد. فرو بردن اخلاط سر و سینه، اگر به فضای دهان نرسیده باشد، حرام نیست؛ ولی در حال روزه اگر به فضای دهان رسیده، باید بنابر احتیاط واجب آن را فرو نبرد، و اگر به عمد فرو برد، بنابر احتیاط، قضا و کفاره بر او واجب می شود.
---------------
منبع: کتاب «آموزش مصور احکام» مطابق با فتاوای آیت الله العظمی خامنه ای، احکام عبادات، بخش روزه، ص 358.
#احکام_روزه
💢 خوردن سحری بعد از اذان صبح
💠 سوال:
اگر شخصی با اعتقاد به اینکه هنوز اذان صبح را نگفته اند، مشغول سحری شود سپس متوجه گردد که وقت اذان صبح گذشته است؛ حکم روزه او چیست؟
✍🏻 پاسخ:
اگر در سحر ماه رمضان بدون این که تحقیق کند صبح شده یا نه، کاری که روزه را باطل میکند انجام دهد، سپس معلوم شود که در آن هنگام صبح شده بوده است، باید قضای آن روز را بگیرد، ولی اگر تحقیق کند و بداند که صبح نشده و چیزی بخورد، و بعد معلوم شود که صبح بوده است قضای آن روز بر او واجب نیست.
🔺 رساله آموزشی آیت الله خامنه ای | احکام روزه
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #زمان_روزه
💠 مواردی که قضا و کفاره عمد واجب است:
۱. هرگاه در ماه مبارک رمضان کارهایی که روزه را باطل میکند از روی عمد و اختیار و بدون عذر شرعی انجام شود، علاوه بر اینکه روزه باطل میشود و قضا دارد، کفارة عمد نیز بر انسان واجب میشود، چه بداند کفاره دارد و چه نداند.
۲. اگر کاری را که میداند حرام است ولی نمیداند روزه را باطل میکند انجام دهد، علاوه بر قضا، بنابر احتیاط واجب باید کفاره بدهد.
۳. اگر در ماه رمضان به گفتة کسی که میگوید مغرب شده و اعتمادی به گفتة او نیست، افطار کند، سپس متوجه شود مغرب نبوده، قضا و کفاره بر او واجب میشود.
#احکام_روزه #مبطلات_روزه
💠 #احکام | وقت نماز صبح
⁉️ سؤال:
آیا مراعات ده دقیقه احتیاط برای نماز صبح بعد از اذان واجب است یا مستجب؟
✍️ پاسخ:
🔹 آیت الله خامنه ای: مقتضی است که مؤمنین محترم جهت رعایت احتیاط (واجب) حدود پنج الی شش دقیقه بعد از اذان (حدود ده دقیقه از اوّل اذان صبح)، شروع به ادای فریضه صبح نمایند.
🔹 آیت الله مکارم: هنگام شروع اذان، می توانید نماز را شروع کنید اما در مورد نماز صبح، احتیاطا 5 دقیقه بعد از تمام شدن اذان، نماز بخوانید.
معیار این است که انسان ظن قوی به به دخول صبح پیدا کند هر چند بدون رعایت این احتیاط باشد که معمولا بدون رعایت این احتیاط کمتر یقین حاصل می شود.
🔹 آیت الله شبیری: نسبت به طلوع فجر، اطمینان با تأخیر 15 دقیقه از اذان رسانه حاصل می گردد. البته برای خواندن نماز صبح در خصوص شبهای مهتابی (12 تا 25 ماه قمری) باید تا روشن شدن سپیدی ( یعنی حدوداً 25 دقیقه از اذان رسانه) صبر نمود.
📚 پینوشت:
استفتا از سایت مراجع عظام
📎 #احکام_نماز
حکم خوردن و آشامیدن عمدی یا غیر عمدی در حال روزه چیست؟
پاسخ:
الف) غیر عمدی:
همه مراجع: اگر روزه دار سهوا چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه اش باطل نمی شود و فرقی بین روزه واجب یا مستحب نیست.
ب) عمدی:
روزه ماه رمضان:
اگر روزه دار عمدا چیزی بخورد یا بیاشامد، روزه باطل می شود اما باید تا مغرب از مبطلات خودداری و بعدا قضا کند و کفاره افطار عمدی بدهد.
تحریرالوسیله، کتاب الصوم، القول فی القضاء، م 12
💢 حکم روزه گرفتن بدون خواندن نماز
✍🏻 پاسخ:
نخواندن نماز موجب بطلان روزه نخواهد شد، بلکه از ارزش واقعی آن می کاهد.
اما باید توجه کرد که نماز جایگاه ویژه ای در میان عبادات دارد که هیچ عبادتی نمی تواند جایگزین آن باشد.
در برخی از روایات نماز را ستون دین معرفی کرده اند، این نشان می دهد که عظمت و تاثیر نماز برای رسیدن به سعادت دنیا و آخرت بسیار بالاست.
در روایت آمده است که در شب اول قبر از اولین چیزی که سوال می شود نماز است ، و اگر آن مورد قبول واقع شود، بقیه عبادات نیز مقبول می شود.
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #واجبات_روزه
💢 حکم کشیدن سرمه برای روزه دار
✍🏻 پاسخ:
سرمه کشیدن روزه را باطل نمی کند و چنانچه مزه یا بوی آن به حلق برسد مکروه است.
🔷 چند چيز براى روزهدار مكروه است:
دوا ريختن به چشم و سرمه كشيدن در صورتى كه مزه يا بوى آن به حلق برسد، انجام دادن هر كارى كه مانند خون گرفتن و حمام رفتن باعث ضعف مىشود، بو كردن گياه هاى معطر، استعمال شياف، تر كردن لباسى كه در بدن است، كشيدن دندان و هر كارى كه به واسطه آن از دهان خون بيايد، و نيز مكروه است كارى كند كه شهوت خود را به حركت آورد.
--------------
توضیح المسائل مراجع مسئله 1657
📎 #احکام
📎 #احکام_روزه
📎 #روزه_مسافر
تزریق سرم برای روزه دار
سوال: حکم تزریق سرم (تقویتی یا دارویی) برای روزه دار چیست؟
پاسخ:
آیات عظام: امام، خویی و تبریزی: بنابر احتیاط واجب از استعمال سرم تقویتی خودداری کند.
رهبری: بنابر احتیاط واجب از انواع سرم خودداری نماید.
آیات عظام: سیستانی، صافی، نوری، گلپایگانی و اراکی: استفاده از سرم اشکالی ندارد.
آیت الله وحید: بنابر احتیاط واجب اجتناب کند و در صورتی که ضرورتی برای استعمال آن وجود داشته باشد، باید بنابر احتیاط واجب آن روز را روزه بگیرد و بعدا قضا نماید.
آیت الله مکارم: جایز نیست.
آیت الله زنجانی: باید از استعمال سرمی که به جای غذا به کار می رود خودداری کند.
آیات عظام: بهجت و فاضل: باید از استعمال سرم خودداری کند.
---------------
منبع: امام، سیستانی، نوری، مکارم، فاضل، گلپایگانی و اراکی: توضیح المسائل 16 مرجع، ج 1، م 1576؛ رهبری: اجوبه الاستفتائات، س 767؛ زنجانی: کتاب احکام و استفتائات روزه، خوردن و آشامیدن، س 27؛ بهجت، استفتائات، ج 2، س 2869؛ تبریزی: استفتائات، ج 1، س 681؛ وحید، کتاب منتخب احکام، س 117؛ مکارم: استفتائات، ج 2، س 427؛ صافی: جامع الاحکام، ج 1، س 473.
آیا نگاه به نامحرم روزه را باطل می کند؟
پاسخ:
نگاه حرام، روزه را باطل نمی کند.
با این عمل از ثواب و ارزش روزه کاسته مىشود ؛ از این رو واجب است چشم، گوش، زبان، قلب و همه اعضا، از ارتکاب خلاف و گناه حفظ شوند.
--------
سایت آیت الله صافی پاسخ کوتاه «به 570 پرسش از احکام» - saafi.com
⁉️سوال: حکم تزریق آمپول در حال روزه ماه رمضان چیست؟
پاسخ:
👈آیات عظام: امام، بهجت و سبحانی: اگر آمپول جنبه غذایی و تقویتی دارد، بنابر احتیاط واجب، باید از تزریق آن خودداری کرد، ولی اگر جنبه دارویی دارد یا عضو را بی حس می کند و یا درد را کاهش می دهد، تزریق آن اشکالی ندارد. [1]
👈آیت الله خامنه ای: احتیاط واجب آن است که روزه دار از آمپول های مغذی یا مقوی و هر آمپولی که در رگ تزریق می شود و انواع سرم ها خودداری کند؛ لکن آمپول های دارویی که در عضله تزریق می شود و نیز آمپول هایی که برای بی حس کردن به کار می رود، مانعی ندارد. [2]
👈آیات عظام: سیستانی و صافی: به طور کلی تزریق آمپول روزه را باطل نمی کند (خواه جنبه غذایی و تقویتی داشته باشد، یا جنبه دارویی و مانند آن). [3]
👈آیت الله مکارم: تمام انواع آمپول های دارویی یا تقویتی که به صورت عضلانی تزریق می شوند و همچنین تزریق عضلانی واکسن برای افراد روزه دار اشکالی ندارد؛ ولی تزریق آمپول ها و سرم هایی که در رگ تزریق می شوند، روزه را باطل می کند. [4]
-------------
منبع:
[1]. توضیح المسائل ده مرجع، م 1576؛ بهجت، استفتائات، ج2، س 2869؛ سبحانی، توضیح المسائل،م 1494 و احکام جوانان، م 294.
[2]. خامنه ای، اجوبه الاستفتائات، س 767 و استفتا.
[3]. سیستانی، منهاج الصالحین، ج1، قبل از م 999؛ صافی، جامع الاحکام، ج1، س 473.
[4]. مکارم، توضیح المسائل، م 1339.
#احکام_روزه
#تزریق_آمپول_روزه_دار
➖➖➖➖➖➖
کفـارهی افطار عمـدی
کفـارهی افطار عمـدی روزهی ماه مبارک رمضان یکی از دوچیز است:
1. دو ماه (شصت روز) روزه گرفتن. 2. شصت فقیر را غذا دادن.
هرگاه هیچ یک از این دو کار ممکن نشود باید به هر تعداد فقیر که قادر است غذا بدهد و احتیاط (واجب) آن است که استغفار نیز بکند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط کافی است که استغفار کند یعنی با دل و زبان بگوید: «اَسْتَغْفِرُاللهَ»
-------------
رساله آموزشی آیت الله خامنه ای | احکام روزه
تأخیر غسل
اگر کسی در شب ماه رمضان، جنب شود و تا نزدیک اذان صبح، غسل را به تأخیر اندازد و سپس تیمم کند، آیا روزه او صحیح است؟
پاسخ:
همه مراجع (به جز آیات عظام وحید و صافی): هر چند تأخیر غسل، گناه است ولی چنانچه قبل از اذان صبح تیمم کند، روزه او صحیح است.
آیات عظام وحید و صافی : هر چند تأخیر غسل، گناه است؛ بنابر احتیاط واجب تیمم کند و روزه بگیرد و قضای آن را نیز به جا آورد.
مصرف كفّاره روزه
1- کفاره تاخير و عذر، به ازاء هر روز يک مد طعام(معادل 750 گرم گندم، برنج و مانند آن) و يا اطعام يک فقير که بايد به مصرف نان يا طعامي برسد که يک انسان را سير کند.
2-پرداخت پول بجاي کفاره کافي نيست مگر اينکه يقين داشته باشد که فقير، آن را صرف نان مي کند.
3-كفّاره روزه را نمی توان به واجب النفقه داد؛ ولی پرداخت آن به خويشاوندان فقير اشكال ندارد.
4-به جای نان میتوان ماکارونی که از جنس نان است به عنوان کفّاره به مستمندان داد.
5- غير سيد، می تواند كفّاره روزه را به سيد بدهد؛ ولی بهتر است، به سيد ندهد.
------
پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری - leader.ir