قاسم بن حسن (علیهالسلام)، فرزند امام حسن مجتبی (علیهالسلام)، در دامان عمویش امام حسین (علیهالسلام) پرورش یافت و در واقعه کربلا حضور داشت. بر پایه گزارشها، وی در شب عاشورا مرگ در راه خدا را «شیرینتر از عسل» توصیف کرد.
در روز عاشورا، قاسم با پافشاری بسیار از امام اجازه میدان گرفت و پس از نبردی دلاورانه، با ضربه شمشیر دشمن بر زمین افتاد و عمویش را به یاری طلبید. امام حسین (علیهالسلام) بر بالین قاسم حاضر شد و فرمود: «از رحمت خدا دور باد گروهی که تو را کشتند». آنگاه پیکرش را در کنار دیگر شهیدان قرار داد.
اختصاص یافتن هر شب از ماه محرم به ذکر مصائب شهیدی خاص یا چند شهید معین، امری تدریجی و تعیّنی بوده که به مرور و با الگوگیری از نامگذاری تاسوعا و عاشورا در سنت روضهخوانی ذاکران اهل بیت (علیهمالسلام) شکل گرفته است. شب ششم محرم نیز بر پایۀ همین سنت به ذکر مصائب و شهادت حضرت قاسم بن الحسن (علیهالسلام) اختصاص یافته است.