📙سئوالات کنکور زیست شناسی دوازدهم 7 دوره به صورت درس به درس - بخش اول
https://tapon.ir/r313
📙 سئوالات کنکور زیست شناسی دوازدهم 7 دوره به صورت درس به درس- بخش دوم
https://tapon.ir/r314
📕تقسیم میتوز (Mitosis): نوعی تقسیم هسته سلول است که طی آن، هسته به دو هسته با تعداد کروموزومهای برابر تقسیم میشود. این فرآیند برای رشد، ترمیم بافتها و تولید مثل غیرجنسی ضروری است.
❇️ مراحل تقسیم میتوز:
✳️ پرو فاز (Prophase): :
1- کروماتینها شروع به فشرده شدن و ضخیم شدن میکنند و به صورت کروموزومهای قابل مشاهده در میآیند. هر کروموزوم از دو کروماتید خواهری تشکیل شده که توسط سانترومر به هم متصل هستند.
2- هستک ها (Nucleolus) ناپدید میشود.
3- سانتریولها از هم جدا شده و به سمت قطبهای مخالف سلول حرکت میکنند و رشتههای دوک بین آنها شکل میگیرد.(در شروع تقسیم میتوز، ۲ جفت سانتریول در کنار هسته سلول دیده میشوند (در سلولهای جانوری).)
3- دوک میتوزی (Mitotic spindle) شروع به تشکیل شدن میکند.
4- غشای هسته شروع به تجزیه می کند.
✳️ پرومتافاز (Prometaphase):
1- غشای هسته (Nuclear envelope) و شبکهٔ آندوپلاسمی (Endoplasmic reticulum) تجزیه میشوند. 2- به هر سانترومر ۲ رشتهی دوک از قطبهای مخالف متصل میشود.
3- فشرده شدن کروموزوم ها ادامه می یابد.
✳️ متافاز (Metaphase):
کروموزومها که حالا کاملاً فشرده و مشخص هستند، در صفحه استوایی سلول (Metaphase plate) در یک ردیف قرار میگیرند. این صفحه یک خط فرضی در وسط سلول است.
✳️ آنافاز (Anaphase):
1- پروتئین اتصالی بین دو کروماتید تجزیه شده و دو کروماتید از هم جدا میشوند.
2- کروماتیدهای خواهری (که حالا کروموزومهای مستقل محسوب میشوند) از هم جدا شده و به سمت قطبهای مخالف سلول کشیده میشوند. این کشیده شدن به دلیل کوتاهتر شدن رشتههای دوک صورت میگیرد.
✳️ تلوفاز (Telophase):
1- کروموزومها به قطبهای مخالف سلول میرسند.
2- کروموزومها شروع به باز شدن و بازگشت به حالت کروماتین میکنند.
3- رشتههای دوک تجزیه میشوند.
4- هستکها مجدداً ظاهر میشوند.
5- غشای هسته در اطراف هر مجموعه کروموزوم در هر قطب تشکیل میشود و دو هسته جدید شکل میگیرد.
🌲نکات تکمیلی:
✅بین متافاز و آنافاز، سانترومرها (نه کروموزومها) همانندسازی میکنند.
✅در مرحلهی آنافاز، تعداد کروموزومها و سانترومرها نسبت به مراحل قبلی (مانند متافاز) دو برابر است. دلیل این امر جدا شدن کروماتیدهای خواهری و حرکت آنها به سمت قطبهای مخالف است که هر کدام اکنون به عنوان یک کروموزوم مستقل در نظر گرفته میشوند.
آدرس کانال روبیکا:
rubika.ir/azonlin
آدرس کانال در سروش :
https://splus.ir/azonline
زیست شناسی ماهفروزی:
www.azonline.ir
تماس با ما در روبیکا : @biologysupport
📕 دیواره ی یاخته ای
🌲دیوارهی یاختهای گیاهان معمولاً از سه لایه اصلی تشکیل شده که در زمانهای مختلف و با مواد متفاوتی ساخته میشوند. این لایهها نقش حیاتی در استحکام، حفاظت و ارتباط سلولهای گیاهی دارن.
📘تیغه میانی (Middle Lamella):
✅جنس: عمدتاً از پکتین (pectin) تشکیل شده، که یک نوع پلیساکارید پیچیده است. همچنین حاوی مقداری پروتئین و گاهی کلسیم و منیزیم است.
✅زمان تشکیل: این اولین لایهای است که هنگام تقسیم سلولی (سیتوکینز) تشکیل میشود. در واقع، در انتهای فرآیند تقسیم میتوز، وزیکولهای حاصل از دستگاه گلژی در خط استوا (صفحه سلولی) تجمع پیدا کرده و با ادغام شدن، تیغه میانی را به وجود میآورند.
✅ویژگیها:
این لایه در مرز بین دو سلول گیاهی مجاور قرار دارد و نقش چسبندگی بین سلولها را ایفا میکند.
باعث اتصال سلولهای گیاهی به یکدیگر و تشکیل بافتها میشود.
در گیاهان جوان و در حال رشد، این لایه نسبتاً ضخیمتر است و با افزایش سن گیاه، ممکن است تجزیه شود.
📒دیواره یاختهای نخستین (Primary Cell Wall):
✅جنس: عمدتاً از سلولز (cellulose) تشکیل شده که به صورت رشتههای میکروفیبریل در ماتریکسی از همیسلولز (hemicellulose) و پکتین پراکنده شدهاند. همچنین حاوی مقداری پروتئینهای ساختاری (مانند هیدروکسیپرولین) است.
✅زمان تشکیل: این لایه بلافاصله پس از تشکیل تیغه میانی و در حالی که سلول هنوز در حال رشد است، ساخته میشود. سلولهای جوان و فعال، دیواره نخستین نازک و انعطافپذیری دارند.
✅ویژگیها:
این لایه نسبتاً نازک، انعطافپذیر و قابل کشش است. این انعطافپذیری اجازه میدهد تا سلول بتواند رشد کند و حجمش افزایش یابد.
دارای قابلیت نفوذپذیری برای آب و مواد حل شده است.
در تمام سلولهای گیاهی وجود دارد.
📙دیواره یاختهای دومین (Secondary Cell Wall):
✅جنس: این لایه اصلیترین جزء را سلولز تشکیل میدهد و معمولاً حاوی مقادیر زیادی لیگنین (lignin) است، به خصوص در سلولهای بافتی که نیاز به استحکام و سختی زیادی دارند (مانند آوند چوبی). همچنین همیسلولز نیز در آن وجود دارد.
✅زمان تشکیل: این لایه بعد از توقف رشد سلول و درون دیواره نخستین تشکیل میشود. بنابراین، لایه دومین در سطح داخلی دیواره نخستین قرار میگیرد.
✅ویژگیها:
معمولاً ضخیمتر از دیواره نخستین است و ساختار لایهلایهای دارد. رشتههای سلولزی در لایههای مختلف، جهات متفاوتی دارند که استحکام زیادی به آن میبخشد.
بسیار سخت، محکم و غیرقابل کشش است.
به دلیل وجود لیگنین، اغلب ضد آب و مقاوم در برابر تجزیه است.
🌲در تمام سلولهای گیاهی وجود ندارد؛ بیشتر در سلولهای تخصصی مانند سلولهای آوندی (trakeids و vessel elements)، فیبرهای اسکلرانشیمی و پارانشیمهای ذخیرهای دیده میشود.
وجود این لایه باعث تخصص سلول برای کارهایی مانند انتقال آب (در آوند چوبی) یا استحکام مکانیکی (در فیبرها) میشود.
✏ نکته : مقدمات تشکیل تیغه ی میانی از اواخر انافاز میتوز با ارسال ریزکیسه هایی توسط دستگاه گلژی به میانه ی یاخته اغاز می شود .
آدرس کانال روبیکا:
rubika.ir/azonlin
آدرس کانال در سروش :
https://splus.ir/azonline
زیست شناسی ماهفروزی:
www.azonline.ir
تماس با ما در روبیکا : @biologysupport
📘فصل هفت زیست شناسی یازدهم ( گفتار اول ) - دستگاه تولید مثل مرد
https://www.aparat.com/v/w93qldc
📘فصل هفتم زیست شناسی یازدهم ( گفتار دوم) - دستگاه تولید مثل در زن
https://www.aparat.com/v/XT67J
📘فصل هفتم زیست شناسی یازدهم (گفتار سوم) رشد و نمو جنین
https://www.aparat.com/v/a947j0j
📘فصل هفتم زیست شناسی یازدهم ( گفتار چهارم) - تولید مثل در جانوران
https://www.aparat.com/v/m928y0m
🌲آزمون تشریحی فصل 5 زیست شناسی دهم
https://test.azonline.ir/test.php?tid=667