🔴 ساخت بمب هستهای؛ تکلیف فقهی و راهبرد جهانی
نویسنده: دکتر احسان علیاکبری(متخصص حقوق اسلامی_ دانشیار دانشگاه اصفهان)
چشمانداز بحث
در جهانی که سلاحهای کشتارجمعی، مرزهای قدرت را بازتعریف کردهاند، پرسشی اساسی پیشروی امت اسلامی قرار دارد:
آیا برای حفظ حیات، عزت و امنیت امت، دستیابی به توان بازدارندگی هستهای، ممکن است؟ یا واجب است؟
این نوشتار، با تکیه بر فقه دفاعی شیعه و تجربه دولتهای هستهای، به این پرسش پاسخ میدهد.
بخش نخست | مبانی فقهی «وجوب مشروط» بازدارندگی هستهای
۱. فرمان قرآنی اعداد قوه
«وَأَعِدُّوا لَهُم مَا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ...» (انفال: ۶۰)
در تفسیر معاصر، «قوّه» مفهومی پویاست که با رشد فناوری توسعه مییابد. امروز، بدون توان بازدارندگی هستهای، قوّهٔ استراتژیک معنا ندارد.
۲. قاعده دفع افسد به فاسد
روایات تصریح دارند: «ترک دفاع در برابر تهدید نابودی سرزمین اسلامی جایز نیست». اگر تنها راه جلوگیری از نابودی، اقدام بازدارندهٔ شدید باشد، فقه آن را لازم میداند.
3. حفظ نظام؛ اوجب واجبات
امام خمینی(ره): «حفظ نظام، اوجب واجبات است.»
در شرایط تهدید هستهای، حفظ توازن قوا از اهمّ واجبات کفایی میگردد.
4. قاعده نفی ضرر و نفی سبیل
نبود بازدارندگی، زمینهساز سلطه دشمن است. قرآن: «لَن یَجعَلَ اللّهُ لِلکافِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلًا»؛ یعنی سلطه دشمن، شرعاً مردود است. نتیجه: بازدارندگی، واجب.
5. قاعده «الضرورات تُبیح المحظورات»
اگر ساخت بمب اتم در حالت عادی حرام باشد، در شرایط ضرورت واقعی و تهدید موجود، موقتاً مجاز و بلکه واجب میشود.
6. تقدیم اهم بر مهم
اگر بین حیات امت و آسیبهای فرعی تعارض باشد، عقل و شرع، حفظ امت را مقدم میدانند—حتی اگر ضررهای زیادی ایجاد شود.
بخش دوم | تجربه جهانی: چرا دولتها بمب ساختند؟
۱. آمریکا: با بمباران هیروشیما و ناگاساکی، جنگ را پایان داد و بازدارندگی را اساس امنیت ملی قرار داد.
۲. شوروی: با آزمایش ۱۹۴۹، توازن را با آمریکا برقرار کرد؛ ابزار بقای ایدئولوژیک در برابر غرب.
۳. بریتانیا و فرانسه: برای حفظ استقلال راهبردی از آمریکا و تثبیت جایگاه جهانی.
۴. چین: در ۱۹۶۴، برای مقابله با شوروی و آمریکا و تثبیت موقعیت انقلاب مائو.
۵. هند و پاکستان: رقابت منطقهای، عامل ساخت سلاح در ۱۹۷۴ و ۱۹۹۸؛ هدف: بازدارندگی متقابل.
۶. اسرائیل: از دهه ۶۰، با سیاست «ابهام هستهای»، بمب را ضامن بقای خود معرفی کرد.
۷. کره شمالی: برای بقا و چانهزنی در برابر تحریمها؛ از ۲۰۰۶ رسماً قدرت هستهای شد.
نتیجه مشترک همه این کشورها؟
حفظ بقا و بازدارندگی؛ همان چیزی که فقه شیعی نیز در مقیاس امت اسلامی دنبال میکند.
بخش سوم | شروط شرعی «وجوب ساخت بمب هستهای»
تهدید قطعی یا قریبالوقوع از سوی دشمن هستهای (که هماکنون نیز موجود است).
ناکارآمدی ابزارهای معمول دفاعی یا دیپلماتیک.
امکان فنی و مالی ساخت، ولو با هزینه و سختی.
تعهد به عدم استفاده پیشدستانه و رعایت اخلاق اسلامی در نگهداری و تصمیمگیری.
سخن پایانی
فقه حکومتی شیعه، حکومت را موظف به صیانت از جان، مال و کرامت مؤمنان میداند.
اگر تهدیدی در سطح نابودی امت یا سلطه دشمن هستهای وجود داشته باشد و جز توان بازدارندهٔ هستهای راهی باقی نماند، ساخت آن، واجبی کفایی میشود.
و مخلص کلام:
«آن بمبی که شلیک نمیشود، میتواند بلندترین فریاد صلح باشد.»
لطفا در ایتا مطلب را دنبال کنید
مشاهده در پیام رسان ایتا
🚨 افتخار (اوباما) به توقف برنامه هستهای ایران بدون هیچ هزینهای در شبکه CBSnews آمریکا :
🔺«ما این کار را بدون شلیک موشک انجام دادیم. ۹۷٪ از اورانیوم غنیشده آنها را خارج کردیم. هیچ اختلاف نظری وجود ندارد که این کار موفقیتآمیز بود و نیازی نبود تعداد زیادی از مردم را بکشیم یا تنگه هرمز را ببندیم»
پ ن: #ظریف #روحانی #عراقچی #تخت_روانچی #غریب_آبادی
اینجا تحلیل، اخبار مُهم جنگ آتش بس و مذاکرات را ببین
---------👇
برای وطن🇮🇷برای ایران
📩 دقایقی پیش زمینلرزهای ۵ ریشتری در عمق ۸ کیلومتری بردسیر کرمان را لرزاند.
📩وزیر خارجه ایران: تنگه هرمز از نظر ما برای همه کشتی های تجاری باز است، اما آنها باید با نیروی دریایی ما همکاری کنند
📩فوری/انفجارهایی در سواحل فجیره امارات در پی حمله پهپادی به یک کشتی رخ داد
📩کاخ سفید: شی به ترامپ تأکید کرد که چین با نظامی شدن تنگه هرمز مخالف است
📩مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا: کشتیای هنگام پهلوگیری در الفجیره تصرف شد و الان به سمت آبهای ایران در حرکت است.
اینجا تحلیل، اخبار مُهم جنگ آتش بس و مذاکرات را ببین
---------👇
برای وطن🇮🇷برای ایران
📩جروزالم پست: حوثیها [انصارالله] همچنان با استفاده از قطعات ایرانی جدید در موشکها زرادخانه موشکی و پهپادی خود را توسعه میدهند.
📩قوه قضاییه: توقیف نفت کش های آمریکایی مستند به قوانین بین المللی است.
📩بنا بر گزارش الجزیره چین با تغییر نام روبیو وزیر امور خارجه آمریکا به او اجازه ورود به پکن را داد‼️
مارکو روبیو، به دلیل اظهاراتش علیه منافع ملی چین، زمانی که نماینده مجلس آمریکا بود تحت تحریمهای چین قرار دارد، حالا او با تغییر نامش به «مارکو لو» توانست همراه رئیسجمهور ترامپ در نشست با شی جینپینگ در پکن شرکت کند.
✍: کشورها اینگونه از اعتبار خودشان حفاظت می کنند، چین حاضر نشد تحریم هایش را علیه روبیو لغو کند بلکه با این روش امکان سفر او به چین را فراهم کردند.
اینجا تحلیل، اخبار مُهم جنگ آتش بس و مذاکرات را ببین
---------👇
برای وطن🇮🇷برای ایران
5.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#طنز
خاطرهی لئوناردو دیکاپریو از سفرش به روسیه
روسها یک ضرب المثل معروفی دارند با این عنوان که «تا موقعی که چیزی کار می کنه بهش دست نزن» و شاید نمود این ضرب المثل رو بشه در خیلی از جنبه های زندگیشون دید.
🇷🇺🇮🇷
---------👇
برای وطن🇮🇷برای ایران