🖋#تحلیل_راهبردی |چرا مخاطبین، معارف دین را زندگی نمیکنند؟
🔹️هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
چرا پاسخهای عمیق دینی درباره امید، رنج، تنهایی و معنای زندگی، همیشه به تجربهای مؤثر در زندگی روزمره مخاطبان تبدیل نمیشوند؟
مسئله لزوماً کمبود محتوای دینی یا ضعف بیان آن نیست؛ گاهی مخاطب پاسخ را میفهمد و حتی میپذیرد، اما نمیداند چگونه آن را در مواجهه با اضطراب، شکست، سوگ یا مسائل واقعی زندگی به کار گیرد.
پژوهشهای دین زیسته نشان میدهند که انتقال آموزه، بهتنهایی برای شکلگیری تجربه دینی کافی نیست. معنا باید با عمل، تمرین، الگوی انسانی، روابط حمایتی و تجربه روزمره پیوند بخورد.
🔸️متن کامل تحلیل در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/106
@balaghbasaer
📌#آینده_پژوهی | آینده مسئولیت اجتماعی و همیاری دینی در ایران
🔸️هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
آیا فردیشدن دینداری، گسترش شبکههای دیجیتال و کاهش اعتماد به برخی نهادها، سرمایه دینی جامعه را تضعیف خواهد کرد؟ شواهد از «زوال مشارکت» حکایت نمیکنند؛ بلکه نشان میدهند شکل مشارکت در حال تغییر است: از عضویتهای پایدار و سازمانمحور به کنشهای شبکهای، موقعیتی و مسئلهمحور. در چنین آیندهای، مسئله اصلی دیگر صرفاً میزان باور و تعلق دینی نیست، بلکه توان تبدیل این سرمایه به اعتماد، همکاری و کنش مشترک برای حل مسائل جامعه است.
گزارش «آینده مسئولیت اجتماعی و همیاری دینی در ایران» سه مسیر پیشرو را ترسیم میکند: شکلگیری «شبکههای خدمت دینی»، گسترش «جزایر همیاری» یا حرکت بهسوی «دین شخصی و جامعه کممشارکت». آنچه میان این آیندهها تعیینکننده خواهد بود، توان نظام تبلیغ در پیوندزدن انگیزه دینی با مسئله واقعی، شبکههای متنوع اجتماعی و فرصتهای قابل اعتماد برای مشارکت است؛ آیندهای که در آن مبلغ، بیش از گذشته، اعتمادساز، تسهیلگر و پیونددهنده کنشگران اجتماعی خواهد بود.
🔹️متن کامل تحلیل در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/288
@balaghbasaer
📌#تحلیل_راهبردی |بازطراحی زنجیره مشارکت و مسئولیت اجتماعی در تبلیغ
🔹️هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
مساجد، هیئتها و شبکههای تبلیغی در ترویج فرهنگ ایثار، مواسات و بسیج کمکهای مردمی نقشآفرین بودهاند؛ اما چرا این ظرفیت ارزشمند کمتر به مشارکت مستمر و حل پایدار مسائل اجتماعی تبدیل شده است؟ شواهد نشان میدهد مسئله اصلی، نه فقدان انگیزههای دینی، بلکه ضعف سازوکارهایی است که باید این انگیزهها را به کنش جمعی سازمانیافته و مسئولیتپذیری پایدار پیوند دهند.
گزارش «بازطراحی زنجیره مشارکت و مسئولیت اجتماعی در تبلیغ» با بازسنجی برنامهها و تجربههای موجود، بر ضرورتی راهبردی تأکید میکند: عبور از کمکرسانی مناسبتی به مشارکت پایدار و ارتقای نقش مسجد، هیئت و مبلغ از ترویجکننده ارزشهای اخلاقی به تسهیلگر کنش اجتماعی و حل مسائل واقعی جامعه. آینده تبلیغ اجتماعی تنها در دعوت بیشتر به نیکوکاری نیست؛ در ساختن مسیرهایی است که مردم را به شریکان فعال حل مسائل مشترک تبدیل کند.
🔸️متن کامل تحلیل در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/287
@balaghbasaer
🎤#نشست_علمی |تعیین متولی واحد برای فعالیتهای کلان تبلیغی؛ راهکاری برای کاهش موازیکاری
🔹️حجتالاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، در سومین نشست «بررسی اجتماعی وضعیت حوزههای علمیه و نهاد روحانیت» که در قم با موضوع «بررسی و تحلیل اجتماعی وضع تعیینی و تعیّنی حوزههای علمیه و نهاد روحانیت» برگزار شد، به بررسی تحولات ساختاری و مأموریتی حوزه و روحانیت پس از انقلاب اسلامی پرداخت.
🔹️وی با تأکید بر ضرورت تفکیک مأموریت نهاد حوزه از نهاد روحانیت، موازیکاری، تداخل وظایف و پراکندگی مسئولیتها را از چالشهای مهم ساماندهی فعالیتهای تبلیغی دانست و ضمن تبیین ضرورت گذار از وضعیت شکلگرفته کنونی به نظمی آگاهانه و هدفمند، پیشنهادهایی برای بازنگری در مأموریت نهادها، ایجاد شورای راهبردی تبلیغ دین، تعیین متولی واحد و پاسخگو برای اقدامات کلان تبلیغی و تقویت حکمرانی از طریق تنظیمگری و تسهیلگری ارائه کرد.
🔸️متن کامل ارائه در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/301
@balaghbasaer
🟢 اهم نکات مطرح شده:
1️⃣ تفکیک مأموریت نهاد حوزه و نهاد روحانیت؛ مبنای بازنگری در تقسیمکار نهادی
نهاد حوزه و نهاد روحانیت، با وجود پیوستگی، مأموریتهای متمایزی دارند. مأموریت اصلی حوزههای علمیه، آموزش و پژوهش در علوم اسلامی و مأموریت اصلی نهاد روحانیت، تبلیغ دین است. پس از انقلاب اسلامی، فعالیتهای تبلیغی، فرهنگی و اجتماعی متعددی از جمله اعزام مبلغ، استقرار روحانیون و همکاری با نهادهای دولتی و حاکمیتی در ساختارهای حوزه گسترش یافته است. ازآنجاکه بسیاری از این فعالیتها مستقیماً در قلمرو آموزش و پژوهش علوم اسلامی قرار نمیگیرند، بازنگری در مأموریتها و رفع تداخل وظایف ضرورت دارد.
2️⃣عبور از وضع تعیّنی به وضع تعیینی؛ ضرورت اصلاح ساختارها و تقسیمکار موجود
ساختارها و فعالیتهای کنونی حوزه و روحانیت، متأثر از شرایط پس از انقلاب، نیازهای اجتماعی و تصمیمهای مختلف شکل گرفتهاند؛ اما این وضعیت لزوماً از انسجام و تناسب کافی برخوردار نیست. «وضع تعیّنی» ناظر به وضعیت شکلگرفته در طول زمان است؛ درحالیکه «وضع تعیینی» بر اصلاح آگاهانه آن تأکید دارد. بنابراین، ساماندهی حوزه و روحانیت نیازمند بازنگری در ساختارها، تعیین حدود مأموریتها و تقسیمکار روشن است.
3️⃣گستردگی کارکرد تبلیغ دین و تنوع کنشگران نهاد روحانیت
تبلیغ دین به منبر و ارتباط چهرهبهچهره محدود نیست و فعالیتهای علمی، فکری، پژوهشی و فرهنگی مؤثر در پاسداری از اعتقادات دینی و تقویت دین در جامعه را نیز شامل میشود. نهاد روحانیت نیز تنها به سازمانهای رسمی محدود نمیشود و نهادهای رسمی، گروههای سازمانیافته مستقل و کنشگران فردی را دربرمیگیرد. ساماندهی تبلیغ دین باید تمامی این کارکردها و ظرفیتها را لحاظ کند.
4️⃣تشکیل شورای راهبردی تبلیغ دین برای بازنگری در مأموریتها و رفع تداخل وظایف
جلوگیری از موازیکاری و پراکندهکاری تبلیغی، نیازمند سازوکاری برای هماهنگی و ساماندهی کلان است. تشکیل شورای راهبردی تبلیغ دین با وظیفه بررسی و پیشنهاد اصلاح اساسنامهها، بازنگری در مأموریتها و تغییرات ساختاری نهادهای مرتبط، در همین چارچوب مطرح میشود. برای تأمین ضمانت اجرایی، شورا نقش کارشناسی و پیشنهاددهنده خواهد داشت و ابلاغ نهایی اصلاحات از سوی رهبر معظم انقلاب صورت میگیرد.
5️⃣تعیین متولی واحد و پاسخگو؛ راهکاری برای رفع پراکندگی مسئولیت و ساماندهی منابع
فعالیت همزمان مجموعههای متعدد در اقداماتی مانند پاسخگویی دینی، میتواند تخصیص منابع، تعیین مسئولیت و ارزیابی عملکرد را دشوار کند؛ بهگونهای که مسئولیت نهایی تحقق اهداف بر عهده نهادی مشخص نباشد. راهکار پیشنهادی، تعیین یک نهاد اصلی و پاسخگو برای هر اقدام کلان تبلیغی و ابلاغ این تقسیمکار به مراجع مرتبط، از جمله مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه، برای تخصیص متناسب منابع است. متولی واحد به معنای انحصار فعالیتها نیست. همکاری سایر نهادها همچنان امکانپذیر است، اما مسئولیت برنامهریزی، دریافت منابع و پاسخگویی نهایی باید مشخص باشد.
6️⃣حکمرانی تبلیغ دین؛ تنظیمگری، تسهیلگری و توانمندسازی بهجای دولتیکردن فعالیتها
حکمرانی تبلیغ دین به معنای دولتیکردن فعالیتهای تبلیغی نیست؛ بلکه سیاستگذاری، تنظیمگری، تسهیلگری و هماهنگی را دربرمیگیرد. تسهیلگری نیز شامل توانمندسازی کنشگران و رفع موانع فعالیت آنان است. شورای راهبردی میتواند از طریق اصلاح مقررات و رویهها و ایجاد سازوکارهای هماهنگکننده، زمینه فعالیت مؤثرتر نهادهای رسمی، گروههای مستقل و کنشگران فردی را فراهم کند. در این چارچوب، تنظیم روابط نهادی و حمایت از ظرفیتهای موجود، بر ایجاد ساختارهای جدید تقدم دارد.
📌@balaghbasaer
🖋#یادداشت_تحلیلی| حدود نقش اجتماعی روحانیت؛ آیا دچار تورم کارویژه ها شده ایم؟
🔸هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
از مسائل خانواده و تربیت تا آسیبهای اجتماعی و سلامت روان، دامنه انتظارات از روحانیت پیوسته گستردهتر شده است. اما آیا گسترش مسئولیتها، لزوماً به معنای افزایش اثربخشی است؟ مسئله اساسی، تمایز میان سه مفهوم «مسئولیت»، «صلاحیت» و «تصدی» است. روحانیت میتواند نسبت به ابعاد دینی و اخلاقی مسائل جامعه مسئول باشد، بیآنکه متصدی مستقیم حل همه آنها شود.
در این یادداشت تحلیلی بصائر، مفهوم «تورم کارویژهها»، حدود مداخله اجتماعی روحانیت و ضرورت گذار از تصدی فراگیر به کنشگری شبکهای و همکاری با نهادهای تخصصی بررسی شده است
🔹متن کامل یادداشت در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/307
@balaghbasaer
🖋#یادداشت_تحلیلی|بحران دینداری؛ گسست میان تجربه، باور و عمل
🔸️هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
آیا کاهش مناسک لزوماً به معنای افول ایمان است؟ آیا میتوان از بقای باورهای دینی، سلامت حیات دینی را نتیجه گرفت؟ این یادداشت پیشنهاد میکند مسئله را نه فقط در «کمشدن» دین، بلکه در گسست میان تجربه دینی، تفسیر و باور، و عمل و مناسک جستوجو کنیم. با مرور دیدگاههایی از اندیشمندان اسلامی و غربی، نتیجه نشان میدهد این سه ساحت رابطهای یکطرفه ندارند؛ تجربه، باور و عمل دائماً یکدیگر را میسازند، تفسیر میکنند و تغییر میدهند. از این منظر، بحران میتواند حتی زمانی رخ دهد که هر سه هنوز حضور دارند، اما گردش معنا میان آنها مختل شده است.
شاید پیش از آنکه بپرسیم «چگونه دینداری را تقویت کنیم؟»، باید دقیقتر بدانیم گسست در کدام بخش از حیات دینی رخ داده است.
🔹️لینک متن کامل یادداشت در بصائر:
https://www.balagh.ir/basaer/node/164
@balaghbasaer
📌#فناوری_تبلیغی| دستیار هوشمند شیعی
🔹«حیدر» (Hyder.ai) یک دستیار هوش مصنوعی با گرایش شیعه دوازدهامامی است که با تکیه بر منابع و آموزههای اهلبیت(علیهم اسلام) طراحی شده است. این سامانه به ابتکار رضا مرچنت (سرمایه دار شیعه پاکستانی) در کانادا توسعه یافته و علاوه بر پاسخگویی به پرسشهای دینی، امکاناتی برای پردازش و بازآفرینی محتوای علمی و تبلیغی ارائه میدهد.
🔸کارکردها:
• پاسخ به پرسشهای اعتقادی، تاریخی، اخلاقی و معارف شیعی
• امکان طرح پرسش بهصورت متنی، صوتی و تصویری
• ارائه حالت پژوهشگر برای تحلیل عمیقتر پرسشهای دینی
• پردازش سخنرانیها و مجالس مذهبی، خلاصهسازی، ترجمه و دستهبندی موضوعی آنها
• تبدیل مجموعه سخنرانیهای مذهبی به کتاب با کمک هوش مصنوعی
• پشتیبانی از زبان فارسی و چندین زبان دیگر
🔗 نشانی سامانه:
https://www.hyder.ai/fa
@balaghbasaer
🖋#یادداشت_تحلیلی| حکمرانی ظرفیتهای دینداری
🔸هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
آیا حکومت دینی مسئول تحقق ایمان در جامعه است یا فراهمکردن شرایطی که شناخت، انتخاب و عمل دینی را امکانپذیر میسازد؟ تمایز میان این دو، پرسشی بنیادین درباره حدود مسئولیت حکومت و نسبت سیاستهای عمومی با دینداری شهروندان پیش میکشد.
این یادداشت با تفکیک نتیجه اعتقادی افراد از شرایط نهادی و اجتماعی زندگی دینی، چارچوب «حکمرانی ظرفیتهای دینداری» را مطرح میکند؛ رویکردی که بهجای سنجش موفقیت حکومت صرفاً بر اساس رفتار دینی شهروندان، بر کیفیت فرصتهای شناخت، انتخاب، مشارکت و فعالیت مستقل نهادهای دینی و نیز کاهش موانع ساختاری تأکید دارد.
🔹متن کامل یادداشت در بصائر:
🌐https://www.balagh.ir/basaer/node/321
📣@balaghbasaer
🖋#یادداشت_تحلیلی| اقامه دین و تصدیگری روحانیت در عرصه بینالملل
🔸هیئت تحریریه بصائر تحلیل کرد:
فعالیت بینالمللی روحانیت صرفاً گسترش جغرافیایی تبلیغ دین نیست. تفاوتهای فرهنگی، زبانی و مذهبی جوامع، اقتضا میکند که صورتهای حضور و تعامل روحانیت متناسب با ویژگیهای هر محیط بازتعریف شود. در این میان، مسئله اصلی نه افزایش تصدیگری، بلکه نسبت میان صلاحیت دینی، شناخت مخاطب و توانایی ارتباط میانفرهنگی است.
این یادداشت با بررسی نسبت تبلیغ، گفتوگو و تعامل فرهنگی، نشان میدهد که تصدی مسئولیتهای بینالمللی بهخودیخود معیار تحقق مأموریت دینی نیست؛ بلکه باید دید این حضور تا چه اندازه به فهم متقابل، انتقال معتبر معارف و شکلگیری روابط پایدار فرهنگی و علمی کمک میکند.
🔹متن کامل یادداشت در بصائر:
🌐https://www.balagh.ir/basaer/node/322
📣@balaghbasaer
📢 فراخوان عضویت در شبکه نویسندگان بصائر
🟢 پایگاه مطالعات راهبردی فرهنگیـتبلیغی «بصائر» وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، با هدف توسعه ادبیات علمی و تحلیلی در حوزه دین، فرهنگ و تبلیغ، شناسایی و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و گسترش شبکه نویسندگان خود، از فضلای حوزه علمیه، پژوهشگران دارای تخصص در رشته های علوم انسانی و علاقهمندان به مسائل فرهنگی و تبلیغی دعوت به همکاری میکند.
🔸حوزههای همکاری علمی و پژوهشی
1.اندیشه و نظام تبلیغ دین
2.دینداری و تحولات فرهنگیـاجتماعی
3.حکمرانی فرهنگی و کنشگری دینی
4.مخاطب، مرجعیت و ارتباطات دینی
5.رسانه، فناوری و آینده تبلیغ
و سایر مسائل نوپدید فرهنگیـتبلیغی.
💠 امتیازات همکاری
✅ پرداخت حقالتألیف
✅ ثبت سابقه مطالعات تبلیغی
✅ انتشار آثار در رسانه تحلیلی «بصائر»
✅ امکان توسعه همکاری در پروژههای پژوهشی مرکز
🎓 اولویت عضویت با نخبگان و فضلای حوزوی دارای سابقه تحصیل تخصصی در رشتههای علوم انسانی است.
📩 نحوه ثبتنام
علاقهمندان میتوانند برای اعلام آمادگی و ثبتنام، از طریق پیامرسان ایتا به شناسه زیر مراجعه کنند:
@admin_basaer1
📅 مهلت ثبتنام: 10 تا 25 آبان ۱۴۰۵
🌐https://www.balagh.ir/basaer/
📣@balaghbasaer