مذاکرات ایران و آمریکا؛ تقابل بر سر نفوذ اقتصادی نه پرونده هستهای
تحلیلها نشان میدهد محور اصلی چالش در مذاکرات احتمالی ایران و آمریکا، بیش از آنکه به مسئله هستهای محدود باشد، به رقابت بر سر حاکمیت اقتصادی، نفوذ ژئوپلیتیک و ابزارهای فشار بلندمدت بازمیگردد؛ جایی که هر دو طرف تلاش دارند بدون واگذاری اهرمهای راهبردی، میدان تعامل را مدیریت کنند.
در چارچوب محاسبات راهبردی، نگاه واشینگتن به ایران صرفاً امنیتی یا هستهای نیست، بلکه اقتصادی-ژئوپلیتیکی است. از این منظر، هرگونه توافق بالقوه میتواند بهعنوان بستری برای حضور شرکتهای خارجی، تنظیم مسیرهای انرژی و ایجاد سازوکارهای اثرگذاری اقتصادی تلقی شود؛ سازوکارهایی که در بلندمدت به اهرم فشار سیاسی نیز تبدیل میشوند. این الگو در سیاست خارجی آمریکا مسبوق به سابقه است و معمولاً پیوندی میان اقتصاد، تحریم و نفوذ ساختاری برقرار میکند.
در مقابل، رویکرد تهران بر اصل «حفظ حاکمیت اقتصادی» استوار است؛ یعنی پذیرش تعامل بدون پذیرش وابستگی. تجربه تحریمها و فشارهای مالی طی سالهای گذشته، حساسیت تصمیمگیران ایرانی نسبت به نفوذ اقتصادی خارجی را افزایش داده و موجب شده هرگونه توافق احتمالی با ملاحظات سختگیرانه در حوزه سرمایهگذاری، انرژی و زیرساخت همراه باشد. از این زاویه، نگرانی اصلی نه حضور اقتصادی بهخودیخود، بلکه تبدیل آن به ابزار نفوذ بلندمدت در تصمیمسازی داخلی است.
به همین دلیل، بنبست مذاکرات را میتوان رقابتی بر سر «کنترل اهرمها» دانست:
آمریکا به دنبال ایجاد دسترسی اقتصادی و چارچوبهای اثرگذاری پایدار
ایران در پی حفظ استقلال راهبردی و جلوگیری از شکلگیری وابستگی ساختاری
این تقابل، ماهیتی فراتر از یک پرونده فنی دارد و به توازن قدرت در منطقه گره خورده است. اگر اقتصاد به میدان نفوذ تبدیل شود، پیامد آن تنها محدود به روابط دوجانبه نخواهد بود، بلکه بر بازار انرژی، معادلات منطقهای و آرایش ژئوپلیتیک خاورمیانه نیز اثرگذار خواهد بود.
جمعبندی راهبردی:
در نهایت، اختلاف اصلی را میتوان نزاعی بر سر «حاکمیت در برابر نفوذ» توصیف کرد. هر توافقی که نتواند میان تعامل اقتصادی و استقلال راهبردی توازن ایجاد کند، بهجای کاهش تنش، زمینهساز رقابتهای پیچیدهتر در آینده خواهد شد. از این منظر، مذاکرات نه صرفاً یک فرآیند دیپلماتیک، بلکه بخشی از یک رقابت بلندمدت برای تعیین شکل نظم اقتصادی و سیاسی منطقه است.
🔴 حاکمیت قانون یا رفاقت سیاسی؟ خط قرمزِ عدالت کجاست؟
اگر بازداشتی صورت گرفته، باید در چارچوب قانون، با روند قضایی شفاف و مستقل بررسی شود؛
نه با فشار سیاسی، نه با هیاهوی رسانهای و نه با مداخلههای جناحی.
مردم بیش از هر چیز از «دوگانه عدالت» آسیب میبینند؛
اینکه برای برخی، مسیر قانون کوتاه میشود و برای مردم عادی، طولانی و فرسایشی.
در شرایطی که جامعه با تورم، بیکاری و فشار معیشتی دستوپنجه نرم میکند،
اولویت افکار عمومی روشن است:
حل مشکلات اقتصادی، تقویت اعتماد عمومی و اجرای بیطرفانه قانون.
نه پیامهای متناقضی که این تصور را ایجاد کند
«قدرت سیاسی میتواند بر روندهای حقوقی اثر بگذارد».
⚖️ عدالت زمانی معنا دارد که:
قانون برای همه یکسان اجرا شود،
پروندهها در مسیر قانونی و تخصصی خود رسیدگی شوند،
و هیچ جایگاهی—سیاسی یا حزبی—جایگزین فرآیند قضایی نشود.
مردم نه به آزادیهای گزینشی اعتماد میکنند،
نه به برخوردهای سلیقهای.
آنچه اعتماد میسازد، شفافیت، پاسخگویی و استقلال نهادهای قانونی است؛
و آنچه اعتماد را فرسوده میکند، شائبه «حلقه رفقا» و استانداردهای دوگانه در اجرای قانون.
🔺تایید دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا سهشنبه در ژنو
🔴طبق گزارش شبکه بیبیسی، «تخت روانچی» در مصاحبه با این شبکه تایید کرده که دور دوم مذاکرات قرار است روز سهشنبه در ژنو برگزار شود.
﷽
✨ یا قاضی الحاجات ✨
🌱🌸 سلام صبح بخیر 🌸🌱
✨دوشنبه✨
💫 ۲۷ بهمن ۱۴۰۴
💫 ۲۷ شعبان ۱۴۴۷
💫 ۱۶ فوریه ۲۰۲۶
برنامههای عراقچی در ژنو
🔹وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در صدر یک هیات دیپلماتیک و تخصصی برای انجام دومین دور مذاکرات هستهای و انجام برخی رایزنی های دیپلماتیک وارد ژنو شد.
🔹سید عباس عراقچی در این سفر، با وزیر امور خارجه سوئیس، همتای عمانی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و برخی مقامهای بینالمللی مستقر در سوئیس نیز دیدار و گفتوگو خواهد کرد.
🔹سخنرانی در کنفرانس خلع سازمان ملل متحد در ژنو از دیگر برنامههای وزیر خارجه عنوان شده است.
📌 نقش اسرائیل در حمله احتمالی دشمن
⓵ ارزیابیها نشان میدهد که برخلاف برخی تصورات، اساساً نوک پیکان حملات احتمالی، بر عهده رژیم اسرائیل و در حوزه موشکی است.
● مشارکت رژیم صهیونی، هم در بُعدِ اطلاعاتی و امنیتی ضربه اول و هم در اجرای آتش موجهای مختلف، صورت خواهد گرفت. «خصوصاً در سرکوب آفند ایران»
⓶ آمریکا تلاش میکند تا با گسیل نیرو به منطقه با ایجاد ارعاب، اهرم هستهای را صرفاً با امتیازِ عدمِ تهاجمِ خودِ آمریکا از ایران بگیرد.
• سپس، پشتیبانی مناسبتر تدافعی و تهاجمی از عملیات رژیم داشته باشند.
⓷ به هیچ وجه، نمیتوان یک توافق صرفاً هستهای «مانند چارچوب های قبلی برجام و احیای آن» داشت.
● لاجرم باید معادلات امنیتی در آن وجود داشته باشد.
• یک مطالبه اساسی، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه است.
● هرگاه آمریکاییها در مذاکرات صرفاً بحث هستهای را مطرح میکنند، باید با دیده شک و تردید نگریست و پرسید: برنامه آنها در حوزه موشکی چیست؟
⓸ در هر نوع عملیات، نمیتوان میان آمریکا و رژیم اسرائیل تفکیک قائل شد.
● رایزنیهای کنونی عملیاتی میان واشینگتن و تلآویو نشان میدهد:
آنها بر روی یک کمپین مشارکتی تمرکز کرده و درحال بحث بر روی موارد تاکتیکی هستند.
⓹ دستور کار مهم ایران، انهدام زیرساختهای رژیم در 48 ساعت اول درگیری است. «با شلیک چندین دسته از موشکهای سنگین است»
● آنها نیز به دنبال سرکوب زنجیره آتش ما تا پایینترین سطوح هستند.
• چیزیکه خود، مستلزم اجرای نوع خاصی از عملیات است.
✔️ از همین رو، ایران به دنبال جهش کمی و کیفی روزانه قدرت آفندی و پدافندی است.
📌 جوهره فریب، تحریک است نه دروغ
● بیشتر گلهای ارکیده در درون جنگل آنقدر پراکندهاند، که باد نمیتواند با آنها گرده افشانی کند.
• پس آنها برای این امر حیاتی به حشرات یا پرندگان متکی هستند.
● اما از آنجایی که ارکیدهها برای این حشرات مادهای مقوی ندارند، مجبورند برای جاودانی کردن تیرههای خود، آنها را فریب دهند.
● پس یک نوع خاص ارکیده در ابتدا عطری از خود بیرون میده. «شبیه شهدی است که پشه از آن تغذیه میکند»
• بعد پشه به دنبال بو، به دام افتاده، وارد لوله باریک گُل میشود و به نیام حاوی گردههای ارکیده برمیخورد.
● گردهها در چشمهایش جمع میشوند و کور میگردد.
• پس پشه کور ارکیده را ترک و پرواز میکند تا به یک ارکیده دیگر از همین نوع برسد و بوی همان عطر دروغ را بشنود.
• این بو دوباره او را به داخل لوله باریک ارکیده کشانده، اما این بار برعکس، گرده هایی را که به چشمش چسبیده، از خود جدا میسازد.
● این روند باطل ادامه دارد و ارکیده به شیوههای مختلف اما با یک "روند تحریک"، پشه ها را فریب میدهد.
✔️ پشهها در اینجا گول میخورند چون برای واکنش نشان دادن به اطلاعات خاصی آفریده شدهاند.
آنها توانایی تمییزِ واقعی و مصنوعی را ندارند.
📸 قیمتهای پایه ایرانخودرو در دولت پزشکیان ۲/۴ برابر شده است
🔸به گزارش «اقتصاد ۱۲۰» در روزهای اخیر گروه ایرانخودرو قیمتهای پایه جدید خودرو را اعلام کرد. این قیمتها که بدون در نظر گرفتن عوارض، مالیات و حقوق دولتی اعلام شده، نشان میدهد از ابتدای شروع دولت چهاردهم قیمت پایه گروه ایرانخودرو حدود ۲/۴ برابر شده است.
🔸براساس این آمار، از شهریور۱۴۰۳ تا بهمن ۱۴۰۴ قیمت خودروهای این گروه بین ۱۴۰ تا ۱۵۰ درصد افزایش یافته و بالاترین درصد افزایش نرخ نیز مربوط به تارا و دنا پلاس بوده است.
🔴سرلشکر موسوی رئیس ستادکل:
سخنان ترامپ که مدعی ابرقدرت بودن است در شأن یک رئیس جمهور نیست و بسیار سبکسرانه است/ترامپ باید بداند وارد نبردی عبرتآموز میشود که نتیجه ورود به آن باعث خواهد شد که دیگر در دنیا عربدهکشی نکند/آمریکا اگر خواهان جنگ است دم از مذاکره نزند
گزینه نظامی علیه ایران توهم است؛ مسیر محتمل، توافقی اصلاحشده
اظهارات اخیر تحلیل گران سیاسی حاکی از آن است که رویکرد واشینگتن در قبال تهران بیش از آنکه به سمت تقابل نظامی برود، به سوی نوعی توافق اصلاحشده شبیه برجام متمایل است؛ تحلیلی که در بستر ملاحظات سیاسی داخلی آمریکا، ملاحظات امنیتی اسرائیل و هزینههای جنگ بلندمدت معنا پیدا میکند.
تحلیل:
از منظر نظریهپردازان واقعگرا، از جمله مرشایمر، مسئله ایران اساساً یک معادله راهبردی پیچیده است که راهحل نظامی برای آن نه سریع است و نه کمهزینه. بر همین اساس، تأکید او بر «نبود راهحل نظامی» را میتوان در چارچوب هزینه-فایده در سیاست خارجی آمریکا تفسیر کرد؛ جایی که ورود به یک درگیری گسترده با ایران، خطر تبدیل شدن به جنگی فرسایشی و بینتیجه را دارد.
در این چارچوب، نقش بازیگران ثالث نیز تعیینکننده است. رژیم اسرائیل بهعنوان یکی از طرفهای ذینفع، بهطور سنتی نسبت به توافقی مشابه برجام نگاه انتقادی داشته، اما همزمان نگرانیهای امنیتی و بازدارندگی متقابل نیز در محاسباتش مؤثر است. اشاره به شوک ناشی از توان موشکی ایران در تحلیلهای رسانهای، نشان میدهد که معادله بازدارندگی منطقهای در تصمیمسازیهای امنیتی همچنان یک عامل کلیدی است.
از سوی دیگر، رفتار سیاستمداران آمریکایی، بهویژه دونالد ترامپ، عموماً تابع ملاحظات داخلی نیز هست. ورود به یک جنگ طولانی در خاورمیانه، در شرایط رقابت سیاسی و فشار افکار عمومی، میتواند هزینههای انتخاباتی و اقتصادی سنگینی ایجاد کند. به همین دلیل، حتی در سناریوی فشار حداکثری، گزینه «اقدام سریع و محدود» از منظر برخی تحلیلگران مطرح میشود، نه جنگ تمامعیار.
مرشایمر همچنین بر این نکته تأکید دارد که طرحهای نظامی علیه ایران غالباً فاقد راهبرد خروج روشن هستند؛ یعنی حتی اگر عملیات نظامی آغاز شود، مدیریت پیامدهای آن—از واکنش منطقهای تا اختلال در بازار انرژی—بهمراتب پیچیدهتر از آغاز درگیری خواهد بود. این گزاره با تجربه جنگهای طولانی آمریکا در غرب آسیا همخوانی دارد.
◀️جمعبندی راهبردی:
در مجموع، این تحلیل بر یک واقعیت کلیدی تأکید میکند: تقابل ایران و آمریکا بیش از آنکه یک بحران صرفاً نظامی باشد، یک رقابت سیاسی-راهبردی چندلایه است. در چنین فضایی، احتمال حرکت به سمت یک توافق اصلاحشده یا سازوکارهای دیپلماتیک افزایش مییابد، زیرا هزینههای جنگ مستقیم بالا، نتایج آن نامطمئن و پیامدهای منطقهای آن بالقوه غیرقابلکنترل ارزیابی میشود.
🔴 گرانی روغن، رهاسازی ارز و سردرگمی تصمیمگیری؛ دولت در زمین چه کسی بازی میکند؟
در شرایطی که قیمت کالاهای اساسی مثل روغن بالا میرود و فشار مستقیم آن بر سفره مردم وارد میشود، هرگونه رهاسازی نرخ ارز عملاً به معنای انتقال شوک تورمی به معیشت مردم است؛ شوکی که نتیجهاش نه تحلیلهای تئوریک، بلکه گرانی واقعی در بازار است.
وقتی ارز رها میشود:
واردات مواد اولیه گران میشود
هزینه تولید بالا میرود
قیمت کالاهای اساسی جهش میکند
و در نهایت، فشار اصلی به طبقات ضعیف وارد میشود.
در چنین شرایطی، سخنان رئیس قوه قضائیه مبنی بر اینکه دشمن پس از ناکامی در فشار خارجی به دنبال اثرگذاری از داخل است، دقیقاً یک هشدار درباره «جنگ اقتصادی و روانی» است. اما سؤال اساسی اینجاست:
اگر سیاستهای اقتصادی بهگونهای اجرا شود که نتیجه آن افزایش تورم، بیثباتی ارزی و گرانی اقلام حیاتی باشد، این وضعیت عملاً به چه کسی خدمت میکند؟
❗ مسئله این نیست که هر تصمیم اقتصادی لزوماً تعمدی یا همسویی با دشمن باشد؛
اما سیاستهای ناهماهنگ، شوکدرمانی و رهاسازی بازار بدون مدیریت، میتواند همان اثری را ایجاد کند که دشمن از بیرون دنبال آن است:
بیثباتی اقتصادی، نارضایتی اجتماعی و فرسایش اعتماد عمومی.
🔻 چرا دولت مورد انتقاد قرار میگیرد؟
نبود ثبات در سیاست ارزی
نبود کنترل مؤثر بر بازار کالاهای اساسی
اجرای سیاستهای اقتصادی در بدترین زمان روانی جامعه
فاصله میان تصمیمات کلان و واقعیت معیشت مردم
🔻 مجلس کجای کار است؟
طبق قانون، مجلس ابزارهای مشخصی دارد:
نظارت بر سیاستهای اقتصادی دولت
سؤال و استیضاح وزرا
بررسی و اصلاح سیاستهای بودجهای و ارزی
جلوگیری از تصمیمات پرهزینه از طریق قانونگذاری
اگر مجلس نقش نظارتی خود را فعال و بهموقع ایفا نکند، عملاً میدان تصمیمسازی اقتصادی یکطرفه میشود و هزینه خطاها مستقیماً به مردم تحمیل خواهد شد.
📌 جمعبندی:
گرانی کالاهای اساسی مثل روغن، در کنار بیثباتی ارزی، فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ یک مسئله اجتماعی و امنیت روانی جامعه است.
مردم از مسئولان انتظار دارند به جای تصمیمات پرریسک و آزمونوخطا، ثبات اقتصادی، کنترل بازار و اولویت معیشت را در صدر سیاستگذاری قرار دهند، نه اینکه هر شوک جدید، سفره مردم را کوچکتر کند.
🔘وزیر خارجه عمان:
❗️مذاکرات ژنو با پیشرفتهای مطلوب پایان یافت.
🔘 خبرنگار آکسیوس:
❗️یک مقام آمریکایی اعلام کرد که «مذاکرات مطابق با انتظارات پیش رفته است.»
🔘 رسانه سعودی:
❗️ ایرانیها از مذاکره درباره موشک های بالستیک و اصل غنیسازی خودداری کردند
🇮🇷اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج بِحَقِ زینَبِ الکُبری🇮🇷