حرف روز
🔰نظمی که از هرمز آغاز شد
✍ مهدی نیک بین
قدرتهای بزرگ زمانی دچار بحران میشوند که شکاف میان ظرفیت نظامی و دستاوردهای راهبردی آنها روزبهروز عمیقتر شود. امروز ایالات متحده دقیقاً با چنین وضعیتی در خاورمیانه روبهرو است. با وجود برخورداری از بزرگترین توان نظامی جهان، واشنگتن در تحقق چهار هدف کلیدی خود در قبال ایران یعنی تغییر نظام سیاسی، مهار برنامه هستهای، نابودی توان موشکی و وادار کردن تهران به تغییر رفتار منطقهای به بنبست کامل رسیده است.
جان مرشایمر این وضعیت را پیامد محدودیتهای ذاتی قدرت در نظام بینالملل میداند؛ جایی که برتری نظامی، زمانی که نتواند به اراده سیاسی و دستاورد عملی تبدیل شود، دیگر ضامن پیروزی نیست. البته که مسئله امروز آمریکا نه کمبود قدرت، بلکه ناتوانی در بهکارگیری مؤثر آن است. هرگونه گزینه نظامی علیه ایران، به دلیل توان تهران در کنترل سطوح تصاعد بحران و تحمیل هزینههای فزاینده به طرف مقابل، از منطق کلاسیک هزینه و فایده فاصله گرفته است.
در چنین شرایطی، ابتکار عمل از آنِ بازیگری است که بتواند آستانههای بازدارندگی را مدیریت کند؛ جایگاهی که ایران بیش از گذشته در پی تصاحب آن برآمده است. این دگرگونی را میتوان بهوضوح در بازآرایی نظامی آمریکا در منطقه مشاهده کرد. کاهش تدریجی اتکای واشنگتن به پایگاههای ثابت، جابهجایی سامانههای پدافندی و تغییر الگوی استقرار نیروها، بازتاب تغییر محیط تهدید است. حملات موشکی و پهپادی سالهای اخیر نشان داد که عصر مصونیت پایگاههای بزرگ آمریکایی به پایان رسیده و سامانههای پرهزینه دفاعی نیز دیگر تضمینکننده امنیت کامل نیستند. به همین دلیل، راهبرد حضور پیشرونده بهتدریج جای خود را به راهبرد بقا، پراکندگی و کاهش آسیبپذیری داده است. این همان نقطهای است که منطق بازدارندگی نامتقارن، پرهزینهترین ماشین نظامی جهان را وادار به بازنگری در شیوه استقرار و مدیریت قدرت میکند.
البته باید به این نکته هم توجه داشت که در سیاست بینالملل، دیپلماسی همواره امتداد هندسه قدرت بوده است؛ میز مذاکره معمولاً همان چیزی را بازتاب میدهد که پیشتر در میدان تثبیت شده است. هنگامی که یک بازیگر بتواند هزینههای راهبردی رقیب را افزایش دهد، به همان نسبت ظرفیت بیشتری برای شکل دادن به ترتیبات سیاسی و امنیتی خواهد یافت. از این منظر، تلاش ایران برای مشارکت در طراحی سازوکارهای امنیتی خلیج فارس و مذاکرات راهبردی با عمان درباره ترتیبات امنیتی تنگه هرمز، تلاشی برای تبدیل سرمایه بازدارندگی به سرمایه ژئوپلیتیکی است. در مقابل، واشنگتن که اهرمهای سنتی فشار خود را محدودتر از گذشته میبیند، بیش از آنکه توان جلوگیری از این روند را داشته باشد، در پی مدیریت پیامدهای آن است.
برآیند این تحولات نشان میدهد که هرچه هزینه حفظ نظم پیشین برای آمریکا افزایش یابد، ظرفیت آن برای تداوم هژمونی یکجانبه نیز کاهش خواهد یافت. در مقابل، بازیگری که بتواند همزمان بازدارندگی نظامی، تابآوری راهبردی و ابتکار سیاسی را در اختیار داشته باشد، خواهد توانست در معماری امنیتی جدید نقش تعیینکنندهتری ایفا کند. از این منظر، رقابت امروز آمریکاییها و ایران، آزمونی برای سنجش این واقعیت است که در نظم نوظهور غرب آسیا، قدرت واقعی با توان تبدیل ظرفیت نظامی به دستاوردهای پایدار راهبردی سنجیده میشود.
@e_beman
گزارش روز
📍پایان دوره نفوذ بلامنازع لابی صهیونیست
✍ علی فاتح
زُهران ممدانی، شهردار نیویورک، چندی پیش در سخنانی صریح، کمیته روابط عمومی آمریکا و رژیم صهیونی (آیپک) را به استفاده از میلیونها دلار منابع مالی غیرشفاف برای حفظ نفوذ سیاسی و ایجاد تفرقه در جامعه آمریکا متهم کرد. او با اشاره به جنایات رژیم صهیونی در غزه گفت که «هیولاهایی که با آنها روبهرو هستیم، اشکال گوناگون و متفاوتی دارند» و آیپک را یکی از مصادیق این مسئله خواند. اهمیت این سخنان فراتر از مواضع شخصی ممدانی، بازتابدهنده تغییر فضای سیاسی و اجتماعی غرب در قبال رژیم صهیونی است. جنایات غزه، گسترش اعتراضات ضدصهیونی در آمریکا و اروپا و افزایش هزینه حمایت بیقیدوشرط از تلآویو، مصونیت سیاسی آیپک را با چالش مواجه کرده است.
آیپک طی دهههای گذشته یکی از اصلیترین ستونهای نفوذ رژیم صهیونی در ساختار سیاسی آمریکا بوده است. این لابی با ایجاد شبکهای گسترده از ارتباطات در کنگره، تأمین مالی کارزارهای انتخاباتی و حمایت از نامزدهای همسو، توانسته حمایت از رژیم صهیونی را به یکی از مؤلفههای نسبتاً ثابت و دوحزبی سیاست خارجی واشنگتن تبدیل کند. بااینحال، تحولات پس از تجاوز به غزه، محیط سیاسی و اجتماعی فعالیت آیپک را بهطور محسوسی تغییر داده است. نظرسنجیهای دو سال اخیر نشان میدهد نگاه منفی آمریکاییها به رژیم صهیونی افزایش یافته و در میان جوانان، دموکراتها و رأیدهندگان مستقل، همدلی با فلسطینیان رشد قابلتوجهی داشته است.
هرچند بازوی انتخاباتی وابسته به آیپک در چرخه انتخاباتی کنگره و مجلس آمریکا میلیون ها دلار منابع مالی جذب کرده است، اما این منابع مالی گسترده دیگر تضمینکننده نتیجه سیاسی نیست. امروز نام این سازمان خود به موضوع مناقشه درون حزب دموکرات تبدیل شده و انتقاد از آیپک از حاشیه اعتراضات اجتماعی به متن سیاست رسمی آمریکا منتقل شده است.
شکاف کنونی میان واشنگتن و تلآویو نیز نشان میدهد که آیپک همچنان بر کنگره و فضای سیاسی آمریکا اثرگذار است اما دیگر قادر نیست در برابر اولویتهای کلان کاخ سفید، خواستههای رژیم صهیونی را به تصمیم قطعی و خودکار تبدیل کند. کنار گذاشته شدن تلآویو از مذاکرات ایران و آمریکا، گواه دیگری بر محدودیت نفوذ این لابی است. از نگاه ناظران، آیپک در آمریکا همچنان از منابع مالی، نفوذ کنگرهای و شبکه سیاسی گسترده برخوردار است اما نتوانسته شروط تلآویو را به دستورکار قطعی واشنگتن تبدیل کند. برآیند آنچه گفته شد، نه به منزله پایان نفوذ آیپک که به معنای پایان دوره نفوذ بلامنازع آن است؛ لابیای که همچنان بانفوذ است اما دیگر نمیتواند حمایت بیقیدوشرط از رژیم صهیونی را تضمین کند.
@e_beman
⁉️ شروط ایران برای توافق در هرمز چیست؟
🚢 در مذاکرات اخیر با عمان ، ۴ شرط از سوی ایران برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح شده است:
1⃣ _ رفع فوری محاصره دریایی آمریکا
👈 ایران خواستار توقف کامل و بدون قید و شرط عملیاتهای بازرسی و توقیف نفتکش های ایرانی در آب های بین المللی و منطقه است.
2⃣ _ لغو تحریمهای نفتی، پتروشیمی و گازی
👈 دومین شرط کلیدی، لغو کلیه تحریمهای آمریکا علیه صادرات نفت خام، فرآوردههای پتروشیمی و گاز طبیعی ایران است. ایران تأکید کرده که بدون رفع این تحریمها، بازگشایی تنگه نه تنها سودی برای اقتصاد ایران ندارد، بلکه به نوعی تداوم فشار حداکثری محسوب میشود.
۳. به رسمیت شناختن حق دریافت عوارض دریایی
👈 ایران خواهان پذیرش رسمی حق خود برای دریافت عوارض یا حق عبور از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز است؛ مشابه آنچه مصر در کانال سوئز یا ترکیه در تنگههای بسفر و داردانل انجام میدهد. این عوارض بعنوان هزینه های نگهداری، ایمنی، حفاظت زیست محیطی و ... تعریف شده است.
4⃣ _ کنترل کامل بر تردد کشتیهای ورودی و نظارت بر خروجی
👈 بر اساس این طرح، ایران کنترل کامل تردد کشتیهای ورودی به تنگه هرمز را در دست خواهد گرفت و مسیرهای ورودی را مدیریت میکند. همچنین بر کشتی های خروجی که از آب های عمان عبور میکنند، نظارت خواهد داشت تا از هرگونه تخلف یا حمل و نقل غیرمجاز جلوگیری شود. این نظارت با هماهنگی مقامات عمانی انجام خواهد شد.
🔹 درباره وضعیت فعلی مذاکرات نیز ماجرا این گونه است که ، آمریکا و برخی کشورهای منطقه با این شروط بهویژه در بخش کنترل کامل بر تردد و دریافت عوارض مخالفت کردهاند و آن را نقض آزادی دریانوردی میدانند. با این حال، عمان بعنوان میانجی، پیشنهاد کرده که برای جلوگیری از درگیری نظامی، گفت و گوها در سطح کارشناسی ادامه یابد.
🔥 برخلاف جوسازی های امثال آکسیوس، تاکنون هیچ توافق نهایی حاصل نشده و تنگه هرمز همچنان در وضعیت هشدار نظامی قرار دارد.
@e_beman
خبرفردا:
🔺 رسانههای پاکستانی: شهباز شریف برای انجام گفتوگوهای سطحبالا با مقامهای ارشد سعودی، در سفری دو روزه، راهی عربستان میشود
@khabarfarda_ir
🔺 صداوسیما به نقل از یک منبع مطلع: توافق احتمالی ایران و عمان درباره ترتیبات عبور شناورها از تنگه هرمز هیچ ارتباطی با باز شدن فوری این تنگه ندارد
@khabarfarda_ir
🔺 العربی الجدید: علی فالح الزیدی، نخستوزیر عراق، اوایل هفته آینده به عربستان سفر میکند و رایزنیهای بغداد و ریاض همچنان ادامه دارد
@e_beman
وقتی هزینه فشار به طراح فشار برمیگردد
تحولات منطقه یک واقعیت را روشن کرده است: دوران تحمیل هزینه یکطرفه به ایران و جبهه مقاومت گذشته است. آمریکا سالها گمان میکرد میتواند با تحریم، تهدید نظامی و ناامنسازی محیط پیرامونی، فشار را بر ایران متمرکز کند و خود، بیرون از دایره پیامدها بایستد. اما معادله تغییر کرده است.
امروز هر اقدام تنشزا، فقط یک واکنش نظامی احتمالی ندارد؛ به بودجه آمریکا، ذخایر پدافندی، امنیت انرژی، اعتبار متحدانش و افکار عمومیِ خسته از جنگ بازمیگردد. وقتی سیاستمدار آمریکایی از هزینه جنگ برای سفره و درمان مردمش سخن میگوید، یعنی جنگ از نقشه اتاقهای عملیات عبور کرده و به مسئله داخلی آمریکا تبدیل شده است.
این، نه به معنای تقدیس جنگ است و نه نفی دیپلماسی
معنایش روشنتر است: دیپلماسی زمانی واقعی میشود که طرف مقابل بفهمد فشار بیشتر، امتیاز بیشتر نمیآورد. مقاومت یعنی همین؛ تبدیل تهدید به هزینه برای تهدیدکننده.
✍ #سعید_سپاهی
✅ به کانال《 انقلابی بمانیم ثامن الائمه》 بپیوندید👇
@e_beman
بورس با عبور از ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد به قلهٔ تاریخی جدیدی رسید
🔹شاخص کل بورس در پایان معاملات امروز با جهش ۱۳۰ هزار واحدی به ۵ میلیون و ۴۰۸ هزار واحد رسید.
@e_beman
معاون حقوقی وزارت خارجه: دخالت خارجی در تنگۀ هرمز را به هیچوجه نخواهیم پذیرفت
🔹تفاهم دربارۀ تنگۀ هرمز باید صرفاً بین ایران و عمان انجام شود و ما برای هیچ کشور دیگری حقی قائل نیستیم.
غریبآبادی: مسیر جدید در تنگه هرمز موقت است اما میتواند ۲ تا ۴ ماه یا بیشتر معتبر باشد.
غریب آبادی: با اجرای تفاهم جدید، مسیرهای موقت در تنگه هرمز بسته خواهد شد
🔹برابر این تفاهم، مسیر شمالی که در نزدیک جزیره لارک ایجاد شده بود و مسیر جنوب که در آبهای داخلی عمان است، بسته خواهند شد.
غریبآبادی: طرح جدید بهگونهای خواهد بود که هم در مسیر ورود و هم در بخشهایی از مسیر خروج، کشتیها از آبهای ایران عبور خواهند کرد.
غریبآبادی: موضوع دریافت هزینه توسط ایران در تنگه هرمز بستگی به تصمیم مقامات عالی نظام و رفتار آمریکا دارد.
@e_beman
غریبآبادی: پیامهایی از آمریکا مبنی بر آمادگی برای بازگشت به تعهدات دریافت کردهایم
🔹خبر دعوت پاکستان از وزیر خارجه و رئیس مجلس درست است اما برنامهریزی نهایی نشده است.
@e_beman
ترامپ در جمع حامیان جمهوری خواه: ترجیح میدهم با ایران به توافق برسم
❇️ رئیس جمهور آمریکا در لاس وگاس در جمع حامیان جمهوری خواه گفت:
- ایران میخواست مذاکره کند و این کاری است که ما انجام میدهیم و به نظر میرسد که خوب پیش میرود.
- من ترجیح میدهم با ایران به توافق برسم و دنبال کشتن و نابودی همه چیز نیستم و ما در این مسیر حرکت میکردیم.
- مذاکرات به خوبی پیش میرود و ایران با من تماس گرفته است زیرا نمیخواهد مورد بزرگترین حمله از زمان جنگ جهانی دوم قرار گیرد.
@e_beman
🔴 منبع مطلع: کریدورهای شمالی و جنوبی تنگۀ هرمز حذف میشوند
🔹یک منبع مطلع در وزارت خارجه در گفتوگو به فارس: طبق چهارچوب مذاکرات مطرح شده میان ایران و عمان، بناست در یک مدت مشخص ورودی به تنگۀ هرمز از طریق کریدور شمالی تنگه در نزدیکی ساحل ایران انجام شود و خروجی کشتیها از کریدور جنوبی نزدیک به ساحل عمان باشد.
🔹پس از پایان مهلت مشخص، عبور کشتیها از هر دو کریدور شمالی و جنوبی متوقف و کلیۀ ترددها از کریدور میانی اتفاق خواهد افتاد با این تفاوت که ورودی کشتیها با مدیریت ایران و خروجی با مدیریت مشترک ایران و عمان خواهد بود.
🔹عوارض تعیینشدۀ کشتیها برای گذر از تنگه در قالب بهای خدمات مختلف تعیین خواهد شد.
🔹خبر مبنیبر اختلاف ایران و عمان بر سر درصد ارزش بار کشتیها [تعرفۀ ۷ یا ۳ درصدی ارزش محموله] بهعنوان پرداختی صحت ندارد و دریافتی از کشتیها تابعی از متغیرهای زیاد از جمله میزان خدماتی است که توان تامین آن را داریم.
🔹بیمه، سوختگیری، بهای محیطزیستی و موارد از این دست جزء خدماتی است که کشتیها باید بهای آن را بپردازند.
@e_beman
✳️ مشاور محسن رضایی:
بر اساس برآوردهای اطلاعاتی گروه های تجزیه طلب در حال تدارک سناریویی خطرناک برای ورود به خاک ایران و اجرای عملیات تروریستی بودند؛ اما این طرح پیش از رسیدن به مرحله اجرا، در نتیجه عملیات پیشدستانه، چندلایه و هماهنگ نیروهای امنیتی و نظامی ایران خنثی شد...⚠️
@e_beman