چقدر شهر شلوغ است و کوچهها تنها
و سهم پنجرهها بادهای بیمعنا
کسی نگفت که آیینه هم ترک برمیدارد
اگر زیاد ببیند خودش را از دریا
نه نام بردم از آتش، نه از غبار غروب
ولی نگاه من افتاد سمتِ سمتِ کجا
قرار بود که نباشم، که بگذرم آرام
ولی گذشتن من شد شبیه یک دریا
به وقتِ رفتن اگر سایهای کنارم بود
دلیل روشنیِ ماه بود یا فردا؟
کسی چه میداند این سنگ صبر خاموشی
چه کوهها که نریزد به یک نفس، بیصدا
کاش خدا بغلم میکرد، بیهیچ پرسش و
شرط
میان این همه تردیدِ سردِ پیدا
نه از شکست نوشتم، نه از فروریختن
فقط کمی دل من بود و اندکی دنیا
اگرچه ظاهر تقویم رو به فردا رفت
هنوز در دل من مانده است یک «اما»
4.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
قرار دادن کاتتر داخل ورید ژوگولار خارجی (External Jugular Vein Catheterization
مطالب مرتبط با این اقدام در روزهای بعدی
https://www.aparat.com/v/zL7AG
https://eitaa.com/emsedu
الهی پیش از مرگ،
فقط زندگی نکرده باشیم…
اثر گذاشته باشیم،
یاد داده باشیم،
و انسانی را توانمندتر از دیروز ساخته باشیم.
الهی پیش از رفتن،
نبضی را برگردانده باشیم،
نفسی را ماندگار کرده باشیم،
و امیدی را به خانهای برگردانده باشیم…
Hashemi Esfahan ⚕️
قرار دادن کاتتر داخل ورید ژوگولار خارجی (External Jugular Vein Catheterization مطالب مرتبط با این ا
💉 رگگیری در CPR 2025 | IV ژوگولار خارجی (EJ) در احیای قلبی ریوی
در احیای قلبی ریوی (CPR) طبق بهروزرسانیهای اخیر American Heart Association (AHA) و رویکردهای آموزشی European Resuscitation Council (ERC)، اصل مهم این است:
⏱ دسترسی عروقی باید سریع، مؤثر و بدون وقفه در ماساژ قفسه سینه برقرار شود.
🚑 اولویت دسترسی عروقی در CPR (رویکرد 2025)
1️⃣ IV محیطی (Peripheral IV)
اولویت اول اگر سریع قابل دسترس باشد
2️⃣ IO (Intraosseous)
اگر IV طی زمان کوتاه برقرار نشود
3️⃣ IV ژوگولار خارجی (EJ)
گزینه جایگزین سریع در صورت عدم دسترسی اندامها
❗ تأکید کلیدی: اگر بیش از ۹۰ ثانیه یا دو تلاش ناموفق برای IV محیطی طول کشید → سریع به IO یا مسیر جایگزین بروید.
💉 IV ژوگولار خارجی (External Jugular Vein Catheterization)
🔹 ورید ژوگولار خارجی یک ورید سطحی در کنار گردن است
🔹 در شوک، ایست قلبی یا کلاپس عروقی اندامها اغلب واضحتر دیده میشود
🔹 تکنیک آن شبیه IV محیطی است (برخلاف خط مرکزی)
⚠️ اشتباه رایج: این روش با سنترال لاین ژوگولار داخلی متفاوت است.
در خط مرکزی، ورید ژوگولار داخلی با تکنیک استریل پیشرفته و اغلب با هدایت سونوگرافی کانول میشود.
🫀 چرا EJ در CPR مفید است؟
✅ دسترسی سریع
✅ قطر مناسب برای داروهای احیا (اپینفرین، آمیودارون)
✅ امکان تزریق بولوس و شستشو با نرمال سالین
✅ عدم نیاز به قطع ماساژ طولانی
📌 نکته فیزیولوژیک: در CPR، جریان خون وریدی کاهش یافته است؛ بنابراین بعد از هر داروی IV باید: 💧 20 میلیلیتر سرم نرمال سالین فلاش شود
⬆️ و اندام (در IV محیطی) برای ۱۰–۲۰ ثانیه بالا نگه داشته شود.
در EJ این موضوع اهمیت ویژه دارد تا دارو سریعتر به گردش مرکزی برسد.
🦴 EJ یا IO؟ کدام بهتر است؟
🔬 بر اساس مطالعات اخیر احیا:
IO سرعت بالاتر و موفقیت اولیه بیشتری دارد
داروها از طریق IO تقریباً معادل IV مرکزی اثر میکنند
اگر تیم در IO مهارت دارد → اغلب گزینه اول پس از شکست IV محیطی است
اما 👇
اگر IO در دسترس نباشد یا مهارت کافی وجود نداشته باشد، EJ یک گزینه کاملاً قابل قبول در EMS است.
🚨 نکات عملی مهم در EJ طی CPR
⚠️ از فشار بیش از حد روی گردن پرهیز شود
⚠️ مراقب نفوذ به بافت نرم و تورم گردنی باشید
⚠️ در بیماران تروما گردن با احتیاط انجام شود
⚠️ در صورت ROSC ارزیابی مجدد مسیر وریدی انجام شود
🎯 پیام کلیدی برای تیمهای EMS
در احیای قلبی:
❌ وقت را صرف تلاشهای مکرر برای IV سخت نکنید
✅ سریع تصمیم بگیرید
✅ مسیر جایگزین را فعال کنید
✅ ماساژ مؤثر را متوقف نکنید
✍️ کپشن پیشنهادی برای انتشار در شبکههای اجتماعی
💉 در CPR زمان طلاست!
اگر رگهای محیطی در دسترس نیستند، IV ژوگولار خارجی (EJ) میتواند یک مسیر سریع و کاربردی برای تجویز داروهای احیا باشد.
اما به خاطر داشته باشیم: اولویت با حداقل وقفه در ماساژ و تصمیمگیری سریع بین IV و IO است.
در CPR خودم به شخصه خیلی انجام دادم و بسیار عملیاتی می باشد👆👆
https://eitaa.com/emsedu
📘 نقش دیسپچر در زنجیره بقا
🎯 هدف دوره
آشنایی با نقش حیاتی دیسپچر در افزایش شانس بقا در ایست قلبی خارج بیمارستانی (OHCA)
🧠 بخش اول: زنجیره بقا (Chain of Survival)
تشخیص سریع ایست قلبی
شروع فوری CPR
دفیبریلاسیون سریع (AED)
احیای پیشرفته
انتقال سریع به بیمارستان
🎧 بخش دوم: نقش دیسپچر
✅ تشخیص ایست قلبی در کمتر از ۶۰ ثانیه
بررسی سطح هوشیاری
بررسی تنفس طبیعی
تشخیص تنفس آگونال
✅ ارائه دستورالعمل CPR تلفنی (Dispatcher-assisted CPR)
اپراتور باید:
تماسگیرنده را آرام کند
نحوه فشار سینه را آموزش دهد
ریتم 100–120 در دقیقه را هدایت کند
تا رسیدن EMS تماس را قطع نکند
🚑 بخش سوم: اعزام همزمان
اعزام First Responder
فعالسازی آمبولانس ALS
اطلاعرسانی به نزدیکترین AED
⏱ اهمیت زمان
هر دقیقه تأخیر در شروع CPR: تا ۱۰ درصد کاهش شانس بقا
👥 اهداف عملیاتی
کاهش زمان تشخیص
کاهش زمان شروع CPR
افزایش درصد CPR قبل از رسیدن آمبولانس
افزایش بقای بیمار با عملکرد عصبی مناسب
📊 شاخصهای ارزیابی عملکرد
زمان پاسخ دیسپچ
درصد تشخیص صحیح ایست قلبی
نرخ ارائه دستورالعمل CPR
زمان رسیدن
https://eitaa.com/emsedu
📗گایدلاین فوریه ۲۰۲۶ انجمن قلب آمریکا (AHA) در مدیریت درمان آمبولی ریه
https://eitaa.com/emsedu
Pulmonary Embolism (PE)
EMS Role – Updated Prehospital Perspective 2026
🔴 تعریف (Definition)
آمبولی ریه زمانی رخ میدهد که یک جسم خارجی – اغلب لخته خون – در یکی از شاخههای شریان ریوی گیر کرده و جریان خون به بخشی از ریه را مسدود کند.
در EMS، PE یک علت مهم:
هیپوکسی ناگهانی
شوک انسدادی
و ایست قلبی PEA محسوب میشود.
🔎 منبع لختهها (Source of Emboli)
اکثر موارد از ترومبوز عمقی وریدی (DVT) در اندام تحتانی منشأ میگیرند.
سایر منابع:
وریدهای لگنی
وریدهای کلیوی
اندام فوقانی
دهلیز یا بطن راست
📌 وقتی لخته جدا شود:
Venous system → Right heart → Pulmonary artery
این فرآیند را Thromboembolism مینامیم.
🫀 پاتوفیزیولوژی (Pathophysiology)
1️⃣ اثر همودینامیک (Circulatory Impact)
انسداد شریان ریوی باعث:
افزایش Afterload بطن راست
اتساع RV
جابجایی سپتوم بین بطنی
کاهش پرلود بطن چپ
کاهش Cardiac Output
افت فشار خون
شوک انسدادی
در PE وسیع → نارسایی حاد RV علت اصلی مرگ است.
2️⃣ اثر تنفسی (Respiratory Impact)
ایجاد Ventilation-Perfusion mismatch
آلوئولها تهویه دارند اما پرفیوژن ندارند
هیپوکسی
کاهش ETCO₂ به دلیل کاهش جریان خون ریوی
تاکیپنه جبرانی
⚠ شدت بیماری (Severity Classification)
Massive PE
انسداد شریان اصلی یا لوبار
افت فشار پایدار
علائم شوک
خطر بالای ایست قلبی
Submassive / Moderate PE
فشار نرمال ولی شواهد strain بطن راست
Low-risk PE
پایدار همودینامیک
در EMS تمرکز روی شناسایی Massive PE است.
🩺 علائم بالینی (Clinical Presentation)
تنفسی:
Dyspnea ناگهانی یا تدریجی
تاکیپنه
سرفه خشک
Hemoptysis (کمتر شایع)
درد قفسه سینه:
Pleuritic pain
تشدید با دم عمیق
قلبی–عروقی:
سنکوپ
تغییر سطح هوشیاری
علائم شوک
علائم DVT:
تورم یکطرفه پا
درد ساق
گرمی و قرمزی موضعی
🚨 عوامل خطر (Risk Factors)
Immobilization
جراحی اخیر
سفر طولانی
بارداری
OCP
سیگار
سابقه DVT یا PE
سرطان
🔍 ارزیابی فیزیکی (Physical Exam)
Vital Signs:
Tachycardia
Tachypnea
Hypotension (در massive PE)
Skin:
Pale
Diaphoretic
Cyanotic (در موارد شدید)
Cardiac:
JVD
Signs of RV failure
Lungs:
اغلب clear
گاهی crackles خفیف
📊 مانیتورینگ در EMS
1️⃣ Pulse Oximetry
SpO₂ پایین نشاندهنده هیپوکسی است.
2️⃣ Waveform Capnography
Low ETCO₂ + waveform نرمال
به نفع کاهش پرفیوژن ریوی است.
📌 در Massive PE: ETCO₂ ↓ RR ↑
3️⃣ ECG Findings
Sinus tachycardia (شایعترین)
New Atrial fibrillation
RBBB
T-wave inversion V1–V4
Pattern S1Q3T3 (نادر ولی کلاسیک)
🚑 مدیریت پیشبیمارستانی (Prehospital Management)
هدف: حفظ اکسیژناسیون
حفظ پرفیوژن
انتقال سریع به مرکز مناسب
1️⃣ اکسیژن درمانی
هدف: SpO₂ ≥ 94%
Nasal cannula
Non-rebreather mask
2️⃣ CPAP
فقط در بیمار Normotensive
❌ در Hypotension ممنوع
چون preload را کاهش میدهد و وضعیت RV را بدتر میکند.
3️⃣ تهویه با فشار مثبت
Low tidal volume
Capnography guided
اجتناب از PEEP بالا
4️⃣ دسترسی وریدی
Large bore IV
⚠ مایعدرمانی محدود
Fluid overload → تشدید نارسایی RV
5️⃣ وازوپرسور
در صورت Hypotension:
داروی انتخابی: Norepinephrine
هدف: MAP ≥ 65 mmHg
6️⃣ در ایست قلبی ناشی از PE
الگوریتم PEA
کیفیت بالای CPR
انتقال سریع برای thrombolysis یا ECMO در صورت امکان
🏥 انتقال و درمان قطعی
Destination: مرکز tertiary با توانایی:
CT angiography
Thrombolysis
Catheter thrombectomy
Surgical embolectomy
ECMO
داروها در بیمارستان:
Heparin
Alteplase (در massive PE)
⚡ نکات کلیدی EMS 2026
✔ PE یک تشخیص بالینی در پیشبیمارستان است
✔ به hypotension بدون علت واضح شک کنید
✔ ETCO₂ پایین با RR بالا هشدار است
✔ مایع زیاد ندهید
✔ CPAP در شوک ممنوع
✔ انتقال سریع مهمتر از مداخلات غیرضروری است
https://eitaa.com/emsedu
تغییرات پروتکل سکته مغزی و تشنج در تریاژبهمن 1404.pdf
حجم:
451.3K
تغییرات کد ۷۲۴ (سکته مغزی) از FAST به BEFAST از طرف سازمان اورژانس کشور:
Balance:
از دست دادن ناگهانی تعادل و اختلال در راه رفتن
Eays:
تاری دید، کوری و دوبینی یک یا دو طرفه بدون شواهد تحریکی مانند تروما، خارش، سوزش، درد و اشک ریزش
Face:
غیر قرینگی و کج شدن صورت
Arms:
ضعف یا فلج یکطرفه اندام فوقانی یا تحتانی
Speech:
اختلال در تکلم و تکلم بی ربط بصورت ناگهانی
Time:
زمان شروع علائم کمتر از ۲۴ ساعت
توجه داشته باشید زمان چهار و نیم ساعت فقط برای تجویز ترومبولیتیک در درگیری عروق ریز می باشد و ترومبکتومی PPCI تا ۲۴ ساعت برای رفع انسداد عروق بزرگتر قابل انجام می باشد.
نکته ۱ در موارد wave up stroke:
که بیمار قبلا سالم بوده و با علائم نورولوژیک بیدار می شود، مانند سایر موارد کد سما فعال گردد.
نکته۲: توجه داشته باشید که محدودیت سنی کد سما برداشته شده و بیماران در هر سنی از کودکی تا سالمندی بر اساس مثبت شدن پروتکل BEFAST، کد سما در نظر گرفته می شود
لذا همکاران تریاژ تلفنی در اخذ ماموریت ها و عملیات در اعلام کد ۷۲۴ به این نکات مهم توجه داشته باشند.
https://eitaa.com/emsedu