تغییرات پروتکل سکته مغزی و تشنج در تریاژبهمن 1404.pdf
حجم:
451.3K
نسخه جدید پروتکل تریاژ تلفنی کد ۷۲۴ و تشنج. پزشکان مشاور، کارشناسان تریاژ تلفنی مطالعه بفرمایند.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
💢 پروتکل جامع
تشخیص مرگ بالینی در صحنه
ارزیابی مرگ در صحنه (Prehospital Death Determination) یک اقدام کاملاً قانونی، علمی و پروتکلمحور است که باید مطابق استانداردهای مصوب کشور و گایدلاینهای بینالمللی انجام شود.
تشخیص اشتباه در این زمینه میتواند پیامدهای حقوقی، اخلاقی و حرفهای جدی ایجاد کند، بنابراین ثبت دقیق شواهد و پیروی کامل از پروتکلها الزامی است.
---
✅ علائم قطعی مرگ (Obvious Death)
طبق ابلاغیه رسمی سازمان اورژانس کشور و منطبق با پروتکلهای NAEMSP و NHTSA در آمریکا:
۱. جدا شدن کامل سر از بدن
🩸 Decapitation
نشانه قطعی و بدون تردیدِ عدم امکان حیات.
۲. جمود نعشی
❄️ Rigor Mortis
سفتی منتشر بدن که حدود ۲ تا ۴ ساعت پس از مرگ شروع میشود.
۳. فساد نعشی
🟣 Dependent lividity / Decomposition
لکهمردگی، بوی بد، تغییرات پوسیدگی، گازهای نعشی و … .
۴. متلاشی شدن بدن
💥 Massive body destruction
مانند لهشدگی کامل یا پارگی چندگانه اعضای حیاتی.
۵. آسیبهای مغایر حیات
⛔ Incompatible with life injuries
مانند:
- تخریب کامل جمجمه
- بیرونزدگی وسیع مغز
- قطع کامل تنه
- پارگی کامل قلب یا احشای حیاتی
(مطابق معیارهای *Traumatic Non‑Survivable Injuries* در ATLS و TCCC)
🔴 مواردی که «علائم مرگ قطعی» محسوب نمیشوند
و نمیتوان بر اساس آنها مرگ را اعلام کرد:
۱. کبودی وابسته به جاذبه / lividity
🟣 تنها یک نشانه کمکی است و قطعی نیست.
۲. مردمکهای گشاد دوطرفه (Fixed Dilated Pupils)
🔦 طبق پروتکلهای AHA و NAEMSP:
حدود ۴۵ ثانیه پس از ایست قلبی، مردمکها میدریاز و فاقد واکنش میشوند.
بنابراین هیچ ارزش قانونی برای تأیید مرگ ندارد.
🔥 برخورد با بیمار بدون پاسخ و فاقد نبض
در صورت شک در وجود یا عدم وجود نبض مرکزی یا هرگونه تردید در مرگ:
🌟 باید احیای پایه و پیشرفته آغاز شود.
⏱ مدت احیای استاندارد صحنه
۴۰ دقیقه CPR
(در صورت وجود AED یا مانیتور–دفیبریلاتور)
🚨 درخواست نیروهای کمکی
در صورت لزوم باید:
*کد کمکی / موتورلانس*
فوراً درخواست گردد.
✴️ معیارهای ختم احیای در صحنه (Termination of Resuscitation – TOR)
بر اساس پروتکل آفلاین ۱۴۰۴ ایران + NAEMSP امریکا + ERC اروپا:
در صورتی که:
۱. بیمار در طول ۴۰ دقیقه ریتم شوکپذیر نداشته باشد (Asystole/PEA)
۲. اندیکاسیون احیای طولانی وجود نداشته باشد
۳. ارست شاهد شده نباشد (Unwitnessed Arrest)
🔚 پس از تأیید پزشک مشاور → ختم احیا در صحنه مجاز است.
⏺️ اندیکاسیونهای احیای طولانیمدت و انتقال حتمی
این موارد در تمام گایدلاینهای جهانی (AHA – ERC – NAEMSP) از استثناها هستند:
⛑ لازم است حتماً احیا ادامه یافته و بیمار به سرعت اعزام شود
حتی اگر ریتم غیرشوکپذیر باشد:
1. مسمومیتها (Toxins, Overdose)
2. هیپوترمی شدید
3. برقگرفتگی
4. صاعقهزدگی
5. غرقشدگی
چون پتانسیل بازگشت به حیات بالا باقی میماند.
(“You are not dead until you are warm and dead.” – ERC)
🚑 مواردی که باید بدون تأخیر اعزام شوند
(حتی در صورت نیاز به ادامه CPR در مسیر)
۱. مادران باردار 🤰
(مطابق دستورالعمل *Perimortem Cesarean* در AHA و ACEP)
۲. کودکان، شیرخواران و نوزادان 👶
ایست قلبی در کودکان معمولاً ثانویه به هیپوکسی است → احتمال برگشت بالاتر است.
۳. بیماران ترومایی 💥
بهویژه در موارد زیر:
- تروماهای نافذ
- سقوط از ارتفاع
- شلیک گلوله
- تصادفات پرسرعت
(مطابق دستورالعمل *Trauma TOR* انجمن EMS آمریکا)
📋 اقدامات اداری و قانونی در مرگ قطعی
در صورت وجود علائم قطعی مرگ:
باید:
- ثبت کامل شواهد در فرم آسایار
- ذکر دقیق علائم مشاهدهشده (Rigor, Lividity, Decapitation…)
- اعلام پایان مأموریت به دیسپچ
- عدم انتقال غیرضروری بیمار
مطابق دستورالعمل رسمی «سازمان اورژانس کشور»
🧠 نکات بسیار مهم (Clinical Pearls)
🔸 ۸۰٪ گزارشهای اشتباه مرگ در جهان به دلیل
"عدم رعایت پروتکل و عجله در تصمیمگیری" بوده است (NAEMSP 2022)
🔸 مردمک گشاد = مرگ نیست
در TBI شدید، هیپوکسی، مسمومیتها، تشنج، آریتمیها و شوک نیز دیده میشود.
🔸 عدم نبض در لمس دستی غیرقابل اعتماد است
مطابق AHA 2020:
خطا تا ۴۰٪ گزارش شده → استفاده از مانیتور توصیه میشود.
🔸 هرگاه شک داری → احیا کن
🇮🇷 منابع رسمی ایران
- پروتکل آفلاین ۱۴۰۴ اورژانس پیشبیمارستانی
- دستورالعمل تشخیص مرگ در صحنه – سازمان اورژانس کشور
منابع :
- NAEMSP (National Association EMS Physicians) – Termination of Resuscitation Guidelines 2023
- AHA – ACLS & BLS Guidelines 2020–2024 Updates
- NHTSA – EMS Prehospital Care Standards
- ACEP – Field Death Determination Guidelines
- Brady – Prehospital Emergency Care, 13th Edition (2024)
- Sanders – Mosby’s Paramedic Textbook, 5th Edition (2023)
🇪🇺 منابع اروپا
- ERC (European Resuscitation Council) Guidelines 2021–2024
- JRCALC UK – Prehospital TOR Protocols 2023
💢 * خلاصه وبینار امروز سازمان اورژانس کشور " تغییرات پروتکل تشنج " *
۱. ابتدا مدیریت صحنه و سپس ABC بیمار بررسی شود.
✅️ مدیریت راه هوایی در دو سه دقیقه اول تشنج با پوزیشن لفت لترال و سر به طرف پایین جهت تخلیه ترشحات احتمالی و اکسیژن تراپی با ماسک انجام شود
✅️در ارزیابی تنفس (B)، حرکات تشنجی اسپاسم عضله دیافراگم منجر به سیانوز بیمار می شود.
✅️ گام بعدی در (C) *چک نبض مرکزی* می باشد. ممکن است علت اصلی این تشنج، هیپوکسی ناگهانی مغز بدنبال ایست قلبی۸ تنفسی باشد. این نوع تشنج ها غالباً حداکثر ۳۰ ثانیه و فقط حالت تونیک دارند. لذا در این صورت باید CPR شروع شود.
۲. در دو الی سه دقیقه ابتدایی تشنج نیاز به درمان دارویی نمی باشد. در این مدت اقدامات حمایتی، برقراری ivline انجام می شود که در اکثر مواقع بعد از این مدت، تشنج تمام می شود.
۳. دو اقدام مهم، از شروع درمان:
⏺️ گلوکومتری: برای قند خون در افراد عادی پایین تر از ۷۰ و در افراد دیابتی پایین تر از ۹۰ درمان مناسب هیپوگلیسمی انجام شود. اگر پس از تزریق دکستروز، تشنج ادامه داشت، از درمان دارویی تشنج استفاده کنید.
⏺️ تشنج در خانم باردار بعد از هفته ۲۰ تا ۴۰ روز پس از زایمان مطابق پروتکل آفلاین پره اکلامپسی/ اکلامپسی مدیریت گردد.
✅️ شروع درمان دارویی مطابق شرایط ذیل باشد؛
🔶️ تشنج طول کشیده (بیشتر از 2 تا3 دقیقه)
🔶️ دو حمله تشنج که در فاصله بین آن دو، بیمار هوشیار نشده است.
🔶️ حداقل سه حمله مکرر
✴️ فقط اقوام درجه یک حق فیلمبرداری از حرکات تشنجی را دارند. کارشناسان اورژانس و شاهدان صحنه اجازه این کار را ندارند.
۴. ملاحظات تزریق بنزودیازپین ها در دو نوبت
🔺️ آمپول لورازپام IV الویت اول می باشد.
🔺️ آمپول میدازولام IV/IM الویت دوم است.
🔺️ دیازپام جز تزریق رکتال هیچ ارجحیتی نسبت نسبت به دارو های دیگر ندارد.
🔺️ دوز اول تزریق و اگر بعد ۵ دقیقه اثربخش نبود، دوز دوم (با رعایت سقف دوز) انجام می شود.
🔺️هیپوتنشن، برادی پنه، آپنه و کاهش هوشیاری از عوارض بنزودیازپین ها می باشد. لذا تزریق بنزودیازپین ها در بیمارانی که در شوک هستند، ممنوع می باشد.
۵. پس از تزریق دوز اول بیمار بلافاصله به داخل آمبولانس منتقل و اعزام شود.
۶. پنج دقیقه بعد از تزریق دوز اول در صورت عدم اثربخشی، دوز دوم بنزودیازپین تزریق شود.
۷. اگر بعد از تزریق دو نوبت بنزودیازپین، تشنج متوقف نشد یا مجدد بروز نمود، داروی مرحله دوم با آمپول لووتیراستام با دوز ۶۰ میلی گرم در کیلوگرم در بالغین و حداکثر ۴۵۰۰ میلی گرم و ۳۰ تا ۶۰ میلی گرم در کیلوگرم در کودکان (برای زیر دو ماه جهت تزریق دارو، حتما مشاوره انجام گرد ) در ۱۰۰ سی سی سرم طی ۵ تا ۱۰ دقیقه تزریق می شود.
✴️ در صورتی که بیمار دوز درمانی خود را فراموش کرده و هوشیار شد، دو برابر دوز فراموش شده تجویز گردد.
⏺️ در صورت تخمین زمان رسیدن به بیمارستان بیشتر از ۴۰ دقیقه، به شرط اطمینان از مهارت اینتوباسیون در آمبولانس، با مجوز پزشک مرکز تزریق فنوباربیتال ۱۵ میلی گرم در کیلوگرم و حداکثر ۱ گرم طی ۲۰ دقیقه و تحت مانیتورینگ قلبی انجام شود.
♦️عبور از تروما
▪️ تروما همیشه مستقیماً رخ نمیدهد. همسرانِ افراد آسیبدیده، گاهی بدون حضور در میدان جنگ، زخمهایی روانی را در جان خود حمل میکنند که به ترومای ثانویه شناخته میشود.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
هدایت شده از Hashemi | Disaster & Emergency Health
🚨 مدیریت مصدومان انبوه در شرایط جنگ
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
آیا از تفاوت میان برگه اطلاعات ایمنی مواد (SDS) و نسخه قدیمی آن (MSDS) آگاهید؟
تعریف ساده چیست؟ 🤔
MSDS (Material Safety Data Sheet): برگه اطلاعات ایمنی مواد (نسخه قدیمی و منسوخ شده).
SDS (Safety Data Sheet):
برگه اطلاعات ایمنی (نسخه مدرن، استاندارد شده و لازمالاجرا).
چرا MSDS دیگر کافی نیست؟
در گذشته، فرمت و محتوای MSDSها یکپارچه نبود. این تنوع، جمعآوری و مقایسه اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی را برای متخصصان دشوار میکرد و احتمال خطا در ارزیابی ریسک را افزایش میداد.
برگه SDS: زبان مشترک ایمنی در سطح جهانی با اجرای سیستم جهانی هماهنگشده (**GHS**)، SDSها اکنون دارای فرمت ۱۶ بخشی استاندارد هستند. این استانداردسازی، درک و استفاده از اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی را در سراسر جهان، از جمله در محیط کار، تسهیل کرده است.
مهم ترین تفاوتهای کلیدی SDS و MSDS در یک نگاه! 🔍
🚨فرمت:
🖍برگه MSDS: ساختار نامنظم و متغیر، گاهی فاقد اطلاعات کلیدی است اما برگه SDS دارای ۱۶ بخش استاندارد (از شناسایی ماده تا اطلاعات زیستمحیطی و دفع)، که امکان ارزیابی جامع و سیستماتیک خطرات را فراهم میکند.
🚨دقت اطلاعات و طبقهبندی خطرات:
برگه MSDS استاندارد مشخصی برای طبقهبندی خطرات نداشت.
اما برگه SDS بر اساس معیارهای جهانی GHS، خطرات را به صورت دقیق (فیزیکی، سلامتی و زیستمحیطی) طبقهبندی میکند و از پیکتوگرامهای (علائم تصویری) استاندارد برای نمایش سریع این خطرات استفاده میکند.
🚨قابلیت جستجو و مقایسه:
برگه SDS با فرمت یکسان، امکان جستجو، مقایسه و دسترسی سریع به اطلاعات مورد نیاز برای تدوین دستورالعملهای ایمنی را فراهم میآورد.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems