رفلکس بابینسکی (Plantar Reflex) آزمایش رفلکس بابینسکی با جسمی نوک‌دار، کف پا را از پاشنه به سمت انگشتان می‌کشند. در سمت راست تصویری از مسیر دستگاه کورتیکواسپاینال و محل آسیب نورون حرکتی فوقانی (UMN lesion) دیده می‌شود. پاسخ طبیعی (در بزرگسالان و کودکان بالای ۲ سال) پلانتار فلکشن: انگشتان پا به سمت پایین خم می‌شوند. «خم شدن انگشتان رو به پایین» نشانه طبیعی است. پاسخ غیرطبیعی (Babinski مثبت) شست پا به سمت بالا می‌رود. بقیه انگشتان باز و پخش می‌شوند. این پاسخ در بزرگسالان غیرطبیعی است و معمولاً نشان‌دهنده‌ی آسیب نورون حرکتی فوقانی است. تفسیر پاسخ‌ها نوزادان (کمتر از ۲ سال): بالا رفتن شست پا → طبیعی بزرگسالان: خم شدن انگشتان به پایین → طبیعی بزرگسالان با آسیب نورون حرکتی فوقانی (UMN Lesion): بالا رفتن شست پا → غیرطبیعی 🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi 🚑https://eitaa.com/emsedu ✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi 🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems

💢 **واکاوی یک خطا و درس از تجربیات میدانی** ✴️ سقوط از ارتفاع 🛑 تجربه عملیاتی و تحلیل علمی بر اساس پروتکل‌های EMS ✅ شرح واقعه 👨‍🦳 بیمار: آقای ۵۰ ساله 📍 مکانیسم حادثه: سقوط از ارتفاع حدود ۳ متر 💬 شکایت اولیه: درد خفیف بین دو کتف پس از سقوط کارشناس تریاژ تلفنی اورژانس ۱۱۵، با توجه به اینکه بیمار تنها درد خفیف را گزارش می‌کند، مورد را غیر فوریت در نظر گرفته و توصیه به مراجعه سرپایی می‌نماید. بیمار توسط همراهان به درمانگاه شبانه‌روزی منتقل و با تشخیص درد عضلانی، تحت درمان ساده قرار گرفته و مرخص می‌شود. اما ⏰ حدود یک ساعت بعد، درد بیمار تغییر یافته و ضعف و بی‌حالی ظاهر می‌شود. با تماس دوم با اورژانس، کارشناسان عملیات پس از معاینه اولیه (BP=120/70، HR=72، بدون تندرنس شکم)، مجدداً مورد را فاقد فوریت حاد تلقی می‌کنند و توصیه به مراجعه الکتیو به بیمارستان تخصصی می‌نمایند. 🚨 بیمار توسط خانواده منتقل و در سانتر تروما، قبل از ورود دچار گزگز دست چپ می‌شود. 📸 در سی‌تی‌اسکن، شکستگی و جابجایی مهره‌های C6 و C7 مشخص و بیمار بلافاصله تحت عمل جراحی تثبیت ستون فقرات قرار می‌گیرد. 🔴 تحلیل علمی و درسی بر اساس PHTLS و منابع بین‌المللی ۱ـ طبق PHTLS 2023 و Brady 2025، هر نوع سقوط از ارتفاع بیش از دو متر حتی بدون شکایت واضح باید *به‌صورت بالقوه بحرانی (High-risk Mechanism)* در نظر گرفته شود. در چنین مواردی، فیکساسیون کامل ستون فقرات (C-Spine)، انتقال با برانکارد و بک بورد و ارزیابی کامل ABC ضروری است. ۲- درد بین دو کتف یا هر درد موضعی در ستون فقرات پس از تروما، نشانه‌ای هشداردهنده از آسیب احتمالی مهره‌ها یا نخاع است. درد خفیف هیچ‌گاه ردکننده آسیب نخاعی نیست. ۳- علائم عصبی تأخیری، مانند گزگز یا ضعف اندام‌ها، ممکن است ساعاتی پس از حادثه بروز کنند. به همین دلیل، طبق Sanders EMS 2024 و گایدلاین‌های اروپایی، در تروماهای ستون فقرات باید بدبینانه برخورد شود حتی اگر در ابتدا علائم عصبی وجود نداشته باشد. ۴- کارشناسان تریاژ تلفنی و میدانی باید در هر تماس، دو فاکتور کلیدی را کاملاً جدی بگیرند: 🔺 مکانیسم حادثه: ارتفاع، سرعت، انرژی برخورد 🔺 علامت و نشانه‌های اولیه: درد در ستون فقرات، تغییرات حسی، یا خستگی غیرمعمول ۵- بسیاری از آسیب‌ها، تنها با معاینه فیزیکی قابل رد نیستند و نیازمند تصویربرداری پیشرفته (CT/MRI) هستند. بنابراین، رد آسیب مهره‌ها در صحنه، بدون ابزار تصویربرداری اشتباه علمی است. ✅ درس‌های کلیدی برای کلیه کارشناسان EMS - همیشه سقوط از ارتفاع ≥۲ تا ۳ متر را در رده‌ی *مکانیسم پرخطر تروما قرار دهید. - عوامل خطر را جدی بگیرید حتی اگر شکایت اولیه خفیف باشد. - فیکساسیون گردن و ستون فقرات؛ قبل از هرگونه جابه‌جایی بیمار، الزامی است. - بدبینی علمی = نجات جان بیمار قبل از بروز فلج. - در تریاژ تلفنی، اگر مکانیسم به تنهایی خطرناک است، اعزام فوری باید صورت گیرد. 🔶 نتیجه نهایی مورد: آسیب مهره‌های گردنی C6–C7 در سقوط کوتاه، با شکایت اولیه خفیف ولی سیر خطرناک. خوشبختانه بیمار پس از جراحی تثبیت ستون فقرات با وضعیت عمومی خوب مرخص شد. 🚑 سناریو آموزشی می باشد.🚑 🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi 🚑https://eitaa.com/emsedu ✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi 🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems

اپی‌نفرین در احیای قلبی ریوی (CPR) و شوک آنافیلاکسی 1) اپی‌نفرین در احیای قلبی ریوی (CPR) چه زمانی؟ در ایست قلبی (Cardiac Arrest) هنگام انجام CPR و اقدامات پایه/پیشرفته. مسیر تزریق: - وریدی (IV) یا داخل استخوانی (IO) دوز بزرگسالان (بالای ۱۸ سال): - اپی‌نفرین ۱ mg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ (یعنی ۱ میلی‌گرم در ۱۰ میلی‌لیتر) هر ۳ تا ۵ دقیقه یک‌بار. - نکته مهم: تزریق داخل تراشه برای بزرگسالان انجام نمی‌شود. دوز کودکان (نوزادان به جز؟ معمولاً:کودکان و شیرخواران طبق پروتکل اطفال): - ۰٫۰۱ mg/kg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ هر ۳ تا ۵ دقیقه - معادل حجمی: ۰٫۱ mL/kg از محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ سقف دوز: - سقف دوز (Upper limit) نداریم؛ دوز بر اساس پروتکل و زمان تکرار می‌شود. اگر محلول ۱:۱۰٬۰۰۰ در دسترس نبود: - از محلول ۱:۱٬۰۰۰ با رقیق‌سازی استفاده کنید: ۱:۱٬۰۰۰ را به ۱:۱۰٬۰۰۰ تبدیل کنید (طبق روش رقیق‌سازی استاندارد محلول‌ها). 2) اپی‌نفرین در شوک آنافیلاکسی (Anaphylaxis / Anaphylactic Shock) چه زمانی؟ وقتی بیمار دچار واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات می‌شود (مثلاً با مشکلات تنفسی، افت فشار خون، کهیر/تورم سریع، علائم سیستمیک). مسیر تزریق (اولین و مهم‌ترین اقدام): - عضلانی (IM) در ران (قدامی-خارجی) دوز بزرگسالان: - ۰٫۳ تا ۰٫۵ mg اپی‌نفرین از محلول ۱:۱٬۰۰۰ به صورت IM - قابل تکرار هر ۵ دقیقه در صورت تداوم علائم - معمولاً تا ۳ بار (طبق پاسخ بالینی/پروتکل) دوز کودکان و شیرخواران: - ۰٫۰۱ mg/kg اپی‌نفرین از محلول ۱:۱٬۰۰۰ به صورت IM - حداکثر ۰٫۳ mg برای هر نوبت - در صورت نیاز هر ۵ دقیقه قابل تکرار مثال محاسبه دوز (شیرخوار ۶ کیلوگرمی) - دوز: ۰٫۰۱ mg/kg × ۶ kg = ۰٫۰۶ mg - با محلول ۱:۱٬۰۰۰ این معمولاً برابر با ۰٫۰۶ mL است (طبق سرنگ/تجهیزات موجود اندازه‌گیری می‌شود). - در صورت تداوم علائم: تکرار هر ۵ دقیقه. نکته درمانی: اپی‌نفرین عضلانی اولین خط درمان آنافیلاکسی است و نباید به تأخیر بیفتد. 🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi 🚑https://eitaa.com/emsedu ✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi 🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems

استاد(معلم )یعنی روشن‌کننده مسیر، مایه امید و سازنده آینده. فرارسیدن روز استاد را به همه اساتید گرانقدر تبریک عرض میکنیم و از تلاش‌ها و زحمات ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزاریم.🙏🌱

🛑 تزریق سولفات منیزیم (MgSO₄) (کاربرد IV یا IM برای شرایط فوریت های پزشکی) کاربردها: * پره‌اکلامپسی و اکلامپسی: پیشگیری از تشنج * آسم شدید: تسکین حملات * کمبود منیزیم: اصلاح سطح منیزیم * آریتمی‌های قلبی: تورساد دی پوینت Torsades de Pointes. این یک نوع خاص از تاکی‌کاردی بطنی (ventricular tachycardia) است که در نوار قلب (ECG) با ظاهری خاص شبیه به پیچ خوردن یا چرخیدن روی محور دیده می‌شود. این عارضه می‌تواند منجر به فیبریلاسیون بطنی و مرگ ناگهانی شود و اغلب با طولانی شدنQT همراه است. * کنترل تشنج: موارد خاص مسیرهای تجویز: * IV (وریدی): انفوزیون * IM (عضلانی): فقط برای استفاده در بیمارستان دوزها : * اکلامپسی: * دوز بارگیری: ۴-۶ گرم IV * انفیوژن IV: ۱-۲ گرم در ساعت عوارض جانبی: * شایع: * گرگرفتگی * تهوع * ضعف مصرف بیش از حد (Overdose): * کاهش رفلکس‌ها * مشکلات تنفسی * افت فشار خون (Low BP) پادزهر (Antidote): علامتی * کاهش رفلکس‌ها * مشکلات تنفسی * افت فشار خون (Low BP) دارویی * پادزهر: گلوکونات کلسیم 🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi 🚑https://eitaa.com/emsedu ✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi 🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems

💢 *اطلاعیه* *بازوی اطلاع‌رسانی اورژانس یار در پیام رسان بله به نشانی https://ble.ir/115bot در اختیار همه مردم قرار دارد * مردم عزیز می‌توانند با ورود به این بازو از خدمات علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان اورژانس کشور بهره‌مند شوند. [🖊روابط عمومی و امور بین الملل سازمان اورژانس کشور

🚑🧠درس آموخته (کیس ریپورت) : 💢 * واکاوی یک خطا و درس از تجربیات اورژانس پیش‌بیمارستانی * 💢 ساب‌دورال هماتوم تحت‌حاد در سالمند، بخش اول: سناریوی اولیه بیمار (کیس فرضی) ✅️ بیمار: آقا، ۸۵ ساله 🔺️علت تماس اولیه با دیسپچ مرکز پیام: ضعف و بی‌حالی از دو روز قبل. علت اعزام کد عملیات: سرگیجه. 🔶️ سابقه بیماری: دیابت، COPD، فشار خون بالا (HTN)، اختلال حواس گذرا (دمانس) از دو سال قبل. 🔶️ سابقه دارویی: انسولین، اسپری سیمبیکورت، والزارتان ۸۰، اسید فولیک، آسپرین ۸۰ و قرص ممورکس. ⏺️ اظهارات همراه بیمار: سه روز قبل از لبه تخت برای برداشتن کنترل تلویزیون به زمین افتاده و از ناحیه لگن کمی درد داشته که بعد از چند ساعت بهتر شده بود. (در ابتدا این جزئیات ذکر نشد) ✴️ علائم حیاتی در زمان ارزیابی اولیه توسط تیم اورژانس: - فشار خون: ۱۲۰/۸۰ میلی‌متر جیوه - تنفس: ۱۶ در دقیقه - نبض: ۸۲ ضربان در دقیقه - درجه حرارت: ۳۶.۷ درجه سانتی‌گراد - سطح اکسیژن خون (SpO2): ۹۲% (هوای اتاق) - قند خون: ۱۴۳ میلی‌گرم در دسی‌لیتر ⏪️ نتیجه اولیه ماموریت (ثبت شده در فرم): توصیه به مراجعه سرپایی (Outpatient Referral). ❌️ موارد ثبت نشده یا نادیده گرفته شده در ارزیابی اولیه: - مشاوره با پزشک کشیک (پزشک ۵۰-۱۰) انجام نگردید. - تاریخچه دارویی کامل بیمار در فرم ثبت نشد (جزئیات داروها، به خصوص آسپرین). - ذکر سقوط بیمار در هفته قبل از لبه تخت (مکانیسم سقوط و علائم اولیه آن) ثبت نگردید. - ارزیابی جامع نورولوژیک، شامل تست FAST (Face, Arms, Speech, Time) یا معادل آن BEFAST، چک نشد. ✳️ اتفاقات بعدی: همراهان بیمار روز بعد، به دلیل بروز تشنج و پلژی (فلج) یک طرفه، مجدداً با ۱۱۵ تماس گرفتند و بیمار به مرکز تخصصی منتقل شد. 🔴 تشخیص نهایی در مرکز درمانی: ساب‌دورال هماتوم تحت‌حاد (Subacute Subdural Hematoma). 🟡 وضعیت بیمار: بیمار در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) بستری گردید. بخش دوم: تحلیل جامع علمی خطاها و درس آموخته‌ها بر اساس پروتکل‌های اورژانس پیش بیمارستانی 🚑🔬 ۱. ارزیابی اولیه ناقص و تصمیم‌گیری بر اساس علائم حیاتی نرمال در گروه پرخطر: 📉 خطا: توصیه به مراجعه سرپایی صرفاً بر اساس نرمال بودن علائم حیاتی (فشار خون، نبض، تنفس) در سالمندی با سابقه بیماری‌های زمینه‌ای و سقوط اخیر. تحلیل علمی: * پروتکل‌های EMS : در ارزیابی بیماران، به ویژه سالمندان، نباید صرفاً به علائم حیاتی اکتفا کرد. ارزیابی جامع شامل سطح هوشیاری، وضعیت عصبی، و بررسی دقیق شرح حال (شامل سقوط، تغییرات رفتاری، و سوابق پزشکی) حیاتی است. * سالمندان و سقوط: سالمندان به دلایل فیزیولوژیک (کاهش انعطاف‌پذیری عروقی، آتروفی مغزی، کاهش توانایی جبرانی) و پاتولوژیک (بیماری‌های مزمن، مصرف داروها) در برابر آسیب‌های سر، حتی با ضربات خفیف، آسیب‌پذیرترند. سقوط، حتی اگر در ابتدا خفیف به نظر برسد، می‌تواند آغازگر خونریزی‌های مغزی باشد. * ساب‌دورال هماتوم تحت‌حاد: این نوع خونریزی مغزی (که می‌تواند تا دو هفته پس از تروما بروز کند) به دلیل رشد تدریجی هماتوم و افزایش فشار داخل جمجمه‌ای (ICP)، علائم اولیه ظریف و متغیری دارد که ممکن است با علائم حیاتی نرمال پوشانده شود. این تأخیر در تشخیص، پیامدهای بسیار جدی دارد. قند خون: قند خون ۱۴۳ در این بیمار، گرچه خیلی بالا نیست، اما در زمینه دیابت مزمن، نیاز به توجه دارد و می‌تواند بر وضعیت عصبی بیمار تأثیر بگذارد. درس آموخته: در ارزیابی بیماران پرخطر (سالمندان، بیماران با سابقه بیماری مزمن، یا سابقه تروما)، ارزیابی علائم حیاتی تنها بخش کوچکی از فرایند است. توجه ویژه به سطح هوشیاری، تاریخچه دقیق (به خصوص سقوط و مکانیسم آن)، و سابقه دارویی (به ویژه داروهای ضد انعقاد) الزامی است. ۲. ارزیابی ناقص عصبی و عدم استفاده از چک‌لیست‌های استاندارد: 📝

خطا: عدم چک کردن BEFAST، عدم توصیف دقیق نوع سرگیجه (واقعی، عدم تعادل، گیجی)، عدم ثبت کامل داروها و عدم ذکر سابقه سقوط. تحلیل علمی: * BEFAST (Face, Arms, Speech, Time, Balance, Eyes) یا FAST: این چک‌لیست‌ها ابزارهای استاندارد در EMS برای ارزیابی سریع علائم سکته مغزی و سایر ضایعات عصبی حاد هستند. عدم استفاده از آن‌ها، یک خطای پروتکلی جدی محسوب می‌شود. (منبع: AHA Stroke Guidelines, NAEMSP Position Statements) * توصیف سرگیجه: سرگیجه در سالمندان می‌تواند نشانه‌ای از علل متعددی باشد، از جمله مشکلات قلبی-عروقی، مشکلات نورولوژیک (مانند سکته مغزی یا خونریزی مغزی)، یا مشکلات گوش داخلی. تفکیک بین سرگیجه چرخشی (vertigo)، عدم تعادل (disequilibrium)، و گیجی (lightheadedness) در تشخیص افتراقی بسیار مهم است. عدم توصیف دقیق، توانایی تیم درمانی را برای اولویت‌بندی تشخیص‌ها مختل می‌کند. * تاریخچه دارویی: مصرف آسپرین ۸۰ (ضد پلاکت) و احتمالاً سایر داروهای بالقوه مؤثر بر انعقاد خون، ریسک خونریزی مغزی را به شدت افزایش می‌دهد، به ویژه در صورت وجود ضربه به سر. عدم ثبت این اطلاعات، حیاتی‌ترین بخش ارزیابی ریسک را نادیده گرفته است. * سابقه سقوط: همانطور که اشاره شد، سقوط در سالمندان، حتی خفیف، یک رویداد مهم پزشکی است که باید با دقت بررسی شود. درس آموخته: استفاده از ابزارهای استاندارد ارزیابی (مانند BEFAST)، توصیف دقیق علائم، و ثبت کامل تاریخچه پزشکی و دارویی، اساس یک ارزیابی بالینی دقیق و تصمیم‌گیری صحیح در اورژانس پیش‌بیمارستانی است. ۳. نادیده‌گیری سابقه سقوط و مکانیسم تروما در سالمندان: ⚠️ خطا: توجه نشدن به اظهارات همراهان در مورد سقوط بیمار، عدم ثبت آن در فرم ماموریت. تحلیل علمی: * تروما در سالمندان (Geriatric Trauma): این بخش از تروما، ملاحظات ویژه‌ای دارد. سیستم‌های فیزیولوژیک سالمندان توانایی جبرانی کمتری در برابر ضربه دارند. حتی ضربات "خفیف" می‌توانند منجر به آسیب‌های جدی و تأخیری شوند. (منبع: ATLS Guidelines, Geriatric Trauma Society recommendations) * ساب‌دورال هماتوم: خونریزی زیر‌دورال، به خصوص نوع تحت‌حاد و مزمن، اغلب در اثر ضربات خفیف یا حتی بدون سابقه ضربه واضح در سالمندان رخ می‌دهد. مغز سالمندان به دلیل آتروفی، فضای بیشتری در جمجمه دارد و بریج وِین‌ها (رگ‌های ارتباطی بین مغز و دورای ماتر) شکننده‌تر هستند، بنابراین با ضربات کمتر پاره می‌شوند. * اصل "هر سقوط یک تروما است": در سالمندان، هرگونه سقوط باید جدی گرفته شود تا عوارض احتمالی آن (مانند خونریزی‌های مغزی، شکستگی‌ها) رد شود. درس آموخته: در ارزیابی بیماران سالمند، هرگونه شرح حال مبنی بر سقوط، حتی اگر از نظر همراهان "خفیف" تلقی شود، باید با جدیت پیگیری شده و مکانیسم، شدت و علائم همراه آن به دقت ثبت و ارزیابی گردد. ۴. عدم هماهنگی و عدم مشاوره با پزشک (Missing Medical Consultation): 📞 خطا: عدم انجام مشاوره با پزشک کشیک (پزشک ۵۰-۱۰) و عدم استفاده از راهنمایی‌های تخصصی در تصمیم‌گیری. تحلیل علمی: * نقش پزشک در EMS: در سیستم‌ EMS پیشرفته، پزشک کشیک یا پزشک ارشد، نقشی حیاتی در هدایت تیم‌های عملیاتی، به خصوص در موارد پیچیده و غیر معمول، ایفا می‌کند. مشاوره با پزشک می‌تواند به ارزیابی دقیق‌تر، انتخاب تست‌های پاراکلینیکی مناسب، و تصمیم‌گیری برای انتقال به سطح بالاتر مراقبتی کمک کند. (منبع: EMS System Standards, International Association of EMS Chiefs) * اهمیت زمان در موارد مغزی: در مواردی که شک به خونریزی مغزی یا ضایعه عصبی وجود دارد، زمان فاکتور حیاتی است. تاخیر در مشاوره و تصمیم‌گیری می‌تواند منجر به افزایش آسیب مغزی و وخامت حال بیمار شود. درس آموخته: در مواجهه با موارد پیچیده، بیمارانی که علائم مبهم اما پرخطر دارند (مانند سالمندان با سابقه سقوط)، یا زمانی که تیم عملیاتی در مورد تصمیم‌گیری (مانند ترخیص سرپایی یا انتقال) تردید دارد، انجام مشاوره با پزشک کشیک باید به عنوان یک اولویت تلقی شود. * تشخیص‌های افتراقی مهم: ضعف و بی‌حالی و سرگیجه در سالمندان می‌تواند ناشی از حوادث عروقی مغزی (مانند سکته مغزی یا خونریزی)، اختلالات الکترولیتی، مشکلات قلبی، یا حتی عفونت باشد. در غیاب تست‌های پاراکلینیکی، رد کردن این تشخیص‌های خطرناک دشوار است. (منبع: Tintinalli's Emergency Medicine, Rosen's Emergency Medicine) * ساب‌دورال هماتوم تحت‌حاد: همانطور که ذکر شد، این نوع هماتوم به دلیل رشد تدریجی، ممکن است در ارزیابی اولیه علائم واضحی نداشته باشد، اما به مرور زمان و افزایش حجم، منجر به علائم نورولوژیک شدید (مانند تشنج و پلژی) می‌شود. تشخیص زودهنگام با تصویربرداری، کلید موفقیت درمان است.