⭕️ آنچه درباره هانتاویرس باید بدانیم
💠 بیماری هانتاویروس در برخی از نقاط دنیا انتشار دارد و به صورت عمده از جوندگان به انسان منتقل می شود، انتقال انسان با انسان ندارد.
🔺 در این گزاره برگ به وضعیت این بیماری در جهان و راه های انتقال و پیشگیری بیماری اشاره شده و توسط مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت منتشر شده است.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
🚨اختلالات افزایش فشار خون در بارداری
نکات کلیدی برای پرسنل اورژانس پیشبیمارستانی، فوریتهای پزشکی، پرستاری و پزشکی
اختلالات فشار خون در بارداری از مهمترین علل مرگومیر مادر و جنین هستند و تشخیص سریع آنها در اورژانس پیشبیمارستانی میتواند جان مادر و نوزاد را نجات دهد. هر خانم باردار با شکایت سردرد، تاری دید، درد اپیگاستر، تشنج، یا افزایش فشار خون باید تا اثبات خلاف آن، مبتلا به یکی از اختلالات هایپرتانسیو بارداری در نظر گرفته شود.
1️⃣ Gestational Hypertension
فشار خون بارداری (Gestational HTN)
تعریف:
افزایش جدید فشار خون پس از هفته ۲۰ بارداری بدون وجود پروتئین در ادرار یا آسیب ارگانهای حیاتی.
معیار تشخیصی:
فشار خون:
SBP ≥ 140 mmHg
یا
DBP ≥ 90 mmHg
در دو نوبت با فاصله حداقل ۴ ساعت.
نکته مهم:
1⃣قبل از هفته ۲۰ وجود ندارد.
2⃣پروتئینوری ندارد.
3⃣ممکن است به پرهاکلامپسی تبدیل شود.
علائم:
گاهی بدون علامت است اما ممکن است بیمار دچار:
1⃣سردرد
2⃣ورم اندامها
3⃣احساس فشار در سر شود.
*⃣اقدامات اورژانس پیشبیمارستانی
1⃣کنترل دقیق فشار خون
2⃣مانیتورینگ علائم حیاتی
3⃣ارزیابی ادم و علائم عصبی
4⃣انتقال به مرکز درمانی
2️⃣ Preeclampsia پرهاکلامپسی
تعریف:
فشار خون بارداری همراه با:
پروتئینوری یا
اختلال عملکرد ارگانها
معیارها:
فشار خون ≥140/90 بعد از هفته ۲۰ + یکی از موارد زیر:
1⃣پروتئینوری
2⃣افزایش کراتینین
3⃣کاهش پلاکت
4⃣افزایش آنزیمهای کبدی
4⃣ادم ریه
5⃣علائم مغزی یا بینایی
علائم هشدار بسیار مهم:
🚨 سردرد شدید مقاوم
🚨 تاری دید یا دوبینی
🚨 فلاش نوری
🚨 درد RUQ یا اپیگاستر
🚨 تهوع و استفراغ
🚨 کاهش سطح هوشیاری
🚨 افزایش شدید فشار خون
اهمیت برای EMS
پرهاکلامپسی میتواند ناگهانی به:
1⃣تشنج
2⃣سکته مغزی
3⃣DIC
4⃣HELLP
مرگ مادر و جنین تبدیل شود.
اقدامات اورژانس
1⃣ABC
2⃣اکسیژن در صورت نیاز
3⃣مانیتورینگ قلبی
3⃣IV Access
4⃣کنترل فشار خون شدید
اگر فشار ≥160/110: داروهای رایج بیمارستانی:
لابتالول
هیدرالازین
نیفدیپین
نکته مهم:
در EMS ایران طبق پروتکل محلی عمل شود.
3️⃣ Eclampsia اکلامپسی
تعریف:
پرهاکلامپسی همراه با تشنج ژنرالیزه جدید.
وضعیت تهدیدکننده حیات
اکلامپسی یک Emergency واقعی مامایی است.
علائم قبل از تشنج:
1⃣سردرد شدید
2⃣تاری دید
3⃣بیقراری
4⃣درد اپیگاستر
5⃣هایپرفلکسی
مدیریت پیشبیمارستانی اکلامپسی:
اولویتها:
1. Airway
حفاظت راه هوایی
ساکشن ترشحات
اکسیژن با دبی بالا
2. Position
وضعیت Left Lateral جهت کاهش فشار روی IVC
3. کنترل تشنج
داروی انتخابی:
Magnesium Sulfate
نکته علمی مهم
منیزیم سولفات:
ضدتشنج خط اول اکلامپسی است.
دیازپام داروی خط اول نیست.
پایش عوارض منیزیم
🚨 کاهش تنفس
🚨 افت رفلکسها
🚨 Bradycardia
پادزهر:
Calcium Gluconate
4️⃣ HELLP Syndrome
تعریف
یک فرم شدید و خطرناک پرهاکلامپسی.
HELLP:
H → Hemolysis
EL → Elevated Liver Enzymes
LP → Low Platelets
علائم
🚨 درد شدید RUQ
🚨 تهوع و استفراغ
🚨 ضعف شدید
🚨 خونریزی
🚨 شوک
خطرات:
✴️پارگی کبد
✴️DIC
✴️نارسایی کلیه
✴️مرگ مادر
💢نکات EMS
اگر خانم باردار با:
✴️درد RUQ
✴️فشار بالا
✴️کاهش سطح هوشیاری
علائم خونریزی مراجعه کرد → به HELLP فکر کنید.
5️⃣ Chronic Hypertension
فشار خون مزمن در بارداری
تعریف:
فشار خون:
قبل از بارداری یا
قبل از هفته ۲۰ وجود داشته باشد.
یا:
بیش از ۱۲ هفته پس از زایمان باقی بماند.
اهمیت:
ریسک بالاتر:
پرهاکلامپسی IUGR
❇️دکولمان جفت
❇️زایمان زودرس
🔅نکات طلایی برای پرسنل اورژانس
هر خانم باردار با:
✅سردرد
✅تاری دید
✅تشنج
✅درد اپیگاستر
✅فشار بالا
باید از نظر پرهاکلامپسی/اکلامپسی بررسی شود.
Red Flags 🚨
♦️فشار ≥160/110
♦️تشنج
♦️کاهش هوشیاری
♦️درد شدید RUQ
♦️ادم ریه
♦️SpO2 پایین
♦️خونریزی
🔴اقدامات کلیدی EMS
✅ ABCDE
✅ مانیتورینگ مداوم
✅ اکسیژن
✅ IV Access
✅ کنترل تشنج
✅ انتقال سریع به مرکز دارای OB/GYN
✅ اطلاع قبلی به بیمارستان
🟡جمعبندی آموزشی
اختلالات فشار خون بارداری طیفی از:
Gestational HTN تا
Preeclampsia و
Eclampsia / HELLP
هستند که میتوانند در مدت کوتاهی کشنده شوند. تشخیص زودهنگام، کنترل تشنج، مانیتورینگ دقیق و انتقال سریع، مهمترین وظایف تیم اورژانس پیشبیمارستانی است.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
🚨 اصطلاحات تخصصی اختلالات فشار خون در بارداری
🔹 Hypertensive Disorders of Pregnancy اختلالات افزایش فشار خون در بارداری
🔹 Gestational Hypertension (Gestational HTN) فشار خون بارداری
🔹 Preeclampsia پرهاکلامپسی
🔹 Eclampsia اکلامپسی
🔹 HELLP Syndrome سندرم HELLP (نوع شدید پرهاکلامپسی)
🔹 Chronic Hypertension فشار خون مزمن
🔹 Proteinuria وجود پروتئین در ادرار
🔹 Organ Dysfunction اختلال عملکرد ارگانها
🔹 SBP (Systolic Blood Pressure) فشار خون سیستولیک
🔹 DBP (Diastolic Blood Pressure) فشار خون دیاستولیک
🔹 Edema ادم / ورم
🔹 Epigastric Pain درد اپیگاستر
🔹 RUQ Pain درد ربع فوقانی راست شکم
🔹 Visual Disturbance اختلال بینایی
🔹 Diplopia دوبینی
🔹 Generalized Seizure تشنج ژنرالیزه
🔹 Hyperreflexia افزایش رفلکسها
🔹 Airway راه هوایی
🔹 Suction ساکشن ترشحات
🔹 Left Lateral Position وضعیت خوابیده به پهلوی چپ
🔹 IVC (Inferior Vena Cava) ورید اجوف تحتانی
🔹 Magnesium Sulfate منیزیم سولفات
🔹 Diazepam دیازپام
🔹 Bradycardia برادیکاردی / کاهش ضربان قلب
🔹 Calcium Gluconate کلسیم گلوکونات
🔹 Hemolysis همولیز / تخریب گلبول قرمز
🔹 Elevated Liver Enzymes افزایش آنزیمهای کبدی
🔹 Low Platelets کاهش پلاکت
🔹 Shock شوک
🔹 DIC انعقاد منتشر داخل عروقی
🔹 Pulmonary Edema ادم ریه
🔹 Creatinine کراتینین
🔹 IV Access رگگیری وریدی
🔹 Cardiac Monitoring مانیتورینگ قلبی
🔹 Oxygen Therapy اکسیژنتراپی
🔹 ABCDE ارزیابی اولیه بیمار: راه هوایی، تنفس، گردش خون، وضعیت عصبی و معاینه کامل
🔹 EMS خدمات فوریتهای پزشکی
🔹 OB/GYN متخصص زنان و زایمان
🔹 IUGR محدودیت رشد داخل رحمی جنین
🔹 Placental Abruption دکولمان جفت / جداشدگی زودرس جفت
🔹 Preterm Labor زایمان زودرس
🔹 SpO2 درصد اشباع اکسیژن خون
🔹 Altered Level of Consciousness کاهش سطح هوشیاری
🔹 Anticonvulsant داروی ضدتشنج
🔹 Cerebrovascular Accident (Stroke) سکته مغزی
🔹 Respiratory Depression کاهش تنفس
🔹 Fetal Distress دیسترس جنین / اختلال وضعیت جنین
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emsedu
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
4.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
اگر هنگام زلزله در فضای باز بودیم، چه کنیم؟
حین و بعد از زلزله چه باید کرد؟
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emseduI
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
🔶️آپدیت 2026 مراقبت تاکتیکی در مصدومین جنگی TCCC در خصوص استفاده از تورنیکه و الگوریتم تورنیکت کانورژن
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emseduI
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
🔴 آیا تورنیکت را در صحنه باز کنیم؟
🔑 جواب کوتاه:
❌ خیر، بهطور روتین نباید باز کنید.
✔ اگر تورنیکت بهدرستی بسته شده باشد و خونریزی کنترل شده، در محیط پیشبیمارستانی هرگز نباید تورنیکت را باز کنید یا شُل کنید، چون:
باز کردن تورنیکت میتواند خونریزی مرگبار را دوباره شروع کند. در محیط کنترلنشده (صحنه حادثه یا آمبولانس) مدیریت خونریزی مجدد بسیار دشوار و پرخطر است. باز کردن تورنیکت، گاهی توکسینهای تجمعیافته در بافت ایسکمیک را آزاد میکند و ممکن است باعث آسیب سیستمیک شود.
✅ چه زمانی تورنیکت را باز میکنیم؟
♦️ اگر تورنیکت اشتباه بسته شده باشد (مثلاً خیلی شُل و بیاثر باشد) و خونریزی ادامه داشته باشد. در این صورت باید دوباره تورنیکت را در موقعیت درست ببندید یا تورنیکت جدید بگذارید.
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emseduI
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems
Hashemi Esfahan ⚕️
🔶️آپدیت 2026 مراقبت تاکتیکی در مصدومین جنگی TCCC در خصوص استفاده از تورنیکه و الگوریتم تورنیکت کانو
🩸 الگوریتم علمی تبدیل تورنیکت (Tourniquet Conversion)
🎯 تعریف علمی
Tourniquet Conversion یعنی: تبدیل کنترل خونریزی از طریق تورنیکت به روشهای کمعارضهتر مانند:
🩹 Pressure Dressing
🧬 Hemostatic Gauze
🩸 Wound Packing
💪 Direct Pressure
در شرایطی که خونریزی قابل کنترل شده و ادامه استفاده از تورنیکت ممکن است باعث:
ایسکمی اندام
آسیب عصبی
نکروز عضله
کمپارتمان سندرم
Reperfusion Injury شود.
🚨 اصل طلایی EMS مدرن 2026
«Life over Limb»
یعنی: 🔴 نجات جان مقدم بر حفظ اندام است.
پس: در خونریزی شدید تهدیدکننده حیات: ✅ ابتدا تورنیکت
✅ سپس ارزیابی برای Conversion
🔥 اندیکاسیون واقعی استفاده از تورنیکت
طبق TCCC / TECC / PHTLS / Brady:
تورنيكت زمانی استفاده میشود که:
✅ خونریزی:
Pulsatile bleeding (شریانی)
Massive hemorrhage
خونریزی کنترلنشده اندام
Amputation
خونریزی همراه شوک
Multiple casualty
محیط ناامن
امکان فشار مستقیم مؤثر نیست
نیاز همزمان به Airway/Breathing intervention
📌 در EMS مدرن: تورنيكت دیگر «آخرین انتخاب» نیست؛
بلکه در خونریزی شدید اندام: ✅ First-line intervention محسوب میشود.
⛔ مواردی که Conversion نباید انجام شود
🔴 کنتراندیکاسیونهای اصلی
❌ بیمار در Shock باشد
Tachycardia شدید
Hypotension
Altered mental status
Skin cold/clammy
❌ خونریزی فعال شدید ادامه داشته باشد
❌ قطع عضو کامل (Complete amputation)
❌ عدم امکان مانیتورینگ مداوم
❌ محیط تاکتیکی ناامن
❌ زمان تخلیه کوتاه باشد
مثلاً: 🚑 کمتر از ۳۰–۶۰ دقیقه تا Trauma Center
❌ تورنیکت > 6 ساعت بسته مانده باشد
(خطر شدید reperfusion injury)
❌ تیم تجربه کافی ندارد
✅ شرایط مناسب برای Tourniquet Conversion
بیمار باید ALL Criteria را داشته باشد:
✅ همودینامیک پایدار
بدون Shock
MAP مناسب
Mental status نرمال
✅ خونریزی فعلاً کنترل شده
✅ امکان مشاهده مستقیم زخم
✅ دسترسی به:
Hemostatic dressing
Combat Gauze
Israeli Bandage
Pressure dressing
✅ امکان ارزیابی مجدد مداوم
✅ Evacuation طولانی
مثلاً: 🚁 prolonged transport
🏔 مناطق کوهستانی
🚑 مناطق روستایی
⚔ جنگ و بحران
طبق CoTCCC: تمام این معیارها باید وجود داشته باشد.
⏱ بهترین زمان Conversion
طبق JTS/TCCC:
🟢 ایدهآل:
تا قبل از ۲ ساعت اول
🟡 ۲ تا ۶ ساعت:
فقط با احتیاط شدید و تیم مجرب
🔴 بیشتر از ۶ ساعت:
معمولاً توصیه نمیشود
زیرا:
رابدومیولیز
Hyperkalemia
Reperfusion syndrome
Limb necrosis ممکن است ایجاد شود.
🧠 الگوریتم پیشرفته Conversion
1️⃣ ارزیابی اولیه MARCH
M — Massive Hemorrhage
آیا خونریزی کنترل شده؟
آیا distal pulse وجود دارد؟
آیا تورنیکت مؤثر است؟
A/B/C
ابتدا Airway و Respiration پایدار شود.
2️⃣ آمادهسازی تجهیزات 🧰
وسایل ضروری:
Combat Gauze
Celox / ChitoGauze
Israeli Bandage
Gloves
Trauma shears
دومین تورنیکت Backup
3️⃣ Expose & Reassess 🔍
زخم کامل دیده شود:
❌ روی لباس قضاوت نکنید.
بررسی:
Arterial bleed?
Venous ooze?
Junctional injury?
Deep cavity?
4️⃣ Wound Packing 🩸
تکنیک صحیح:
گاز هموستاتیک را:
مستقیم داخل wound tract
تا منبع خونریزی
با فشار وارد کنید.
⏱ حداقل: ۳ دقیقه فشار مستقیم مؤثر
5️⃣ Pressure Dressing 🩹
پس از packing:
بانداژ فشاری محکم
یکنواخت
بدون قطع شریان کامل
6️⃣ شل کردن تدریجی تورنیکت
بسیار مهم ⚠️
❌ هرگز ناگهانی باز نکنید.
روش:
Slowly loosen
Reassess bleeding
Evaluate distal perfusion
7️⃣ ارزیابی مجدد
اگر:
✅ خونریزی کنترل شد:
تورنيكت در محل باقی بماند ولی شل شود.
❌ خونریزی برگشت:
فوراً: 🔴 Retighten Tourniquet
و Conversion را متوقف کنید.
طبق TCCC: اگر Conversion شکست خورد، Repeated attempts توصیه نمیشود مگر شرایط بهتر شود.
🚑 نکات حیاتی EMS ایران
در سیستم پیشبیمارستانی ایران:
🔹 انتقال سریع اولویت دارد
اگر:
Trauma center نزدیک است
زمان انتقال کوتاه است
✅ تورنیکت را باز نکنید.
🧬 عوارض مهم استفاده طولانی تورنیکت
⚠️ عوارض عصبی:
Neuropraxia
Nerve ischemia
⚠️ عوارض عضلانی:
Rhabdomyolysis
Muscle necrosis
⚠️ عوارض سیستمیک:
Hyperkalemia
Metabolic acidosis
Crush physiology
AKI
⚠️ عوارض عروقی:
Reperfusion injury
Compartment syndrome
🔥 اشتباهات مرگبار رایج
❌ Venous Tourniquet
تورنيكت شل: خونریزی را بدتر میکند.
طبق مطالعات TCCC: بسیاری از تورنیکتها در ابتدا ناکارآمد بسته میشوند.
❌ بستن روی مفصل
❌ بستن روی جیب یا تجهیزات
❌ مخفی کردن تورنیکت زیر لباس
❌ ننوشتن زمان
❌ شل و سفت کردن مکرر
🩺 مستندسازی حرفهای EMS
حتماً ثبت شود:
⏰ زمان بستن
⏰ زمان Conversion
🩸 نوع خونریزی
🧬 نوع dressing
🚑 پاسخ بیمار
📉 علائم حیاتی
🧠 وضعیت نورولوژیک اندام
🌍 تفاوت رویکرد جهانی
سیستم رویکرد
🇺🇸 TCCCTourniquet زودهنگام
🇬🇧 NHS TacticalConversion انتخابی🇪🇺 ERC/ETCDamage Control Resuscitation🇺🇦 جنگ اوکراین
استفاده وسیع + عوارض prolonged TQ
🇮🇷 EMS
ایران انتقال سریع + کنترل خونریزی
📌 نکات فوقپیشرفته برای Paramedic های حرفهای
🔴 در Massive Hemorrhage:
تورنيكت باید:
«Painfully Tight»
باشد.
اگر درد ندارد: ممکن است مؤثر نباشد.
🟡 Distal Pulse Check
وجود نبض دیستال: ممکن است نشانه تورنیکت ناکارآمد باشد.
🟢 High and Tight Principle
در شرایط:
تاریکی
صحنه ناامن
MCI
Tactical scene
تورنيكت: بالا و محکم بسته شود.
🚨 Red Flags
بعد از Conversion
اگر:
خونریزی برگشت
Tachycardia
Hypotension
افزایش درد
Swelling شدید
کاهش سطح هوشیاری
➡️ فوراً:
🔴 تورنیکت مجدد Tight شود.
🧠 Pearls EMS
✅ «Every bleeding extremity does NOT need a tourniquet.»
✅ «Every life-threatening extremity hemorrhage DOES need rapid control.»
✅ «Tourniquet conversion requires judgment, monitoring, and resources.»
راهنمای مانیتورینگ قلب ۶ لیدی،،، لید سفیدرنگ مربوط به مانیتورینگ لیدهای V1 تا V6 با تغییر در فضای مورد نظر می باشد
🚨https://eitaa.com/DisastermedHashemi
🚑https://eitaa.com/emseduI
✳️https://ble.ir/DisastermedHashemi
🖥https://www.aparat.com/Esfahan_ems