💠لحن:
یعنی آواز خوش و موزون، نوا، کشیدن صدا یا اجتماع حالتهای صداهای مختلف. (دهخدا).
لحن، نحوه خواندن و بیان کردن جملات است با توجه به شرایط موجود و فضای حاکم بر جمله وکلّ متن. باید دانست که به هنگام ادا کردن متن و به لفظ در آوردن آن، نه تنها هر متن، لحن خاصّ خودرا - اعم از طنز یا جد- میطلبد، بلکه هر بند و هر جمله نیز به تنهایی لحن خودرا دارد و ممکن است در هر بند انواع واقسام لحنها و حالات به کار گرفته شود و در کنار این موارد در هر جمله، هر کلمه نیز می تواند شکل و آوای خاصّ خود را داشته باشد؛ به عنوان مثال در شعرها، قافیه ها و ردیفها در انواع مختلف، آواهای متفاوت وتلفّظ های گوناگون را میطلبند.
⏺لحن ستایشی:
ستایش مخصوص خداوند است و شاعر یا نویسنده خداوند را در آن به خاطر آفرینش بی همتا، قدرت بینظیر و الطاف فراوانش میستاید. در این هنگام خواننده نیز باید خود را موجودی از آفریدههای او بداند که تسلیم او و شاکر بخشش ها و آفرینش اوست؛ مانند مثال زیر :
«آفرین جان آفرین پاک را/ آن که جان بخشید و ایمان خاک را
آسمان چون خیمه ای بر پای کرد/ بی ستون کرد و زمینش جای کرد»
⏺لحن مدحی:
این لحن به ستایش غیر خدا می پردازد و شامل اولیای دین،بزرگان علمی و ملی و حاکمان و امیران می شود.این لحن، نسبت به متون ستایشی و نیایشی از صلابت بیشتری برخوردار است و به تناسب جایگاه ممدوح، صلابت و استحکام آن متغیر است.
ای شاه سوار ملک هستی
سلطان خرد به چیره دستی
ای سید بارگاه کونین
نسابه شهر قاب قوسین
رفته ز ولای عرش والا
هفتاد هزار پرده بالا
ای صدرنشین عقل و جان هم
محراب زمین و آسمان هم
زان نافه به باد بخش طیبی
باشد که به ما رسد نصیبی
⏺لحن نیایشی / مناجات:
مناجات به معنی راز و نیاز گفتن و نیایش با خداوند است. در این لحن واین متن خواننده باید خاکسارانه، با شوقمندی و نیاز به درگاه خداوند تضرع نمایید. لحن او بایستی کاملا فروتنانه باشد و آهنگی افتان داشته باشد. به ظرافت و لطافت آهنگ صداها که متناسب با نیاز بنده است توجه کنیم.(ستایش و نیایش هر دو یکی است)
مانند: نیایشهای فرهاد و شیرین در خسرو و شیرین نظامی و ...
⏺لحن تغزلی:
شعر تغزلی، شعری است که با احساسات و عواطف انسان سروکار دارد.در این گونه متنها خواننده باید با ظرافت تمام، نهایت احساس را به مخاطب منتقل کند. بیان او بایستی نرم و لطیف باشد و کلام آهنگین و تأثیر گذار ادا شود.خواننده با کششهای آوایی ،آن هم به صورت لطیف، برتأثیر خوانش خود بیفزاید.
⏺لحن تعلیمی( اندرزی):
لحنی است که خواننده تلاش میکند با گویشی آرام و آهسته در دل شنونده نفوذ کرده و نکات مهم خوب زیستن را به مخاطب خود القا کند.متون اندرزی لحنی واعظانه و اندکی تحکمی دارد و لحن گوینده بسیار محکم و کوبنده است و چنان با شور و حرارت میخواند که گویی از عاقبت انسان خطاکار کاملا آگاه است و دلش به حال او میسوزد.
⏺لحن حماسی:
حماسه به معنای داستان دلاوری وشجاعت است؛ کسی که شعر حماسی را می خواند باید به گونه ای بخواند که این دلاوری ها را به شنونده منتقل کند؛ پس لحن حماسی لحنی کوبنده و استوار است وخواننده شعر حماسی، به ویژه شاهنامه فردوسی، باتوجه به ویژگی های این گونه اشعار باید لحن خودرا متناسب با محتوای این اشعارکند؛ محتوای این اشعار بیشتر جنگ ها ونبرد های پهلوانان با یکدیگر، بادشمنان وبا موجوداتی چون دیو واژدها وکارهای شگفت انگیزو خارق العاده است.
⏺لحن داستانی – روایی
حکایت، تعریف کردن صمیمانه داستانی کوتاه با آهنگی نرم و ملایم است به گو نه ای که شنونده یا از آن پند بگیرد و یا تحت تاثیر قرار بگیرد. آغاز چنین لحنی از گذشته با قصه خوانی ها همراه بود؛ قصه هایی که سینه به سینه از نسلی به نسل دیگر انتقال می یافت و در بر دارنده مفاهیمی چون راد مردی، خوبی، از خود گذشتگی، بخشش و… بود و با عبارت ” یکی بود، یکی نبود ” آغاز می شدند. بعد از قصه، داستان ها و حکایت ها شکل گرفتند و با مفاهیمی چون آموزه های زندگی، پند ها و اندرزها همراه بوده اند .
⏺لحن طنز آمیز:
بیشتر در قالب حکایت خود نمایی می کند.طنزها معمولاًدر پایان خود به نتیجه می رسندوخواننده
را تحت تأثیر قرار میدهند و میخندند. مثال: « وای وای ! الهی رودت ببره ! حوصله ام سر رفت...» ( دهخدا)
⏺لحن توصیفی
توصیف یعنی وصف کردن و بیان جزئیات و ویژگی ها یا آوردن صفات و قیدهای حالت پیاپی برای چیزهایی که قرار است برای شنونده، بازگو کنیم.
مثال:
شعر تغزلی، شعری است که با احساسات و عواطف انسان سروکار دارد.در این گونه متن ها خواننده باید با ظرافت تمام ، نهایت احساس را به مخاطب منتقل کند.
@Farsikerman
⏺لحن گفت و گو ( مناظره / پرسش و پاسخ ):
گفت و گوها انواع مختلفی دارند:
۱- مناظره:
مناظره رقابت کردن با یکدیگر در بحث و گفت و گو یا پرسش و پاسخ است. در این نوشته ها معمو لا لحن پرسش کننده تند و محکم، به دور از خرد گرایی و همراه با فخر فروشی است؛ در حالی که لحن پاسخ دهنده همواره آرام و متین و توام با خرد است؛ به عبارت دیگر پرسش گر که فکر می کند بر حق است، سوالی را از طرف مقابل می پرسد اما چنان پاسخی می شنود که دیگر حرفی برای گفتن نمی ماند. خواننده چنین متنی می تواند همانند یک بازیگر نقش آفرینی کند؛ یعنی در عین حال دو لحن را با دو چهره متفاوت بیان کند. گاه با این طرف و آن طرف رفتن جایگاه و صدای خود را تغییر می دهد که مفهوم را بهتر بتواند بیان کند .
بهترین مناظره های ادبیات فارسی عبارتند از : مست و محتسب از پروین اعتصامی، فرهاد و خسرو از نظامی. در خواندن چنین متن هایی باید به نکته های زیر توجه کرد:
۱- به کشش های آوایی و جملات پرسشی توجه شود.
۲- به فروکشهای لحن پاسخ گوینده توجه شود.
۳- حس غرور وخود خواهی در جملات پرسش گر حفظ شود.
۴- حس گفتن جملات عاقلانه و حکیمانه در جملات پاسخ گودر نظرگرفته شود.
۵- استفاده از دست وصورت و بدن درتفهیم موضوع بسیار مفید است .
نخستین بــــار گفـــتش کز کــجایی ؟ بگــــفـــتـت از دار ملــــک آشــــنایـی
بگفت آنجا به صنعت در چه کو شند ؟ بگــتتفت انـــده خرنــــد و جان فروشند
بگفتا جان فـــــروشی در ادب نیــست بگـــفت از عشقبازان این عجب نیســـت
بگفــت از دل شــدی عاشق بدینسان ؟ بگـــفت از دل تو می گوئی من از جان
بگفـــتا دل ز مهـــرش کی کنی پاک ؟ بگفت آنگه که باشم خفته در خـــاک …
( نظامی)
۲- رجز خوانی:
که هر دو نفر به شرح دلاوری ها و نژاد و افتخارات خود با لحنی حماسی می پردازند؛ مانند: رستم و اسفندیار یا رستم و اشکبوس در شاهنامه فردوسی .
۳- گفت وگوهای عادی:
می تواند به دستههای مختلفی تقسیم شود. این گفت وگو ها باتوجه به فضای داستانها و عواطف موجود در آنها شکل ولحن خاص خودرا می یابند؛ مانند : گفت وگو ی رستم با سهراب پس از زخمی شدن .
⏺لحن ميهني:
لحن ميهنی، گونه ای از لحنِ خوانش متن است كه در آن، خواننده مي كوشد با شور و حرارتي برانگيزاننده،
غيرت ملّي و حس همدلی را بيدار سازد و با بهره گيری از عاطفه و حس و حال مناسب، شنونده را به احترام و
دوستی ميهن، فراخواند.
نمونه:
اي ايستاده در چمن آفتابي معلوم
اي وطن من!
اي تواناترين مظلوم
تو را دوست مي دارم...
و پسران تو
مردان نيايش و شمشيراند
و مادران صبوری داری
و....
@Farsikerman
60.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
خانم مبینا موحدی پایه هفتم مدرسه شهید نصراللهی ناحیه ۲. دبیر ادبیات خانم مینا احمدی نسب
ادبیات متوسطه اول استان کرمان
🔻در راستای شناسایی، معرفی و پرورش دانش آموزان علاقه مند به رشته های ادبی صورت پذیرفت. 🔸در جلسه ای ب
قابل توجه دانش آموزان مستعد و علاقه مند به شعر و داستان
با سلام
عزیزانی که علاقه مند به شعر و داستان هستند لطفا وارد لینک زیر شده و مشخصات خواسته شده را ثبت نمایند.
اسامی دانش آموزان مستعد جهت شناسایی و معرفی، به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کرمان ارسال خواهد شد.
https://digiform.ir/w3fe61f53
با احترام
گروه آموزشی ادبیات فارسی متوسطه دوره اول
ادبیات متوسطه اول استان کرمان
قابل توجه دانش آموزان مستعد و علاقه مند به شعر و داستان با سلام عزیزانی که علاقه مند به شعر و داس
دبیران محترم لطفا مشخصات دانش آموزان مستعد خود را ثبت کنید.
28.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
مسابقه حافظ خوانی
متوسطه اول
شهرستان بم
منتخب منطقه
باران نارویی از مدرسه جنت قرآن
پژوهش سرای پارسی پاک اندیش (رازی)
18M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
منتخب مسابقه حافظ خوانی منطقه نوق
غزل شماره ۱۲۷
دانش آموز : دنیا بهرامی
پایه هشتم
دبیرستان شهید علی شریفی
دبیر دانش آموز : بتول امیرحسینی
ادبیات متوسطه اول استان کرمان
قابل توجه دانش آموزان مستعد و علاقه مند به شعر و داستان با سلام عزیزانی که علاقه مند به شعر و داس
عرض سلام و احترام
🔻ضمن تشکر و قدردانی از شما دبیران محترم، لیست اولیه با حدود پانصد دانش آموز علاقه مند به کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کرمان ارسال شد.
🔸ان شاءالله بعد از امتحانات لیست جدیدی جهت ثبت مشخصات دانش آموزانی که جا مانده اند؛ ارسال می شود.
«گروه آموزشی ادبیات متوسطه استان کرمان»