🌸ماده ۳۰۰ اگر مدیون مالک مافی‌الذمه خود گردد ذمه او بری می‌شود مثل اینکه اگر کسی به مورث خود مدیون باشد پس از فوت مورث دین او‌ نسبت به سهم‌الارث ساقط می‌شود.

🌸تفسیر ماده ۳۰۰ + مالیکت مافی الذمه عبارت است از اجتماع وصف داین و مدیون ناشی از یک رابطه حقوقی قراردادی یا خارج از قرارداد در یک شخص.] + هرگاه یک شخص نسبت به یک دین هم بستانکار و هم بدهکار باشد، مالکیت مافی‌الذمه حاصل و دین ساقط می‌شود؛ زیرا یک شخص نمی‌تواند از خود بستانکار و به خود بدهکار باشد و تعدد اشخاص شرط وجود رابطه تعهد است.[ + مالکیت مافی الذمه عبارت از اجتماع دو عنوان دائن و مدیون در یک شخص نسبت به یک موضوع می‌باشد. مثلا در صورتی که کسی به پدر خود بدهکار و یا از او طلبکار باشد و پدر بمیرد، چون پسر بوسیله ارث در مورد دین به پدر خود، سمت طلبکاری او را و در مورد طلب از پدر خود، سمت بدهکاری او را نیز دارا خواهد شد و شخص واحد نمی‌تواند از خود طلبکار و یا به خود بدهکار باشد، دین و یا طلب مزبور تا آن مقداری که در سهم الارث پسر قرار می‌گیرد ساقط می‌شود بنابراین هرگاه پسر وارث منحصر پدر است تمامی حق زائل می‌شود و هرگاه پدر دارای وراث متعدد است به قدر سهم الارث او طلب یا دین ساقط می‌گردد

🌸ماده ۳۰۱ کسی که عمداً یا اشتباهاً چیزی را که مستحق نبوده است دریافت کند ملزم است آن را به مالک تسلیم کند

🌸تفسیر ماده ۳۰۱ چنانکه کسی به وسیله وکالتنامه مجعولی طلب دیگری را از مدیون دریافت دارد و دائن عمل مزبور را تنفیذ ننماید، مدیون می‌تواند آنچه را که به شخص مدعی الوکاله داده است استرداد کند زیرا شخص مزبور آن را بدون استحقاق اخذ نموده است.]

🌸ماده ۳۰۲ اگر کسی که اشتباهاً خود را مدیون می‌دانست آن دین را تادیه کند حق دارد از کسی که آن را بدون حق اخذ کرده است استرداد نماید.

🌸تفسیر ماده ۳۰۲ چنانکه کسی فوت کند و نوه با بودن پسر برای متوفی، تصور نماید که او قائم مقام پدر خود که سابقاً مرده است می‌باشد و از متوفی ارث می‌برد، سهمی از دین متوفی را ادا نماید، بعدا مطلع می‌شود که در قانون مدنی ایران نوه با بودن پسر ارث نمی‌برد، نوه چون مدیون نبوده و قصد تبرع هم در پرداخت دین متوفی نداشه است می‌تواند آنچه را که پرداخته مسترد دارد زیرا این امر دارا شدن غیرعادلانه به زیان دیگری می‌باشد.

🌸ماده ۳۰۳ کسی که مالی را من غیر حق دریافت کرده است ضامن عین و منافع آن است، اعم از این که به عدم استحقاق خود عالم باشد یا جاهل.

🌸تفسیر ماده ۳۰۳ تصرف در مال غیر بدون مجوز قانونی طبق قسمت اخیر ماده ۳۰۸ قانون مدنی در حکم غصب است و متصرف ضامن عین و منافع آن می‌باشد.[ + در صورتی که متصرف جاهل به عدم استحقاق خود باشد و مالک به رضاء خود مال را به او داده است، متصرف مسئول منافع غیر مستوفات نمی‌باشد

🌸ماده ۳۰۴ اگر کسی که چیزی را بدون حق دریافت کرده است خود را محق می‌دانسته لیکن در واقع محق نبوده و آن چیز را فروخته باشد معامله ‌فضولی و تابع احکام مربوطه به آن خواهد بود.

🌸تفسیر ماده ۳۰۴ معامله بر مال غیر: کلیه معاملات بر مال غیرفضولی محسوب و نفوذ آن منوط به اجازه مالک می‌باشد. + اگر آن مال را به صورت ایقاع (مانند جعاله و وصیت تملیکی) منتقل به غیر کند آن ایقاع هم فضولی است و قابل رد و اجازه است. اگر آن را صداق زوجه یا فدیه خلع قرار داده باشد صداق و فدیه باطل است نه نکاح و خلع.

🌸ماده ۳۰۵ در مورد مواد فوق صاحب مال باید از عهده مخارج لازمه که برای نگهداری آن شده است برآید مگر در صورت علم متصرف به عدم استحقاق خود.

🌸تفسیر ماده ۳۰۵ در مورد مواد فوق صاحب مال باید از عهده مخارج لازمه که برای نگهداری آن شده است برآید زیرا هزینه نگاهداری مال به عهده مالک آن است و متصرف می‌تواند آن را از مالک بخواهد مگر در صورت علم او به عدم استحقاق خود که در صورت مزبور آنچه مخارج نموده اقدام به ضرر خود کرده است و قانون برای جلوگیری از تصرف در مال غیر، متصرف را محروم از مطالبه هزینه مزبور نموده است.