📚یادگیری عمیق در دبستان از حفظکردن فراتر است
🔷️یک متخصص حوزه تعلیم و تربیت با تأکید بر اینکه یادگیری عمیق صرفاً با تکرار و حفظکردن مطالب شکل نمیگیرد، گفت: "دانشآموز زمانی به فهم عمیق میرسد که بتواند آموختههای خود را با تجربههای پیشین پیوند دهد، آنها را به زبان خودش بازآفرینی کند و در موقعیتهای تازه به کار ببرد."
عبدالعظیم کریمی نویسنده، پژوهشگر و مدیر سابق مرکز مطالعات پرلز و تیمز با بیان این نکته در اولین وبینار از سلسله وبینارهای توسعه سواد خواندن با اشاره به نتایج سنجش ملی کیفیت یادگیری دانشآموزان ابتدایی که از سوی محمد ناصری نویسنده، پژوهشگر و مدیر مرکز توسعه سواد خواندن در این جلسه مطرح شد گفت:" همانطور که شما در مقدمه برنامه اشاره کردید، بخش قابل توجهی از دانشآموزان پایه ششم در حوزههایی مانند ریاضی، علوم و خواندن حتی به حداقل سطح مورد انتظار یادگیری نمیرسند. این موضوع ضرورت بازنگری در شیوههای آموزش، ارزشیابی و ایجاد زمینههای مناسب برای فهم واقعی مطالب را بیش از گذشته آشکار میکند."
به گفته این متخصص، یادگیری عمیق به زمینهای که دانشآموز با خود به کلاس میآورد نیز وابسته است. اعتمادبهنفس، تفکر نقاد، استقلال فکری و توانایی برقراری ارتباط میان مطالب جدید و تجربههای قبلی، از جمله ویژگیهایی هستند که زمینه یادگیری عمیق را فراهم میکنند. بنابراین، صرفاً چند بار خواندن یک متن یا به خاطر سپردن پاسخها نمیتواند نشانه یادگیری پایدار باشد.
وی با تشریح سطوح یادگیری در طبقهبندی "بنجامین بلوم" افزود: "دانشآموز نباید در مرحله «دانستن» متوقف بماند؛ بلکه باید بتواند مطالب را بفهمد، به کار ببندد، تحلیل و ارزیابی کند و در نهایت به تولید و خلق ایدههای تازه برسد. هنگامی که دانشآموز مفهوم را با زبان، تجربه و مثالهای خودش بیان میکند، آموخته به دانشی مولد و ماندگار تبدیل میشود.
این محقق و استاد دانشگاه همچنین نقش معلم را در فرایند یادگیری، بیشتر نقش تسهیلگر دانست تا انتقالدهنده مستقیم اطلاعات و بر این موضوع تاکید کرد. بر این اساس، معلمان ابتدایی باید به جای ارائه پاسخهای آماده، محیطی امن و فعال برای پرسشگری، تجربه، گفتوگو و ساختن دانش فراهم کنند؛ زیرا یادگیری فعالیتی است که باید از سوی خود دانشآموز شکل بگیرد.
در این نشست عبدالعظیم کریمی و همچنین محمد ناصری تأکید کردند که یادگیری زمانی عمیق و ماندگار میشود که با وجود و زندگی دانشآموز پیوند بخورد؛ بهگونهای که دانشآموختهشده صرفاً انباشتهای از اطلاعات نباشد، بلکه مانند غذایی که هضم و جذب میشود، به بخشی از فهم، نگرش و رفتار او تبدیل شود. بر این اساس، دانشآموز باید بتواند متن و محتوای آموزشی را از آنِ خود کند و با استفاده از تجربه و معماری ذهنی خویش، دانشی تازه و معنادار بسازد.
شایان توجه است در این وبینار، مهمانان برنامه به پرسشهای مطرح شده از سوی جمعی از مدیران مدارس ابتدایی شرکتکننده از نقاط مختلف کشور پاسخ دادند. فرازهای دیگری از این وبینار را در قالب خبرهای بعدی تقدیم علاقمندان خواهیم کرد.
7.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🦋مدل مرآت در توسعه سواد خواندن / ۲
🌼مهارتهای زبانآموزی، ریشه یادگیری
مطالعات بین المللی و جهانی به ما میگوید که در دوره ابتدایی یک بخشی از این شور و نشاط یادگیری عمیق، اتفاقی است که باید در خواندن صورت بگیرد.
ما به طور معمول در زبانآموزی در سطوح پایین ..... قرار داریم. یعنی وقتی بچههای ما وارد ..... و ...... میشوند، درمییابیم که در این دو حوزه کم دارند. ما در ایران رنگینکمانی از زبانهای مختلف داریم که جزو مزایای کشور ما است.
🎵اگر به صحبتهای کوتاه اما گویا و شفاف محمد ناصری، مدیر مرکز توسعه سواد خواندن مرآت برای چند دقیقه گوش کنی، این جاهای خالی در متن برایت آشکار میشود.
او نکات دیگری را هم در این چند دقیقه با شما درمیان گذاشته است.
🌼 هر هفته چند نکتهی ظریف از مدل مرآت در توسعه سواد خواندن را با شما درمیان میگذاریم تا فرزندانمان "زنگ سواد خواندن" را بهتر تجربه کنند.
🔰شوق یادگیری؛ سرمایهای که با پاداشهای افراطی نباید از بین برود
✏️یک متخصص تعلیموتربیت با انتقاد از غلبه ارزشیابیهای سطحی و حافظهمحور گفت: معلمان برای شناخت میزان یادگیری دانشآموزان باید علاوه بر پاسخ نهایی، به کیفیت حضور، میزان توجه، نوع مشارکت و شور فهمیدن آنان نیز توجه کنند.
در نخستین وبینار از سلسله وبینارهای توسعه سواد خواندن مرآت که با حضور دو متخصص این حوزه یعنی عبدالعظیم کریمی نویسنده، پژوهشگر و مدیر سابق مرکز مطالعات پرلز و تیمز و محمد ناصری نویسنده، پژوهشگر و مدیر مرکز توسعه سواد خواندن برپا شده بود، هر دو مهمان برنامه خطاب به شرکتکنندگان تأکید کردند که آزمونهای معمول و نمرهمحور، بیشتر اطلاعات و پاسخهای قابل اندازهگیری را بررسی میکنند و لزوماً نشاندهنده کیفیت یادگیری نیستند. ممکن است دانشآموزی پاسخ درست را از روی حفظکردن ارائه دهد، اما درک و علاقهای نسبت به موضوع نداشته باشد؛ در مقابل، دانشآموزی دیگر با وجود خطا، نشانههایی از کنجکاوی، تلاش و درگیری واقعی با مسئله نشان دهد.
در این جلسه عبدالعظیم کریمی استاد دانشگاه از ضرورت استفاده همزمان از ارزشیابی فنی و ارزشیابی کیفی یا بالینی سخن گفت و افزود: "معلم باید مشاهده کند دانشآموز چگونه پاسخ میدهد، با چه میزان اعتمادبهنفس و علاقه مشارکت میکند و آیا نسبت به موضوع احساس تعلق دارد یا خیر. چنین نشانههایی در برگه امتحان و نمره بهتنهایی قابل مشاهده نیستند و به مهارت و هنر معلم در شناخت دانشآموز نیاز دارند."
وی همچنین لذت فهمیدن و تجربه لحظه «آهان، فهمیدم» را یکی از موتورهای اصلی یادگیری دانست و گفت: "اگر دانشآموز برای خودِ یادگیری، کشف و رشد شخصی مطالعه کند، انگیزهای درونی در او شکل میگیرد. اما هنگامی که تمام فعالیتهای آموزشی به نمره، جایزه، کارت تشویق یا تأیید دیگران وابسته شود، ممکن است شوق طبیعی کودک بهتدریج جای خود را به رفتارهای شرطی بدهد."
همچنین در این جلسه که جمعی از مدیران مدارس ابتدایی در آن حاضر بودند، هشدار داده شد که تشویقهای مکرر و پاداشهای بیرونی، اگر جایگزین انگیزه درونی شوند، ممکن است کنجکاوی طبیعی و لذت خودانگیخته کودکان از یادگیری را تضعیف کنند. بر همین اساس، نقش معلم و خانواده باید فراهمکردن محیطی آرام و حمایتگر برای کشف و فهمیدن باشد، نه شرطیکردن دانشآموز به دریافت مداوم «آفرین»، جایزه و تأیید؛ زیرا هدف اصلی آموزش، پرورش شوق پایدار به دانستن است.
در پایان، بر ضرورت کاهش وابستگی دانشآموزان ابتدایی به تشویقهای بیرونی تأکید شد. بر اساس این دیدگاه، تشویق میتواند در آغاز مسیر بهعنوان محرکی محدود و موقت استفاده شود، اما نباید جایگزین انگیزه درونی شود. مدیران و معلمان مدارس ابتدایی میتوانند با ایجاد فضای امن، فرصت انتخاب، طرح پرسشهای واقعی و ارزشگذاری بر تلاش و کنجکاوی، زمینه شکلگیری یادگیری خودانگیخته و پایدار را در دانشآموزان فراهم کنند.
شایان توجه است جلسات بعدی وبینار توسعه سواد خواندن، بزودی برگزار میشود و افراد علاقمند میتوانند از طریق اطلاعرسانی که در این کانال انجام خواهد شد، نسبت به ثبتنام و کسب اطلاعات بیشتر اقدام کنند.
8.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎵گاهی دوست داری غیر از آنکه خودت کتاب داستان را میخوانی یا معلم، دوست و پدر و مادر آن را با لذت برای تو میخوانند، فایل صدا را از،پشت جلد کتاب دریافت کرده و همگی باهم آن را گوش کنید.
🔊این یک نمونه از همین فایلهای صوتی است.
📚بخشی از کتاب قصهی "یک دروغ کوچولو" ویژه دانشآموزان دوم دبستان است.
🦋مورچه ریزهها رو پیدا میکنی؟!
توی این تصویر کلی مورچه کوچولو قایم شدن هر کدوم یه گوشه مشغول به کاریه
حالا نوبت توئه ...
چند تاشون رو میتونی پیدا کنی؟
همه رو پیدا کردی یا هنوز یکیشون جایی قایم شده؟
🔷️با مراجعه به صفحهی ما در اینستاگرام که این فایل از آنجا برای تو آماده شده، به فایلهای بیشتری از کتابهای قصه و داستان دسترسی داری.
مشاهده و تهیه محصول از وبسایت
https://www.instagram.com/instory_ir?igsi=dGU5YzN5MGNybWxp
🎧❤️ قصه ظهر جمعه ❤️ 🎧
📗 کتاب این گرگه یا که گربه؟ (پایه سوم)
ببعی از گله جدا مانده. نه چوپان کنارش است، نه سگ گله.
گرگ گنده، ببعی را تنها می بیند و به او نزدیک می شود. فکر می کنی ببعی چه کار می کند؟ می ترسد؟ از ترس، مع مع گریه می کند؟ فرار می کند؟ نه هیچ یک از این کارها را نمی کند. پس چه کار می کند؟
✅ پیشنهاد: داستانها را برای بچهها پخش کنید و در مورد آنها گفتوگو کنید و لذت ببرید.👌
🔊 برای شنیدن فایل صوتی داستان از لینک زیر بازدید نمایید:
https://www.meraat.ir/story/gd_3_inGorgeYakeGorbe_sound.mp3
⬇️ برای مشاهده محصولات توسعه سواد خواندن مدرسه محور مرآت و فیلمهای معرفی از لینک زیر بازدید فرمایید:
https://survey.porsline.ir/s/Zbrnqbt7
✉️ پیامک: ۰۲۱۸۵۶۷۰
☎️ تلفن پشتیبانی : ۰۲۱۸۸۸۳۷۰۰۰
13.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🦋مدل مرآت در توسعه سواد خواندن / ۳
🌼گوش کردن یا شنیدن
یادگیری عمیق چه زمانی اتفاق میافتد؟ این پرسش بسیاری از معلمان، مدیران و حتی والدین است. هر کسی لذت را از زاویه نگاه خود تعریف میکند. اما آیا از خواندن هم میتوان لذت برد؟
در همهی مدارس برای ریاضی، فارسی، علوم و ... یک زنگ و ساعت خاص اختصاص میدهیم. اما در مدرسه شما زنگ و ساعتی هم برای ... وجود دارد؟
اگر دانشآموزی از ما بپرسد شنیدن چه تفاوتی با گوش کردن دارد چه پاسخی به او میدهیم؟
🎵فقط ۵ دقیقه زمان بگذارید و این فایل صوتی را گوش کنید.
محمد ناصری نویسنده، پژوهشگر و مدیر مرکز توسعه سواد خواندن مرآت نکات ظریفی را با شما درمیان میگذارد.
🌼 هر هفته چند نکتهی ظریف از مدل مرآت در توسعه سواد خواندن را با شما درمیان میگذاریم تا فرزندانمان "زنگ سواد خواندن" را بهتر تجربه کنند.
📘آموزشی که انگیزه درونی ندارد، سم مهلک است
📚عبدالعظیم کریمی، متخصص حوزهی یادگیری، در وبیناری تخصصی با تأکید بر سهگانهی «انگیزش، آموزش و آمیزش» هشدار داد: هر نوع آموزشی که بدون ایجاد انگیزهی درونی و صرفاً با اجبار و تکلف به دانشآموزان ارائه شود، نهتنها به بینش منجر نخواهد شد، بلکه به "گور دانش" بدل شده و ذهن کودک را دچار انسداد میکند. او با تشبیه آموزش تحمیلی به سم مهلک، بر ضرورت استفاده از ابزار قدرتمند "قصه" برای باز کردن فضای ذهنی و ایجاد یادگیری عمیق تأکید کرد.
این نویسنده، پژوهشگر و مدیر سابق مرکز مطالعات پرلز و تیمز که به همراه محمد ناصری نویسنده، پژوهشگر و مدیر مرکز توسعه سواد خواندن مرآت در اولین وبینار از سلسله وبینارهای توسعه سواد خواندن با مدیران مدارس ابتدایی سخن میگفت در ادامه تاکید کرد آموزش و پرورش دورهی ابتدایی، حساسترین بستر شکلگیری ساختارهای فکری و شناختی کودکان است. در این جلسه هر دو مهمان برنامه با اشاره به تفاوت بنیادین میان "آموختن" و "یادگیری" اصیل، تصریح کردند که فرآیند یادگیری زمانی ثمربخش خواهد بود که از "انگیختن درونی" آغاز شود. به گفتهی هر دو متخصص، تا زمانی که دانشآموز خود را در کشف دانستهها سهیم و علاقهمند نبیند، هر گونه آموزش مستقیم و تحمیلی مانند تزریق خون به بیرون از رگ، نهتنها مفید نیست که بدن و ذهن را از کار میاندازد.
کریمی که سالها در این حوزه پژوهش کرده و تالیفات بسیاری دارد در بخش دیگری از صحبتهایش تأکید کرد که معلمان باید به جای ایجاد انگیزهی بیرونی (اجبار و پاداشهای سطحی)، حس تعلق و "آهان" درونی را در کودک احیا کنند؛ حس شیرینی که کودک هنگام ارتباط برقرار کردن با مطلب و "از آن خود دانستن" آن تجربه میکند.
🔶️کلید طلایی
اما کلید طلایی رسیدن به این نوع یادگیری عمیق چیست؟ دکتر کریمی پاسخ را در ماهیت والای "قصه" مطرح کرد و آن را نه یک ابزار سادهی آموزشی، که نیاز غریزی و کهن الگویی کودک دانست. او با استناد به آرای گرانویل استنلی هال، یکی از بنیانگذاران روانشناسی تجربی، توضیح داد که کودکان در بازی و شنیدن قصه، به بازآفرینی مراحل تاریخی و هستی شناختی نیاکان خود میپردازند. از نظر او قصه، برخلاف داستان، ساختار و هدف خطی ندارد، بلکه "سَیَلان"ی بی بستر و بیمرز است که فضای ذهنی کودک را از قید زمان و مکان میرهاند؛ در حالی که کتابهای درسیِ صرفاً آموزشی، اغلب به دلیل ساختار خشک و جهتدارشان، فضای ذهن را میبندند و یادگیری را به حافظهی کوتاهمدت محدود میکنند.
عبدالعظیم کریمی با تمایز قاطع میان "داستان" و "قصه" هشدار داد که نباید ادبیات کودک را به ابزاری برای آموزش مستقیم مفاهیم درسی (مانند ریاضی یا علوم) تبدیل کرد، زیرا کودکان امروزی به سرعت این "کلک" آموزشی را میفهمند و از آن گریزان میشوند. او تأکید کرد: "قصهی اصیل و بیهدف"، مانند "اتل متل توتوله"، با ساختارشکنی مداوم، ذهن کودک را سیال و خلاق نگه میدارد و زمینهساز "همزادپنداری" و "آمیختگی" عاطفی او با محتوا میشود. این آمیختگی است که به گفتهی او، مانع از تبدیل اطلاعات به گوری از دانستههای مرده میشود و راه را برای تبدیل "دانش به بینش" و در نهایت، پرورش خلاقیت هموار میکند.
در پایان، این کارشناسان متخصص حوزهی تعلیم و تربیت به معلمان و مربیان دورهی ابتدایی توصیه کردند که برای پرورش نسلی خلاق و نقاد، بهجای اصرار بر انتقال مستقیم مفاهیم، فضای کلاس را به محیطی برای "همسفری" و "همبودی" با کودک تبدیل کنند. به اعتقاد کریمی و ناصری، تخیل و خلاقیت زمانی شکوفا میشود که کودک اعتمادبهنفس فراروی از متن را داشته باشد و این مهم جز در سایهی روایتهای عاشقانه، لطیف و عاری از تکلف (قصهها) میسر نخواهد شد.
به گفتهی کریمی، گام نخست برای رهایی از "انقیاد فکری" دانشآموزان، تغییر نگاه از "آموختن" به "آمیختن با زندگی و تجارب شخصی کودک" است.
1️⃣ معرفی اجزای بسته قصه و داستان (قسمت اول)
✅ کتاب داستان و فایل صوتی
⬇️ برای مشاهده محصولات توسعه سواد خواندن مدرسه محور مرآت و فیلمهای معرفی از لینک زیر بازدید فرمایید:
https://survey.porsline.ir/s/Zbrnqbt7
✉️ پیامک: ۰۲۱۸۵۶۷۰
☎️ تلفن پشتیبانی : ۰۲۱۸۸۸۳۷۰۰۰
این خاطره یک مادر از تاثیرات مهم و عمیق مطالعه کتابهای غیر درسی بر روی فرزندش است. پدر و مادر هر دو دانشآموخته رشته برق و الکترونیک هستند. آنان از همان کودکی برای پسرشان "آوش" قصه و داستان خوانده و هنوز هم این ماجرا ادامه دارد. از شاهنامه و کلیله و دمنه تا کتابهای علمی را برای فرزندشان میخوانند. این خاطره را از زبان راضیه علی حسینی، مادر این دانشآموز یعنی آوش سهرابی میخوانیم.
👇👇
📚وقتی یک کتاب، رؤیای دانشمند شدن را در کودک بیدار کرد
این روزها که تکنولوژی جذابیت زیادی برای بچهها دارد، من و پدر آوش، تلاش کردیم کتاب را تا جایی که میشود در برنامه روزانهاش بگنجانیم. همیشه باور داشتهام که مطالعه یک عادت است؛ عادتی که اگر از کودکی و به شکل روزمره در زندگی جا بیافتد، میتواند در سالهای بعد هم همراه او بماند. برای همین، کتاب را نه بهعنوان تکلیف، بلکه بهعنوان بخشی از زندگی آوش وارد روزهایش کردیم. از کتابهای شعر مناسب سنش شروع کردیم؛ کتابهایی درباره آلودگی صوتی، آتشنشانان و فضا. البته همه کتابها به یک اندازه برایش جذاب نبودند. آلودگی صوتی چندان جذبش نکرد، اما آتشنشانان، فضا و منظومه شمسی خیلی زود توجهش را جلب کرد.
علاقه آوش به فضا آنقدر جدی شد که تصمیم گرفتیم کتاب را به تجربهای واقعی پیوند بزنیم. او را به رصدخانهای در یکی از پارکهای تهران بردیم تا چیزهایی را که در کتابها خوانده بود، از نزدیک ببیند. برایش تجربه بسیار جذابی بود؛ اما چیزی که برای من جالبتر بود، سؤالهایی بود که بعد از آن در ذهنش شکل گرفت. درباره ساختار اتمها، عناصر و اینکه هر عنصر چه رنگ و ساختار منحصربهفردی دارد، سؤال میپرسید. دیگر کتاب برایش فقط چند صفحه کاغذ نبود؛ تبدیل شده بود به دریچهای برای کشف جهان. هر پاسخ، سؤال تازهای در ذهنش ایجاد میکرد.
یک روز با همان جدیت و شوق کودکانهاش گفت: «من میرم دانشمند آزمایشگاهی میشم که بتونم بیشتر با اینا آشنا بشم.» شاید برای یک بزرگسال، این فقط یک جمله کودکانه باشد؛ اما برای من معنای بزرگی داشت. فهمیدم کتاب توانسته است چیزی را در ذهن او روشن کند که شاید هیچ توضیح مستقیم و هیچ اجبار آموزشی نمیتوانست.
او چیزی را پیدا کرده بود که دوست داشت دربارهاش بیشتر بداند و همین «دوست داشتنِ دانستن»، به نظرم یکی از ارزشمندترین دستاوردهای مطالعه غیردرسی برای یک کودک است.
تجربه آوش به من یاد داد که لازم نیست همه کتابها برای همه بچهها جذاب باشند. مهم این است که کودک فرصت پیدا کند کتابهای مختلف را ببیند، بخواند و از میان آنها چیزی را که با دنیای ذهنی خودش ارتباط دارد پیدا کند. شاید یک کودک با شعر ارتباط بگیرد، دیگری با داستان، یکی با حیوانات و دیگری با فضا و ستارهها. وظیفه ما این نیست که علاقه کودک را انتخاب کنیم؛ وظیفه ما این است که کتاب را آنقدر به او نزدیک کنیم تا خودش علاقهاش را پیدا کند. گاهی یک کتاب فقط یک کتاب نیست؛ میتواند آغاز یک سؤال، یک کشف، یک علاقه و حتی رؤیای آینده یک کودک باشد.