کارت ایران در میز مذاکرۀ آمریکا و چین
✍️ علیرضا رعنائی
🔸نخستین و شاید مهمترین پیام سفر ترامپ به چین برای راقم این سطور آن بود که مسئلۀ ایران اکنون در نقطۀ تلاقی سه حوزه قرار گرفته است: امنیت انرژی، رقابت قدرتهای بزرگ، و آیندۀ نظم تحریمی آمریکا. ممکن است در نگاه اول تناقضی دیده شود. سالها گفته میشد آمریکا با فشار بر ایران میخواهد به چین ضربه بزند؛ زیرا چین یکی از خریداران اصلی نفت ایران است و هرگونه بحران در خلیج فارس یا تنگۀ هرمز میتواند هزینههای انرژی و تجارت چین را بالا ببرد. این تلقی، در وضعیت فعلی پرسشی را مطرح میکند: اگر ایران ابزاری برای فشار بر چین است، چرا ترامپ باید به چین برود و دربارۀ ایران با شی مذاکره کند؟
🔹پاسخ را باید در منطق واقعی قدرت و هماهنگی منافع دید. در اقتصادسیاسی، یک بحران میتواند هم ابزار فشار باشد و هم موضوع مدیریت مشترک. آمریکا میتواند با تشدید فشار بر ایران، هزینههایی برای چین ایجاد کند؛ اما اگر بحران از حدّ آستانهای خود عبور کند، همان بحران به اقتصاد جهانی، بازار نفت، تورم آمریکا، امنیت مسیرهای تجاری و حتی موقعیت سیاسی خود واشنگتن بازمیگردد. در این بازی جدید، آمریکا دیگر نمیتواند فقط بر میزان فشار بیفزاید؛ باید بحران را مدیریت کند.
▪️اینجاست که چین اهمیت بیشتری پیدا میکند. داستان ما و چین مانند آن پسرودختر همسایهای است که همیشه نیمنگاههای عاشقانه بهم داشتند اما هیچوقت بر زبان نیاوردند چراکه ایران نیمنگاهی همواره به غرب هم داشته است و سودای مذاکره و بستن با آمریکا مانع از آن میشد که چین یک متحد ایدئولوژیک برای ایران شود. بااینحال، چین اهرمهای واقعی بر ایران دارد: خرید نفت، شبکههای تجاری، مسیرهای پرداخت، حمایت دیپلماتیک، و نقش غیرمستقیم در دور زدن تحریمها. آمریکا میداند که بدون لحاظ کردن این اهرمها، مهار بحران ایران ناقص خواهد بود. از طرف دیگر، چین نیز این اهرمها را رایگان خرج نمیکند. اگر واشنگتن از پکن بخواهد در قبال ایران نقش ایفا کند، پکن احتمالاً در برابر آن امتیاز خواهد خواست: در تجارت، تکنولوژی، مسئلۀ تایوان، تعرفهها یا نظم مالی.
▫️با این وجود، به نظر میرسد برخلاف گمانهزنیها محتملترین سناریو را نباید این دانست که چین ایران را بهطور کامل «معامله» کند. چین دلیلی ندارد یکی از کارتهای مهم خود در خاورمیانه، بازار انرژی و نظم ضدتحریمی را کاملاً بسوزاند. ایران برای چین فقط یک شریک نفتی نیست؛ مزاحمی ژئوپلیتیک برای آمریکا، نقطهای در مسیر مقاومت در برابر نظم مالی غرب، و ابزاری برای محدود کردن تمرکز آمریکا بر شرق آسیاست. چین ممکن است ایران را در سطح تاکتیکی مهار کند. یعنی اگر بحران ایران به تهدیدی برای نفت، کشتیرانی، تورم جهانی یا تجارت چین تبدیل شود، پکن میتواند تهران را به کنترل تنش، عقبنشینی محدود، یا پرهیز از گسترش بحران توصیه کند.
🔻بنابراین، شاید بتوان مهار ایران توسط چین را محتملتر از فروختن ایران دانست. واشنگتن میخواهد پکن از خرید نفت، کانالهای مالی، روابط دیپلماتیک و نفوذ غیرمستقیم خود استفاده کند تا ایران از حدی فراتر نرود. برای ایران، این وضعیت دو معنا دارد. از یک سو، اهمیت ژئوپلیتیک ایران افزایش یافته است. وقتی ایران به موضوع گفتوگوی مستقیم میان رئیسجمهور آمریکا و رهبر چین تبدیل میشود، یعنی جایگاه ایران فراتر از یک پرونده منطقهای رفته است. از سوی دیگر، همین وضعیت خطرناک است؛ زیرا ایران ممکن است بهعنوان یک دارایی ژئوپلیتیک قابل مدیریت در رابطۀ واشنگتن و پکن دیده شود.
🔺آمریکا میتواند از فشار بر ایران برای هزینهسازی علیه چین استفاده کند، اما وقتی پیامدهای همان فشار به بازار نفت، تورم، کشتیرانی و نظم جهانی سرایت میکند، مجبور میشود با چین وارد گفتوگو شود. بحرانها در عصر رقابت قدرتهای بزرگ هم ابزار چانهزنیاند، هم اگر از کنترل خارج شوند، به دام مذاکرهکنندگان تبدیل میشوند. مسئلۀ سرنوشتساز برای ایران در این وضعیت آن است که آیا میتواند از این موقعیت برای افزایش قدرت چانهزنی خود استفاده کند، یا صرفاً به کارت بازی دیگران تبدیل خواهد شد. تفاوت این دو، به کیفیت عقلانیت اقتصادی، خرد سیاسی راهبردی، انسجام تصمیمگیری و توان محاسبۀ بلندمدت در داخل ایران بستگی دارد.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
انجمن علمیدانشجویی حقوق دانشگاه علامه طباطبایی و رسانه حقوق و سیاست انرژی برگزار میکنند:
💢*قرارداد های نفتی و شوک ناشی از جنگ ایران*
👤*سخنران:دکتر روح الله کهن هوش نژاد
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران*
👤*دبیر نشست: هادی عطازاده
پژوهشگر حقوق انرژی*
📅 زمان برگزاری:
پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ماه
ساعت ۱۸
♦️شیوه برگزاری:
مجازی(اسکای روم)
لینک ورود به جلسه:
https://meeting.atu.ac.ir/ch/anjoman-law
📎حضور برای عموم آزاد و
رایگان است
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
13.4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
جان مرشایمر: آمریکا در برابر ایران برگ برنده ندارد؛ اگر داشت، ایران تا الان به زانو درآمده بود
🔹 جان مرشایمر، استاد مشهور روابط بینالملل، میگوید برخلاف ادعاهای واشنگتن، آمریکا در تقابل با ایران دست بالا را ندارد: «اگر ما برگ برنده داشتیم، ایرانیها تا الان به زانو درآمده بودند.»
🔹 او معتقد است دولت آمریکا بهتدریج در حال کاهش اهداف و عقبنشینی از مواضع قبلی خود است و تأکید میکند که ایران اساساً بهدنبال ساخت سلاح هستهای نبوده است.
🔹 مرشایمر میگوید در نهایت احتمال رسیدن به توافق وجود دارد؛ اما توافقی که به گفته او شباهت زیادی به برجام خواهد داشت — همان توافقی که ترامپ در دوره اول ریاستجمهوریاش آن را «پاره کرد».
🔹 به گفته او، اگر ترامپ دوباره به توافقی مشابه برجام برسد، این یک شکست و تحقیر سیاسی بزرگ برای او خواهد بود.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
🔹سونی ثانگ، فعال رسانهای:
خونینترین دروغِ قرن گذشته این بود که سلطه غرب یک نیروی تمدنساز بوده!
تمدن برای چه کسی؟!
- برای روستاهایی که از آسمان به آتش کشیده شدند؟!
- برای جنگلهایی که با مواد سمی، آلوده شدند؟!
- برای جزیرههایی که تبدیل به پایگاه نظامی شدند؟!
- برای ملتهایی که زیر بار بدهی خفه شدند و وقتی فروپاشیدند، به آنها گفتند فاسد؟!
نه.
- چیزی که آنها تمدن نامیدند، در واقع غارت بود.
- چیزی که مدرن کردند، چپاول بود.
- و چیزی که جهانی کردند، سلطهپذیری و تسلیم بود.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
20.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ نیویورک تایمز:
📍آیا ایران در دقت حملات موشکی و پهپادی خود به پایگاههای آمریکا در منطقه بزرگنمایی کرده؟
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
«رابرت پیپ» استاد برجسته دانشگاه شیکاگو در فضای مجازی نوشت:
شی جینپینگ در حال تحقیر ترامپ است و تلاش برای وارونه جلوه دادن این موضوع فقط اوضاع را بدتر میکند.
ابتدا مذاکرهکنندگان ایرانی حاضر نشدند با فرستادگان ترامپ دیدار کنند.
سپس فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بهصورت علنی گفت که ترامپ در حال تحقیر شدن است.
بعد هم عربستان سعودی فاصله گرفتن از ترامپ را آغاز کرد؛ ترامپ اکنون با یک بحران بزرگ شبیه به بحران لیندون جانسون روبهرو است.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
گفتمان دانشگاه شیراز
⭕ منابع دیپلماتیک: موضع چین در قبال ایران «تغییرناپذیر» است
منابع دیپلماتیک آسیایی در گفتگو با شبکه «المیادین» اعلام کردند: اظهارات مقامات آمریکایی درباره ایران و ادعای موفقیت واشنگتن در متقاعد کردن چین برای فشار بر تهران، در حال افزایش است و بیشتر هم خواهد شد.
به گفته این منابع، ادعاهای واشنگتن درباره پرونده هستهای ایران یا توافق با پکن برای باز ماندن تنگه هرمز بدون هزینه(پرداخت عوارض)، صرفاً تلاشهایی برای جنجال سازی رسانهای است.
این منبع افزود: موضع چین در قبال ایران شفاف، ثابت و بدون تغییر است؛ پکن روز گذشته هرگونه گفتگو [بر اساس خواست آمریکا] درباره ایران را بهطور کامل رد کرد و هر آنچه خلاف این شایع شده، دروغ محض است.
این منبع تاکید کرد: چین صبح امروز تصمیم گرفت موضع خود را از طریق بیانیه کامل وزارت خارجه منتشر کند تا تمام حقیقت را برای افکار عمومی روشن سازد.
این منبع با اشاره به موضع چنین در قبال موضوع هسته ای ایران تاکید کرد: چین از عدم دستیابی به سلاح هستهای حمایت میکند و این موضع جدیدی نیست، اما در عین حال بر حق ایران در استفاده صلحآمیز از اورانیوم تأکید دارد.
این منابع با اشاره به موضع چین در قبال تنگه هرمز گفت: پکن از غیرنظامی ماندن تنگه هرمز و باز بودن آن حمایت میکند، اما همزمان بر ضرورت احترام به حقوق ایران به عنوان یک کشور ساحلی در این تنگه تأکید میورزد.
این منابع به خرید نفت و گاز چین از ایالات متحده اشاره کرد و آن را موضوع جدیدی ندانست که صرفاً در راستای سیاست پکن برای تنوع بخشیدن به منابع انرژی صورت میگیرد.
این منبع خبری در عین حال تاکید کرد که هیچ کشوری نمیتواند جایگزین نفت ایران برای چین شود؛ همچنین واردات انرژی از طریق تنگه هرمز، تامینکننده 45 درصد از نیازهای انرژی چین است و هیچ جایگزینی ندارد.
این منابع افزود: چین از تشکیل یک ساختار امنیتی منطقهای مشترک میان کشورهای حوزه خلیجفارس و بدون دخالت خارجی حمایت میکند که این موضع نیز مسبوق به سابقه است.
این منابع گفتند: لحن آرام چین صرفا برای مهار تکبر ترامپ و همراهانش است تا آنها را به واقعیت بازگرداند و با استفاده از مشوقهای اقتصادی، شرایط را برای یک توافق مهیا کند.
منابع دیپلماتیک تاکید کردند: هر آنچه خلاف این موارد شایع شده یا در آینده شایع شود، غیردقیق و جهتدار است و تلاشی است برای جعل واقعیت تا [آمریکا] بتواند با بهترین چهره ممکن از این وضعیت خارج شود.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
13.8M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ آلن ایر، دیپلمات آمریکایی:
📍ما آمریکاییها در نهایت میمونهای بزرگیم! مغز ما برای فهم سیستمهای پیچیده تکامل نکرده/ایران یک «ابرفرایافت» است. زیرساخت صنعتی-دفاعیاش عظیم، لایهلایه و زیر زمین قرار دارد/نمیشود ارتش یک دشمن را فقط از طریق هوا «محو» کرد. ایران ۹۵ میلیون جمعیت دارد و ۵ هزار سال قدمت...
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
✅ گفتوگوی تحلیلی فناوری در ایران از نگاه رهبر انقلاب
🔷️با حضور دکتر سجاد تقوایی عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز در کانال آپارت مجمع نخبگانی فروغ ایران قرار گرفت.
🔶️ لینک مشاهده در آپارات:
https://www.aparat.com/v/cpwytp1
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
▫️دبیرخانه همایش بین المللی «حکمرانی جمعیت و خانواده در شکل دهی جوامع آینده» دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام برگزار میکند:
🔰اولین پیشنشست تخصصی با موضوع:
دموگرافی، دموکراسی و جنگ
🎙باحضور:
دکتر علی پژهان، عضو هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و مطالعات رسانه دانشگاه آزاد اسلامی
🎙دبیر نشست:
محمدمحسن حقیقی، دانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه امام حسین علیهالسلام
🗓 زمان: یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ | ساعت ۱۶
📍لینک برگزاری نشست:
https://www.skyroom.online/ch/amoozesh_ihu/khanevade
🔗 ثبتنام و ارسال مقاله:
https://icpg.ihu.ac.ir
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni
10.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎥 استاد دانشگاه قطر؛ اسرائیل تهدید اصلی جهان عرب است، آمریکا دیگر تکیهگاه نیست!
🔹️سلطان برکات، استاد دانشگاه از قطر: کشورهای حاشیه خلیج فارس، از حمایتهایی که از آمریکا میگرفتند ناامید شدهاند. خطر اصلی برای ما و به خصوص امارات، اسرائیل است.
✨💠 گفتمان دانشگاه شیراز
🆔 @goftemanuni