هدایت شده از یادداشتهای علمی
7.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
هدایت شده از یادداشتهای علمی
3.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
هدایت شده از یادداشتهای علمی
💥چند موضوع پیشنهادی برای مقاله💥
۱- نقش راویان زیدی در نقل روایات مهدوی
۲- مصدر شناسی حدیث رفع
۳- کتابشناسی فقهی به صورت مضاف به عالم یا کتاب؛ مانند: کتابشناسی فقهی علامه حلی، شیخ انصاری، سیدمصطفی خمینی قدس سرهم ... یا کتابشناسیِ تحریر الوسیله، العروة الوثقی، مکاسب،
۴- کتابشناسی اصول فقهی مانند بالا. (روش کتابشناسی در یک نشست علمی ارائه شده که در کانال یادداشتهای علمی بارگزاری شده است.)
۵- تفسیر تمدنی آیات نصرت الهی
۶- کاربست فقهی آیاتِ امم سابقه از دیدگاه صاحب جواهر یا فقهای دیگر قدس الله اسرارهم.
۷- عوامل تضعیف سلامت و پایداری خانواده در قرآن و حدیث و راهکارهای حل آنها
۸- چالشهای حدیثی پیشروی راویان عصر امام حسن عسکری علیه السلام
۹- شبکه مسائل کلینیک رواندرمانی و راهبردهای اسلامی
۱۰- ظرفیت سنجی آموزههای عرفانی اسلام در رفع آسیبهای اخلاقی عصر حاضر
♻️کانال یادداشتهای علمی
@yaddashtha_elmi
هدایت شده از یادداشتهای علمی
🔰🔰
💠چند موضوع پیشنهادی برای مقاله و پایاننامه💠
۱- روششناسی استنباط فقهی فقهاء در آراء خلاف مشهور.
۲- مبانی حدیثی و کلامی تأثیر سیره ائمه در فقه الحدیث.
۳- مبانی اصولی فقه حکومتی یا فقه نظام در باب تعارض.
۴- بررسی نوین تعارض در ادله مستحبات و تطبیقات آن.
۵- تحلیل ماهیت فقهی امر به معروف و نهی از منکر
۶-تحلیل ماهیت معروف و منکر از دیدگاه فقه
۷- بررسی ابعاد فقهی بسملة (بسم الله الرحمن الرحيم)
۸- طرحی نو در ریشه یابی اختلاف اصولیان و اخباریان (عوامل سیاسی، معرفت شناختی و ...)
۹- بررسی ثمرات ادعا شده در مساله خطابات شفاهیه
۱۰- بررسی تطبیقی فقه هنر در مذاهب اسلامی
♻️کانال یادداشتهای علمی
@yaddashtha_elmi
قواعد فقهیه ایروانی ۹.mp3
زمان:
حجم:
21.5M
#دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة
جلسه نهم
قاعده فراغ و تجاوز، یک یا دو قاعده بودن.
استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
همت (هوش مصنوعی تربیتی 🧠)
ارائه آموزشهای تخصصی، کاربردی و حرفهای درباره هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ
با تمرکز بر نگاه تربیتی
اگر دوستان یا شبکه حرفهای دارید که به هوش مصنوعی علاقهمند هستند، خوشحال میشویم برای گسترش دانش و اطلاعرسانی در حوزه AI، کانال همت را به آنها معرفی بفرمایید.
➕ با همت باشیم
🧠 @HemmatAI_IR
قواعد فقهیه ایروانی ۱۰.mp3
زمان:
حجم:
16.6M
#دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة
جلسه دهم
قاعده فراغ و تجاوز، عمومیت قاعده فراغ و تجاوز نسبت به غیر وضو و نماز، استثنای وضو از قاعده تجاوز، عدم لحوق غسل و تیمم به وضو.
استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
💠تقریر درس #دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة💠
جلسه دهم
قاعده فراغ و تجاوز، عمومیت قاعده فراغ و تجاوز و استثنائات آن.
🎙️استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
✅نکتهٔ چهارم: عمومیت قاعده فراغ و تجاوز به غیر از نماز و وضو
آیا قاعدهٔ فراغ و تجاوز علاوه بر نماز و وضو، موارد دیگر را نیز دربرمیگیرد یا خیر. در درس پیشین اشاره شد که نظر شیخ (انصاری) آن بود که این قاعدهای عام است. همچنین آقای ایروانی نیز نظر شیخ را نقل کردهاند.
این پرسش مطرح است که آیا این دو قاعده، غیر از نماز و روزه را نیز شامل میشوند؟
در این زمینه اختلاف نظر وجود دارد. مقصود از غیر نماز و وضو، گاه عباداتی همچون حج و گاه حتی معاملات است؛ به این معنا که آیا پس از انجام معامله و شک در صحت آن، قاعدهٔ فراغ و تجاوز جاری میشود؟
🌀در مورد قاعدهٔ فراغ، نظر ما این است که این قاعده عام است و غیر از طهارت (وضو) را نیز شامل میشود؛ از جمله حج و حتی معاملات. دلیل این امر، دو روایت است که یکی از آنها بهروشنی عمومیت را میرساند. آن دو روایت، موثقهٔ محمد بن مسلم و موثقهٔ بکیر بن اعین هستند. در موثقهٔ محمد بن مسلم آمده است: ««كل ما شككت فيه مما قد مضى فامضه كما هو»»؛ یعنی هرگاه در چیزی شک کردی و از آن گذشتی، آن را رها کن و همانگونه که انجام دادهای ادامه بده. این حدیث، عام است و هم عبادات و هم معاملات را شامل میشود.
در روایت بکیر بن اعین، شخصی پس از وضو شک میکند که آیا وضوی او صحیح بوده یا نه. حضرت در پاسخ میفرمایند: اشکالی ندارد و آن را صحیح بشمار. دلیل این حکم آن است که فرد در حال وضو، با توجه و تمرکز بیشتری عمل میکرده است تا در زمانی که شک برایش پیش آمده است. این «حواسجمعی» در هنگام عمل، علت قاعدهٔ فراغ است و چنین ویژگیای در سایر اعمال، از جمله معاملات نیز وجود دارد؛ هرچند ممکن است برخی در تعمیم آن به معاملات مناقشه کنند.
با این حال، روایت اول بهدلیل الفاظ عام آن، هم برای عبادات و هم برای معاملات قابل استناد است، اما روایت دوم تنها در مورد وضو وارد شده و از آن فقط میتوان به عبادات دیگر تعدی کرد، نه لزوماً به تمام معاملات.
بنابراین، قاعدهٔ فراغ مختص به وضو و نماز نیست و پس از انجام هر عملی، در صورت شک در صحت آن، میتوان عمل را صحیح شمرد. اما در مورد قاعدهٔ تجاوز — که در اثنای عمل، شک در انجام جزئی پیش میآید — این پرسش مطرح است که آیا در غیر نماز و وضو نیز جاری میشود یا خیر؟
دراینباره سه دیدگاه وجود دارد:
۱. قاعدهٔ تجاوز در غیر نماز نیز جاری است، ولی در وضو استثنا شده است.
۲. با پذیرش مبنای شیخ انصاری که قائل به قاعدهای فراتر به نام «تعبد به وجود عمل صحیح» است و قاعدهٔ فراغ و تجاوز را دو مصداق از آن میداند، با عام بودن قاعدهٔ فراغ، قاعدهٔ تجاوز نیز عام خواهد بود.
۳. اگر مبنای شیخ انصاری پذیرفته نشود، میتوان با استناد به اطلاق روایات قاعدهٔ تجاوز — با وجود آنکه در مقام تخاطب، مورد نماز مطرح بوده — عمومیت آن را برای غیر نماز نیز اثبات کرد.
در اصول این بحث مطرح است که آیا «قدر متیقن در مقام تخاطب» مانع از اطلاق لفظ میشود یا خیر؟ اگر بگوییم مانع نمیشود، از روایات مربوط به قاعدهٔ تجاوز — که در آنها عبارت «فِی كُلِّ شَيْءٍ» به کار رفته — عمومیت آن فهمیده میشود.
مبنای سوم نیز مبتنی بر روایت موثقهٔ محمد بن مسلم است که در آن تعبیر «کُلُّ مُشْکُوكٍ فِیهِ» به کار رفته و اختصاص به شک در صحت یا وجود ندارد؛ بنابراین هم قاعدهٔ فراغ و هم قاعدهٔ تجاوز را شامل میشود.
✅نکتهٔ پنجم: استثنا شدن وضو از قاعدهٔ تجاوز
در وضو، قاعدهٔ تجاوز جاری نیست؛ یعنی اگر در میان وضو شک کنی که جزئی از اجزای پیشین را انجام دادهای یا نه، باید به همان قسمت بازگردی و آن را انجام دهی. دلیل این حکم، روایت خاصی از امام باقر (ع) است که فرمودهاند: اگر در میان وضو شک کردی که دست را شستهای یا نه، باید برگردی و آن را بشویی. این حکم، مختص وضو است و در مورد غسل و تیمم، با استناد به عموم قاعدهٔ تجاوز، چنین الزامی وجود ندارد.
هرچند مرحوم شیخ انصاری قائلند که غسل و تیمم نیز به وضو ملحق میشوند — با این استدلال که آنچه در وضو واجب است، نفس طهارت است، نه افعال آن — اما آقای ایروانی این نظر را نپذیرفته و معتقدند غسل و تیمم تحت عمومات قاعدهٔ تجاوز قرار میگیرند. استدلال ایشان آن است که حتی اگر شک در محصل واجب باشد، با وجود دلیل خاص (مانند قاعدهٔ تجاوز)، احتیاط لازم نیست.
درنهایت، اگر نظر شیخ انصاری را نپذیریم، دلیلی بر استثنا کردن غسل و تیمم از قاعدهٔ تجاوز وجود ندارد و ظاهر ادله، عمومیت قاعده را در این موارد تأیید میکند.
•┈┈••✾🦋🌻🦋✾••┈┈•
کانال مکتب اصولی شهید صدر
@halgeyoola
قواعد فقهیه ایروانی ۱۱.mp3
زمان:
حجم:
26.4M
#دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة
جلسه یازدهم
قاعده فراغ و تجاوز، ۶- آیا داخل شدن در غیر (غیرِ جزءِ مشکوک) لازم است؟ ۷- مراد از غیر چیست؟
استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
قواعد فقهیه ایروانی ۱۲.mp3
زمان:
حجم:
24.5M
#دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة
جلسه دوازدهم
قاعده فراغ و تجاوز، ۷- مراد از غیر چیست؟ (جزء مستحبی)
استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
💠تقریر درس #دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة💠
جلسه یازدهم
قاعده فراغ و تجاوز، ۶- لزوم دخول در غیرِ جزءِ مشکوک ۷- مراد از غیر
🎙️استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
✅نکتهٔ ششم:لزوم دخول در غیرِ جزء مشکوک
پرسش مطرحشده این است که آیا در اجرای قاعدهٔ تجاوز و فراغ، لازم است مکلف «داخل در غیر» شود یا خیر؟ مقصود از «غیر»، چیزی غیر از آن عملی است که در صحت یا اصل اتیان آن شک شده است. برای مثال، اگر پیش از ورود به رکوع شک کند که آیا حمد و سوره را خوانده است یا نه، آیا میتواند قاعدهٔ و تجاوز جاری کند؟
🌀این بحث در دو مرحله پاسخ داده میشود:
مرحله اول: قاعدهٔ تجاوز
این قاعده مربوط به شک در اصل اتیان جزئی پیشین است. در اینجا، بدون شک، دخول در غیر لازم است. دلیل این امر، تصریح موجود در صحیحهٔ زراره است که امام (ع) فرمودهاند: «إِذَا خَرَجْتَ مِنْ شَيْءٍ وَ دَخَلْتَ فِي غَيْرِهِ فَشَكَكْتَ فَلَا بَأْسَ»؛ یعنی هرگاه از چیزی خارج شدی و در غیر آن داخل شدی، سپس شک کردی، اشکالی ندارد. بنابراین، در قاعدهٔ تجاوز، دخول در غیر قطعاً لازم است. البته اینکه مراد از «غیر» چیست در ادامه خواهد آمد.
🌀مرحله دوم: قاعدهٔ فراغ
در اینجا که شک در صحت عمل مطرح است، آیا دخول در غیر لازم است؟ برای این پرسش، دو دلیل بیان شده است:
🔺دلیل اول: دیدگاه میرزای نائینی
ایشان عنوان «مضی» (عبور کردن) را از عناوین مشکک میدانند؛ یعنی مفهومی کلی که صدق آن بر مصادیقش شدت و ضعف دارد. مصداق واضح و آشکار «مضی»، هنگامی است که فرد داخل در غیر شده باشد. اما مصداق غیرواضحتر، موردی است که فرد داخل در غیر نشده باشد (مانند کسی که حمد را تمام کرده اما وارد رکوع نشده است).
مرحوم میرزای نائینی استدلال میکنند که الفاظ مطلقِ دال بر مفاهیم مشکک، بدون قرینه، انصراف به مصداق واضح و روشن دارند. بنابراین، لفظ «مضی» در روایات، به مورد دخول در غیر انصراف دارد.
حتی اگر این استدلال پذیرفته نشود، حداقل، قدر متیقن در مقام تخاطب (یعنی موارد مطرحشده در پرسشهای راویان) مواردی است که دخول در غیر رخ داده، و این قدر متیقن مانع اطلاق روایت به موارد فاقد دخول میشود.
🔻نقد آیتالله ایروانی بر دیدگاه میرزای نائینی
ایشان با پذیرش مشکک بودن عناوین کلی، اما قائل به انصراف لفظ به مصادیق روشن نیستند. ایشان مثال میزنند که لفظ «عالم» اگرچه مصادیق شدید و ضعیف دارد، اما انصراف به مصادیق اعلی (مانند مراجع تقلید) ندارد و شامل هر صاحب علمی میشود، مگر آنکه مصداقی چنان پنهان باشد که صدق عرفی مفهوم کلی بر آن متزلزل باشد.
آیتالله ایروانی معتقدند در مورد «مضی»، مورد عدم دخول در غیر، مصداق پنهان بهحساب نمیآید و صدق عنوان «مضی» بر آن روشن است.
🔺دلیل دوم: اتحاد قاعدهٔ تجاوز و فراغ
در قاعدهٔ تجاوز، دخول در غیر لازم است. از آنجا که قاعدهٔ تجاوز و فراغ به یک قاعدهٔ بازمیگردند، لازم است در قاعدهٔ فراغ نیز دخول در غیر شرط باشد.
🔻تحلیل نهایی آیتالله ایروانی
ایشان با پذیرش لزوم دخول در غیر در قاعدهٔ تجاوز و نیز اتحاد دو قاعده، اما قائل به لزوم دخول در غیر در قاعدهٔ فراغ نیستند. توجیه ایشان این است:
آنچه در هر دو قاعده اصالت دارد، عنوان «مضی» (عبور) است. اما در قاعدهٔ تجاوز (شک در اصل اتیان)، عنوان «مضی» تنها با دخول در غیر محقق میشود و دخول در غیر، طریقیت دارد نه موضوعیت. در حالی که در قاعدهٔ فراغ (شک در صحت)، صرف عبور از محل و پایان عمل، برای صدق «مضی» کافی است.
نتیجه آنکه از نظر ایشان، در قاعدهٔ تجاوز دخول در غیر برای تحقق عنوان مضیّ لازم است، ولی در قاعدهٔ فراغ لازم نیست.
•┈┈••✾🦋🌻🦋✾••┈┈•
کانال مکتب اصولی شهید صدر
@halgeyoola
مکتب اصولی شهید صدر
💠تقریر درس #دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة💠 جلسه یازدهم قاعده فراغ و تجاوز، ۶- لزوم دخول در غیرِ جز
ادامه 💠تقریر درس #دروس_تمهیدیه_فی_القواعدالفقهیة💠
جلسه یازدهم
قاعده فراغ و تجاوز، ۶- لزوم دخول در غیرِ جزءِ مشکوک ۷- مراد از غیر
🎙️استاد شیخ محمدهادی #عصمتی
✅نکتهٔ هفتم: ماهیت «غیر» در قاعدهٔ تجاوز
برای تبیین معنای «غیر» در قاعدهٔ تجاوز، چند مسئله بررسی میشود:
✳️مسئله اول: جزئی از جز (جزء الجزء)
آیا اگر کسی در هنگام انجام جزئی از اجزاء شک در اتیانِ جزء قبلی همان جزء بکند، میتواند قاعده تجاوز جاری کند؟
آیتالله ایروانی قائل به جریان قاعده در این مورد هستند، زیرا:
1. عنوان «مضی» بر عبور از یک جزء و ورود به جزء دیگر (هرچند جزء الجزء باشد) صدق میکند.
2. جزء الجزء، خود جزئی از کل عمل است.
ایشان استدلال مخالفان (مانند استناد به مثالهای موجود در صحیحهٔ زراره که مربوط به اجزای مستقل بوده) را نمیپذیرند، زیرا مثالهای مذکور از سوی راوی است، نه امام، و قرینهای برای تخصیص اطلاق کلام امام محسوب نمیشود.
🌀مسئله دوم: عبور از آیات و کلمات در قرائت
🔺عبور از آیه به آیه: اگر فرد از آیهای به آیهای دیگر برود و سپس شک کند که آیهٔ پیشین را خوانده است، قاعده تجاوز جاری میشود، زیرا عرفاً «مضی» و «دخول در غیر» صدق میکند.
🔺عبور از کلمه به کلمه: اما اگر در میان یک آیه، از کلمهای به کلمهٔ دیگر برود و شک در اصل انسان کلمه قبل کند، قاعده جاری نمیشود، زیرا صدق «خروج من شیء و دخول فی غیره» بر تکتک کلمات عرفی نیست. این مورد از مصادیق پنهان و غیرواضح برای عنوان کلی «مُضی» است که اطلاق «مضی» انصراف از آن دارد.
•┈┈••✾🦋🌻🦋✾••┈┈•
کانال مکتب اصولی شهید صدر
@halgeyoola